Η Ουκρανία ανακοίνωσε την Πέμπτη (10 Αυγούστου) έναν «ανθρωπιστικό διάδρομο» στη Μαύρη Θάλασσα για να αποδεσμεύσει τα φορτηγά πλοία που έχουν παγιδευτεί στα λιμάνια της από το ξέσπασμα του πολέμου, ύστερα από την ρωσική εγκατάλειψη της συμφωνίας για τα σιτηρά.
Τουλάχιστον αρχικά, ο διάδρομος θα εφαρμοστεί σε πλοία μεταφοράς κοντέινερ, τα οποία έχουν κολλήσει στα ουκρανικά λιμάνια από την εισβολή του Φεβρουαρίου του 2022 και δεν καλύπτονταν από τη συμφωνία που άνοιξε τα λιμάνια για μεταφορές σιτηρών πέρυσι.
Σε ανακοίνωσή του, το ουκρανικό ναυτικό ανέφερε ότι οι διαδρομές είχαν ήδη προταθεί από την Ουκρανία απευθείας στον Διεθνή Ναυτιλιακό Οργανισμό (ΙΜΟ).
Οι διαδρομές θα «χρησιμοποιηθούν κυρίως για μη στρατιωτικά πλοία που βρίσκονται στα ουκρανικά λιμάνια Χορνομόρσκ, Οδησσού και Πιβντένι από την αρχή της εισβολής της Ρωσίας στις 24 Φεβρουαρίου του 2022».
«Σε σκάφη, των οποίων οι ιδιοκτήτες/πλοίαρχοι θα επιβεβαιώσουν επίσημα ότι είναι έτοιμα να αποπλεύσουν σε αυτές τις συνθήκες, θα επιτραπεί να περάσουν από αυτές τις διαδρομές», ανέφερε η ανακοίνωση, προσθέτοντας ότι οι κίνδυνοι παραμένουν από τις νάρκες και τη στρατιωτική απειλή από τη Ρωσία.
Ο Oleh Chalyk, εκπρόσωπος του πολεμικού ναυτικού της Ουκρανίας, δήλωσε στο Reuters: «Ο διάδρομος θα είναι πολύ διαφανής, θα βάλουμε κάμερες στα πλοία και θα υπάρξει εκπομπή για να δείξουμε ότι πρόκειται για καθαρά ανθρωπιστική αποστολή και δεν έχει στρατιωτικό σκοπό».
Δεν υπήρξε άμεση ανταπόκριση σε αιτήματα σχολιασμού από τη Μόσχα.
Ο αναπληρωτής εκπρόσωπος του ΟΗΕ, Farhan Haq, δήλωσε: «Η ασφαλής ναυσιπλοΐα για την εμπορική ναυτιλία ήταν ένα από τα οφέλη της Πρωτοβουλίας για τη Μαύρη Θάλασσα, η οποία ελπίζουμε ότι μπορεί να συνεχιστεί».
«Οι υποχρεώσεις του Διεθνούς Ανθρωπιστικού Δικαίου σε ξηρά και θάλασσα πρέπει να τηρηθούν».
Ναυτιλιακές και ασφαλιστικές πηγές που γνωρίζουν την Ουκρανία δήλωσαν ότι δεν είχαν ενημερωθεί για τον νέο διάδρομο και ότι υπάρχουν ερωτήματα σχετικά με τη βιωσιμότητά του. Ήταν απίθανο τα περισσότερα πλοία να συμφωνήσουν να ταξιδέψουν προς το παρόν, είπαν.
«Οι ασφαλιστές και οι τράπεζες που τους στηρίζουν θα πρέπει να συμφωνήσουν και μπορεί να πουν ότι δεν μας αρέσουν οι κίνδυνοι», δήλωσε μια ασφαλιστική πηγή.
«Η πιθανότητα πολλαπλών θανάτων ναυτικών (σε περίπτωση που ένα πλοίο χτυπηθεί) δεν έχει αντιμετωπιστεί, οπότε αυτό είναι ένα άλλο σημαντικό ζήτημα», δήλωσε πηγή της ναυτιλιακής βιομηχανίας.
Κόλλημα στα λιμάνια
Περίπου 60 εμπορικά πλοία έχουν κολλήσει στα ουκρανικά λιμάνια από την εισβολή της Ρωσίας.
Πολλά από τα πληρώματα των πλοίων έχουν απομακρυνθεί, αφήνοντας ντόπιους προσληφθέντες Ουκρανούς υπαλλήλους να φροντίζουν τα πλοία.
Μετά την εγκατάλειψη της συμφωνίας για τα σιτηρά, η Ρωσία έχει δηλώσει ότι θα αντιμετωπίζει κάθε πλοίο που προσεγγίζει τα ουκρανικά λιμάνια ως πιθανό στρατιωτικό πλοίο και τις χώρες που φέρουν τη σημαία του ως υποστηρικτές της ουκρανικής πλευράς. Το Κίεβο έχει απαντήσει με παρόμοια απειλή για τα πλοία που προσεγγίζουν ρωσικά ή υπό ρωσική κατοχή ουκρανικά λιμάνια.
Τα Ηνωμένα Έθνη, από την άλλη, δήλωσαν ότι η απόφαση της Ρωσίας να εγκαταλείψει τη συμφωνία ενέχει τον κίνδυνο να επιδεινωθεί η παγκόσμια επισιτιστική κρίση, πλήττοντας περισσότερο τις φτωχές χώρες, καθώς κρατάει εκτός αγοράς σιτηρά από έναν από τους μεγαλύτερους εξαγωγείς στον κόσμο.
Η Μόσχα όμως διαλαλεί ότι θα επιστρέψει στη συμφωνία για τα σιτηρά μόνο εάν λάβει καλύτερους όρους για τις δικές της εξαγωγές τροφίμων και λιπασμάτων. Ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, συνυποστηρικτής της συμφωνίας για τα σιτηρά μαζί με τον ΟΗΕ, λέει ότι ελπίζει να πείσει τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν να επανέλθει σε αυτήν στις συνομιλίες αυτού του μήνα.
«Νομίζω ότι δεν θα είναι υπερβολή να πούμε ότι ο πρόεδρος Ερντογάν είναι ίσως ο μόνος άνθρωπος στον κόσμο που μπορεί να πείσει τον πρόεδρο Πούτιν να επιστρέψει στην Πρωτοβουλία για τα σιτηρά της Μαύρης Θάλασσας», δήλωσε ο υπουργός Εξωτερικών της Ουκρανίας Ντμίτρο Κουλέμπα στο Reuters σε συνέντευξή του την Πέμπτη.
Ένας Γερμανός έμπορος σιτηρών δήλωσε στο Reuters: «Ο κόσμος θέλει περισσότερες λεπτομέρειες σχετικά με το ουκρανικό προσωρινό διάδρομο ναυσιπλοΐας που ανακοινώθηκε σήμερα, καθώς δεν μπορεί να λειτουργήσει αν η Ρωσία δεν δώσει μια συγκεκριμένη δέσμευση ότι δεν θα επιτεθεί στα πλοία».
Πηγή: EURACTIV
