Η ελληνική ναυτιλία αποδεικνύει έμπρακτα ότι η πράσινη μετάβαση δεν αποτελεί απλώς μια θεωρητική δέσμευση, αλλά μια στρατηγική επιλογή που ήδη υλοποιείται με σημαντικές επενδύσεις στην ανανέωση του στόλου, την τεχνολογική καινοτομία και την ανάπτυξη του ανθρώπινου δυναμικού. Με παραγγελίες που προσεγγίζουν τα 931 νέα πλοία – αριθμός που συνιστά ιστορικό υψηλό των τελευταίων 25 ετών – οι Έλληνες πλοιοκτήτες επενδύουν σε σύγχρονα, ενεργειακά αποδοτικότερα και περιβαλλοντικά αναβαθμισμένα πλοία, επιβεβαιώνοντας την εμπιστοσύνη τους στο μέλλον της ναυτιλίας και στη βιωσιμότητα των θαλάσσιων μεταφορών.
Αυτό ήταν και το κεντρικό μήνυμα που ανέδειξε η πρόεδρος της Ενώσεως Ελλήνων Εφοπλιστών, Μελίνα Τραυλού, κατά τη συνέντευξη Τύπου στο κλείσιμο των Ποσειδωνίων 2026 την Παρασκευή. Όπως τόνισε, ο ελληνόκτητος στόλος συγκαταλέγεται σήμερα μεταξύ των πλέον σύγχρονων και περιβαλλοντικά αποδοτικών παγκοσμίως, αποδεικνύοντας ότι ο κλάδος δεν παρακολουθεί απλώς τις εξελίξεις, αλλά πρωτοστατεί στη μείωση του περιβαλλοντικού του αποτυπώματος.
«Ο ελληνικός στόλος εξελίσσεται, ανανεώνεται και πρωτοπορεί ως προς τη μείωση του περιβαλλοντικού του αποτυπώματος. Πιστεύουμε σταθερά στη βιομηχανία που υπηρετούμε», τόνισε χαρακτηριστικά η πρόεδρος της ΕΕΕ.
Βιώσιμο μοντέλο λειτουργίας
Την ίδια στιγμή, όμως, η ελληνική ναυτιλία επιμένει ότι η πορεία προς την απανθρακοποίηση πρέπει να στηρίζεται στον ρεαλισμό. Η κ. Τραυλού ξεκαθάρισε ότι ο κλάδος στηρίζει πλήρως τους περιβαλλοντικούς στόχους και την ανάγκη μετάβασης σε ένα πιο βιώσιμο μοντέλο λειτουργίας. Ωστόσο, υπογράμμισε ότι οι στόχοι αυτοί οφείλουν να συνδέονται με τις πραγματικές τεχνολογικές δυνατότητες της εποχής, τη διαθεσιμότητα εναλλακτικών καυσίμων και την ύπαρξη των απαραίτητων υποδομών.
Οι φιλόδοξοι στόχοι της ΕΕ
Η πρόεδρος της ΕΕΕ εξέφρασε επιφυλάξεις για ορισμένες ευρωπαϊκές πολιτικές που, όπως είπε, θέτουν υπερβολικά φιλόδοξους στόχους χωρίς να λαμβάνουν επαρκώς υπόψη τις σημερινές δυνατότητες της αγοράς και τη διαθεσιμότητα εναλλακτικών καυσίμων. Υποστήριξε ότι η μετάβαση πρέπει να υλοποιηθεί μέσα από παγκόσμιους κανόνες και ενιαίο ρυθμιστικό πλαίσιο, ώστε να διασφαλίζονται ίσοι όροι ανταγωνισμού.
«Αν βρεθεί η χρυσή τομή, θα είναι προς όφελος όχι μόνο της ναυτιλίας αλλά και της παγκόσμιας οικονομίας», σημείωσε, υπενθυμίζοντας ότι η ναυτιλία ευθύνεται για περίπου το 1,6% των παγκόσμιων εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου.
Όπως επισήμανε, ο στόχος για μηδενικές εκπομπές έως το 2050 παραμένει εξαιρετικά δύσκολος υπό τα σημερινά δεδομένα, καθώς δεν έχουν ακόμη αναπτυχθεί σε επαρκή κλίμακα τα καύσιμα και οι τεχνολογίες που θα μπορούσαν να τον καταστήσουν εφικτό.
Η ελληνική ναυτιλία υποστηρίζει ότι η πράσινη μετάβαση δεν μπορεί να οικοδομηθεί πάνω σε μηχανισμούς οικονομικής επιβάρυνσης του κλάδου χωρίς σαφή ανταποδοτικότητα, αλλά πρέπει να συνδεθεί με επενδύσεις στην καινοτομία, την έρευνα, τις νέες ενεργειακές λύσεις και τις λιμενικές υποδομές. Παράλληλα, θεωρεί απαραίτητη τη διαμόρφωση ενός παγκόσμιου και ενιαίου ρυθμιστικού πλαισίου μέσω του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού (IMO), ώστε να διασφαλίζονται ίσοι όροι ανταγωνισμού για όλους.
Μάλιστα η παρέμβαση της Μελίνας Τραυλού αλλά και του Αντιπροέδρου κ. Ιωάννη Λύρα εστίασαν στον τρόπο με τον οποίο σχεδιάστηκε ο νέος μηχανισμός του IMO, γνωστός ως IMO Net Zero Framework.
«Ενώ υπήρχε μία πρόταση στο τραπέζι, η οποία ήταν γενικά αποδεκτή από τη ναυτιλία, ξαφνικά άλλαξαν τα πάντα», ανέφερε η πρόεδρος της ΕΕΕ και συνέχισε: «Ήρθε μία πρόταση, ένας κανονισμός που κινείται σε εντελώς λανθασμένη κατεύθυνση. Ουσιαστικά θα μετέτρεπε τον IMO σε έναν εισπρακτικό οργανισμό. Τα δισεκατομμύρια που θα συγκεντρώνονταν κανείς δεν είχε καταλάβει πού ακριβώς θα κατευθύνονταν». Όπως σημείωσε, σε συζήτηση που είχε η Ένωση με τον Γενικό Γραμματέα του IMO, Αρσένιο Ντομίγκεζ, αναφέρθηκε ότι τα έσοδα θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν για τη στήριξη φτωχότερων χωρών και μικρών νησιωτικών κρατών. «Δεν έχω καταλάβει γιατί η ναυτιλία πρέπει να αναλάβει αυτόν τον ρόλο», σχολίασε χαρακτηριστικά η κα Τραυλού. Αντιθέτως, η ΕΕΕ υποστηρίζει ότι η πράσινη μετάβαση πρέπει να συνδεθεί με επενδύσεις σε νέα καύσιμα, σύγχρονες υποδομές και τεχνολογική καινοτομία και όχι με τη δημιουργία μηχανισμών που λειτουργούν πρωτίστως ως εργαλεία είσπραξης πόρων.
Η στάση της Ελλάδας
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε, μάλιστα, στη στάση της Ελλάδας κατά την κρίσιμη ψηφοφορία του περασμένου Οκτωβρίου στον IMO, χαρακτηρίζοντας την αποχή της χώρας ως μια ισορροπημένη επιλογή που προστάτευσε τα εθνικά συμφέροντα και επηρέασε ουσιαστικά τη διεθνή συζήτηση. Παράλληλα, σημείωσε ότι οι πρόσφατες προτάσεις της Λιβερίας και της Ιαπωνίας κινούνται προς μια πιο ρεαλιστική κατεύθυνση, αν και εξακολουθούν να απαιτούν βελτιώσεις.
«Αν επιτευχθεί μια χρυσή τομή, το όφελος θα είναι σημαντικό όχι μόνο για τη ναυτιλία αλλά και για την παγκόσμια οικονομία», υπογράμμισε.
Όπως τονίστηκε πάντως παρέμβαση της ΕΕΕ συνολικά στα Ποσειδώνια δεν συνιστά αμφισβήτηση της ανάγκης για πράσινη ναυτιλία. Αντιθέτως, αναδεικνύει την ανάγκη η μετάβαση αυτή να είναι εφαρμόσιμη, τεχνολογικά εφικτή και οικονομικά βιώσιμη. Όπως χαρακτηριστικά σημείωσε η Μελίνα Τραυλού, η αναζήτηση μιας «χρυσής τομής» ανάμεσα στις περιβαλλοντικές φιλοδοξίες και στις πραγματικές δυνατότητες της αγοράς δεν είναι προς όφελος μόνο της ναυτιλίας, αλλά συνολικά της παγκόσμιας οικονομίας και του διεθνούς εμπορίου.
