Στις 17 ή 18 Ιανουαρίου αναμένεται να επαναλειτουργήσει το διυλιστήριο πετρελαίου της NIS στη Σερβία, το μοναδικό της χώρας, έπειτα από τη χορήγηση προσωρινής άδειας λειτουργίας από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Την ανακοίνωση έκανε ο πρόεδρος της Σερβίας, Αλεξάνταρ Βούτσιτς, επιβεβαιώνοντας ότι η παραγωγή θα επανεκκινήσει μετά από διακοπή 36 ημερών.
Η άδεια χορηγήθηκε από το Γραφείο Ελέγχου Ξένων Περιουσιακών Στοιχείων (OFAC) του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών και ισχύει έως τις 23 Ιανουαρίου, επιτρέποντας στη ρωσικής ιδιοκτησίας NIS να επαναλάβει προσωρινά τη λειτουργία της, παρά το καθεστώς κυρώσεων που της έχει επιβληθεί.
Σύμφωνα με τον Σέρβο πρόεδρο, οι πρώτες ποσότητες αργού πετρελαίου —περίπου 85.000 τόνοι— αναμένεται να φτάσουν έως τις 15 Ιανουαρίου, ενώ η παραγωγή πετρελαϊκών προϊόντων εκτιμάται ότι θα ξεκινήσει προς τα τέλη του μήνα, στις 25 ή 26 Ιανουαρίου.
Η NIS ανήκει κατά πλειοψηφία σε ρωσικά συμφέροντα: η Gazprom κατέχει το 11,3% και η Gazprom Neft το 44,9%, ενώ το σερβικό Δημόσιο διαθέτει το 29,9%. Το υπόλοιπο ποσοστό βρίσκεται στα χέρια μικρομετόχων και εργαζομένων. Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν δώσει στη διοίκηση της εταιρείας προθεσμία έως τις 24 Μαρτίου για να διαπραγματευτεί την αποεπένδυση των Ρώσων μετόχων.
Η σερβική κυβέρνηση δηλώνει ότι στηρίζει τις συνομιλίες για την πώληση του ρωσικού μεριδίου, στις οποίες φέρεται να εμπλέκεται και η ουγγρική εταιρεία MOL. Οι κυρώσεις που επιβλήθηκαν τον Οκτώβριο στο πλαίσιο ευρύτερων μέτρων κατά του ρωσικού ενεργειακού τομέα είχαν οδηγήσει στη διακοπή του εφοδιασμού αργού μέσω του αγωγού JANAF της Κροατίας, με αποτέλεσμα το κλείσιμο του διυλιστηρίου στο Πάντσεβο της βόρειας Σερβίας.
Νεότερες εξελίξεις σημειώθηκαν αυτή την εβδομάδα, καθώς και η κροατική εταιρεία JANAF έλαβε άδεια για την εξαγωγή αργού πετρελαίου προς τη NIS, εξέλιξη που καθιστά εφικτή την προσωρινή επαναλειτουργία του διυλιστηρίου.
Η υπόθεση της NIS αναδεικνύει τις πιέσεις που ασκεί το καθεστώς κυρώσεων στην ενεργειακή ασφάλεια της Σερβίας, αλλά και τις σύνθετες γεωπολιτικές ισορροπίες στα Βαλκάνια, σε μια περίοδο αυξημένης αβεβαιότητας για την ευρωπαϊκή ενεργειακή αγορά.
Πηγή: Reuters
