Για μια αγορά καυσίμων που εξακολουθεί να κινείται σε καθεστώς «εύθραυστης ισορροπίας» με αιχμή τις τιμές και την εφοδιαστική ασφάλεια, έκανε λόγο ο πρόεδρος του Συνδέσμου Εταιριών Εμπορίας Πετρελαιοειδών, Γιάννης Αληγιζάκης, κατά την παρουσίαση της μελέτης του Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο για την παραβατικότητα στην αγορά καυσίμων.
Ο επικεφαλής του ΣΕΕΠΕ υποστήριξε ότι, παρά την αποκλιμάκωση που ακολούθησε τη συμφωνία εκεχειρίας μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, η διεθνής αγορά πετρελαίου παραμένει εξαιρετικά ευάλωτη στις γεωπολιτικές εξελίξεις. Όπως σημείωσε, η πρόσφατη κρίση στη Μέση Ανατολή επανέφερε το πλέον δυσμενές σενάριο για τον κλάδο, δηλαδή τη διατάραξη της διέλευσης από τα Στενά του Ορμούζ. Παράλληλα εστίασε και στα ζητήματα εφοδιαστικής επάρκειας, θέμα που ήλθε στο προσκήνιο ένεκα των πληγμάτων που δέχτηκαν 10 μονάδες διύλισης στον Κόλπο. Κάτι που έφερε μεγάλη δοκιμασία στην αγορά πετρελαιοειδών ειδικά στην Ευρώπη, που για χρόνια είχε “φρενάρει” τις επενδύσεις στο “downstream” (διύλιση και διανομή καυσίμων).
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στα ελληνικά διυλιστήρια, επισημαίνοντας ότι προσαρμόστηκαν ταχύτατα αλλάζοντας το μείγμα προμηθειών αργού και την παραγωγική τους πολιτική ώστε να διασφαλιστεί η ομαλή τροφοδοσία της αγοράς. Κατά τον ίδιο, μάλιστα, τα διυλιστήρια συχνά βρίσκονται στο επίκεντρο της κριτικής για τις τιμές των καυσίμων, ωστόσο στην πρόσφατη κρίση συνέβαλαν καθοριστικά στη διατήρηση της επάρκειας, αποφεύγοντας φαινόμενα όπως δελτίο καυσίμων ή ακυρώσεις πτήσεων που παρατηρήθηκαν σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες.
Πυρά στο πλαφόν
Ο κ. Αληγιζάκης άσκησε επίσης έντονη κριτική στη διατήρηση του πλαφόν στην εφοδιαστική αλυσίδα των καυσίμων από το 2022 έως σήμερα, χαρακτηρίζοντας το μέτρο πανευρωπαϊκή εξαίρεση. Σύμφωνα με τον ΣΕΕΠΕ, το πλαφόν όχι μόνο έπαψε να έχει έκτακτο χαρακτήρα, αλλά συνέβαλε και στη διεύρυνση της παραβατικότητας, καθώς πίεσε οικονομικά τα συνεπή πρατήρια, οδηγώντας αρκετές επιχειρήσεις σε αλλαγή ιδιοκτησίας και, σε ορισμένες περιπτώσεις, σε παραβατικές πρακτικές.
Η μελέτη
Υπενθυμίζεται ότι η μελέτη του ΕΜΠ καταγράφει ότι η παραβατικότητα στις αντλίες της Αττικής αυξήθηκε από 20% το 2020 σε 33% το 2023, πριν υποχωρήσει εκ νέου έπειτα από τους εκτεταμένους ελέγχους της ΑΑΔΕ και το σφράγισμα δεκάδων πρατηρίων.
Αναλυτικά, στην Αττική, το ποσοστό των ελλειμματικών παραδόσεων μειώθηκε στο 23,1% το 2026, από 33,1% το 2025, ενώ οι παραδόσεις που βρέθηκαν εντός των νόμιμων ή/και ανεκτών ορίων αυξήθηκαν στο 76,9%, από 66,9% πέρυσι. Παράλληλα, οι αποκλίσεις από την αναμενόμενη ποσότητα έφτασαν έως 14,99% το 2026, έναντι 18,2% το 2025, στοιχεία που δείχνουν ότι η καταπολέμηση της παραβατικότητας στην Αττική έχει αποδώσει σημαντικά αποτελέσματα, χωρίς όμως να αναιρείται η ανάγκη συνέχισης των ελέγχων.
Στη Θεσσαλονίκη τα αποτελέσματα παρουσιάζουν επίσης βελτίωση σε σχέση με την προηγούμενη έρευνα του 2025, ωστόσο, μικρότερη συγκριτικά. Τόσο το ποσοστό των ελλειμματικών παραδόσεων, όσο και το ύψος της απόκλισης παραμένουν υψηλά. Πιο συγκεκριμένα, το 81,4% των ανεφοδιασμών βρέθηκε εντός των νόμιμων ή/και ανεκτών αποκλίσεων, έναντι 80% το 2025, ενώ οι ελλειμματικές παραδόσεις διαμορφώθηκαν στο 18,6% το 2026, από 20% πέρυσι. Αντιθέτως, αύξηση παρουσιάστηκε στις αποκλίσεις από την αναμενόμενη ποσότητα, οι οποίες έφτασαν έως και 14% το 2026, σε σύγκριση με το 2025 που το ποσοστό ήταν 12,7%.
Τα στοιχεία δείχνουν ότι οι παρεμβάσεις της Πολιτείας αποδίδουν και αξίζει να αναγνωριστεί το δύσκολο έργο που έχει γίνει από το Υπουργείο Ανάπτυξης, το Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη, την ΑΑΔΕ, καθώς και την Ανεξάρτητη Αρχή Ελέγχου Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή για τον περιορισμό της παραβατικότητας στην αγορά καυσίμων. Η πρόοδος που καταγράφεται, δείχνει ότι η συστηματική εποπτεία, οι έλεγχοι και η αξιοποίηση των διαθέσιμων εργαλείων μπορούν να φέρουν μετρήσιμα αποτελέσματα.
Ωστόσο, παρά τη θετική εικόνα, το πρόβλημα δεν έχει εκλείψει, καθώς εξακολουθούν να καταγράφονται ελλειμματικές παραδόσεις και σημαντικές αποκλίσεις. Όπως επισημάνθηκε κατά την παρουσίαση, οι αρμόδιες αρχές διαθέτουν ήδη εργαλεία για την αποτελεσματικότερη παρακολούθηση της αγοράς, τόσο μέσω μυστικών ελέγχων όσο και μέσω της αξιοποίησης των δεδομένων του συστήματος εισροών-εκροών. Η συστηματική χρήση αυτών των δυνατοτήτων μπορεί να συμβάλει στον έγκαιρο εντοπισμό ακραίων αποκλίσεων και στην προστασία των καταναλωτών.
Ο ΣΕΕΠΕ, μάλιστα, τόνισε ότι η διαφάνεια στην αγορά καυσίμων, η προστασία του καταναλωτή και η διασφάλιση υγιούς ανταγωνισμού προϋποθέτουν ελέγχους με συνέχεια, συνέπεια και ευρύτερη γεωγραφική κάλυψη. Η σημαντική μείωση που καταγράφεται στην Αττική αποτελεί θετική εξέλιξη, αλλά και σαφή ένδειξη ότι η προσπάθεια πρέπει να συνεχιστεί και να ενταθεί σε πανελλαδικό επίπεδο
