Η επικεφαλής της ευρωπαϊκής εξωτερικής πολιτικής, Κάγια Κάλας, δήλωσε τη Δευτέρα ότι συζήτησε με τα Ηνωμένα Έθνη την ιδέα να ανοίξει η μεταφορά πετρελαίου και φυσικού αερίου μέσω του Στενού του Ορμούζ, αναπαράγοντας μια συμφωνία που εξασφαλίζει την εξαγωγή σιτηρών από την Ουκρανία κατά τη διάρκεια πολέμου.
Φτάνοντας σε σύνοδο υπουργών Εξωτερικών της ΕΕ στις Βρυξέλλες, η Κάλας είπε ότι είχε συνομιλήσει με τον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες σχετικά με την πρωτοβουλία για την αποδέσμευση του Στενού, που αυτή τη στιγμή έχει κλείσει λόγω του πολέμου στο Ιράν.
"Είχα συνομιλίες με τον Αντόνιο Γκουτέρες για το αν είναι δυνατόν να υπάρξει μια αντίστοιχη πρωτοβουλία όπως είχαμε με την Πρωτοβουλία της Μαύρης Θάλασσας", δήλωσε η Κάλας, σύμφωνα με το Reuters.
Το Ιράν έχει ουσιαστικά κλείσει το Στενό του Ορμούζ, εν μέσω του πολέμου ΗΠΑ–Ισραήλ κατά του Ιράν, που βρίσκεται τώρα στην τρίτη εβδομάδα. Οι ιρανικές δυνάμεις έχουν επιτεθεί σε πλοία στο στενό κανάλι μεταξύ Ιράν και Ομάν, εμποδίζοντας περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας προμήθειας πετρελαίου, στην μεγαλύτερη διακοπή που έχει καταγραφεί ποτέ.
Η Κάλας σημείωσε ότι το κλείσιμο του Στενού είναι "πραγματικά επικίνδυνο" για την ενεργειακή προμήθεια στην Ασία, αλλά αποτελεί επίσης πρόβλημα για την παραγωγή λιπασμάτων.
"Και αν φέτος υπάρξει έλλειψη λιπασμάτων, θα υπάρξει επίσης έλλειψη τροφίμων την επόμενη χρονιά", πρόσθεσε, χωρίς να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες.
Η Κάλας τόνισε ότι οι υπουργοί θα συζητήσουν επίσης αν είναι δυνατόν να αλλάξει η εντολή της μικρής ναυτικής αποστολής της ΕΕ στη Μέση Ανατολή, Aspides, η οποία αυτή τη στιγμή εστιάζει στην προστασία πλοίων στην Ερυθρά Θάλασσα από τους Χούθι της Υεμένης.
"Στο συμφέρον μας είναι να κρατήσουμε το Στενό του Ορμούζ ανοιχτό και γι’ αυτό συζητάμε τι μπορούμε να κάνουμε σε αυτό το πλαίσιο από ευρωπαϊκής πλευράς", δήλωσε.
Ερωτηθείσα για τον σκεπτικισμό που εξέφρασε ο Γερμανός ΥΠΕΞ Γιοχάν Βαντέφουλ σχετικά με το αν η Aspides θα ήταν χρήσιμη στο Στενό του Ορμούζ, η Κάλας απάντησε: "Φυσικά πρέπει να έχουμε και τα κράτη-μέλη στο πλευρό μας".
"Αν τα κράτη-μέλη πουν ότι δεν κάνουμε τίποτα γι’ αυτό, τότε φυσικά είναι δική τους απόφαση, αλλά πρέπει να συζητήσουμε πώς μπορούμε να βοηθήσουμε να κρατηθεί το Στενό του Ορμούζ ανοιχτό".
"Αν θέλουμε να διασφαλίσουμε την ασφάλεια σ' αυτή την περιφέρεια, το απλούστερο θα ήταν να χρησιμοποιήσουμε την αποστολή που έχουμε ήδη έτοιμη και ίσως να την προσαρμόσουμε λίγο", υπογράμμισε.
"Τίθεται επίσης ζήτημα ενός συνασπισμού εθελοντών σχετικά μ' αυτό, όμως οφείλουμε επίσης να δούμε τι θα επέτρεπε να ανοίξει το ταχύτερο το στενό του Οορμούζ", πρόσθεσε.
Οι 27 θα μπορούσαν έτσι να συμφωνήσουν πάνω σε κοινά "κριτήρια", αποδεκτά από τις ΗΠΑ, και τα οποία θα υποβάλονταν στους Ιρανούς, εξήγησε διπλωματική πηγή.
