Νέο θεσμικό πλαίσιο για την ανάπτυξη υποδομών δέσμευσης και μεταφοράς διοξειδίου του άνθρακα (CO₂) αποκτά η Λιθουανία, μετά την έγκριση από το κοινοβούλιο τροποποιήσεων στον νόμο περί ενέργειας. Με τις αλλαγές, οι τερματικοί σταθμοί CO₂ αναγνωρίζονται ως τμήμα των εθνικών ενεργειακών υποδομών και χαρακτηρίζονται εγκαταστάσεις εθνικής σημασίας, διευκολύνοντας την προώθηση επενδύσεων στον συγκεκριμένο τομέα.
Η νομοθετική εξέλιξη δημιουργεί σαφέστερο πλαίσιο για την ανάπτυξη δικτύων μεταφοράς διοξειδίου του άνθρακα και ενισχύει τις προϋποθέσεις απανθρακοποίησης βιομηχανικών κλάδων με υψηλές εκπομπές, όπως η τσιμεντοβιομηχανία, η χημική βιομηχανία και η παραγωγή λιπασμάτων. Οι νέες ρυθμίσεις, τις οποίες είχε εγκρίνει σε πρώτο στάδιο η κυβέρνηση τον περασμένο Σεπτέμβριο, θα τεθούν σε ισχύ την 1η Μαΐου 2027.
Κεντρικός κόμβος στην Κλαϊπέντα
Κομβικό ρόλο στον σχεδιασμό της Λιθουανίας έχει ο νέος τερματικός σταθμός CO₂ στην Κλαϊπέντα, τον οποίο αναπτύσσει η κρατική εταιρεία ενεργειακών υποδομών KN Energies, στο πλαίσιο της κοινοπραξίας CCS Baltic Consortium.
Η εγκατάσταση θα λειτουργεί ως ανοικτός κόμβος υποδοχής διοξειδίου του άνθρακα από βιομηχανικές μονάδες της Λιθουανίας και της ευρύτερης περιοχής. Οι δεσμευμένες ποσότητες θα συγκεντρώνονται στον σταθμό, θα αποθηκεύονται προσωρινά και στη συνέχεια θα μεταφέρονται με πλοία σε υπεράκτιες εγκαταστάσεις μόνιμης γεωλογικής αποθήκευσης στη Βόρεια Θάλασσα.
Η σχεδιαζόμενη δυναμικότητα του τερματικού σταθμού ανέρχεται σε 2,8 εκατ. τόνους CO₂ ετησίως, ενώ η έναρξη της εμπορικής λειτουργίας του προβλέπεται για το 2032. Το κόστος της επένδυσης εκτιμάται σε περίπου 300 εκατ. ευρώ, τα οποία αναμένεται να προέλθουν από ιδιωτικά κεφάλαια.
Δυνατότητα ευρωπαϊκής χρηματοδότησης
Με βάση το νέο κανονιστικό πλαίσιο, το Εθνικό Συμβούλιο Ρύθμισης Ενέργειας της Λιθουανίας θα αναλάβει την τεχνική εποπτεία της εγκατάστασης, χωρίς να απαιτείται χρηματοδότηση από τον κρατικό προϋπολογισμό.
Παράλληλα, ο τερματικός σταθμός έχει ήδη αναγνωριστεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ως Έργο Κοινού Ενδιαφέροντος (PCI), γεγονός που επιτρέπει τη διεκδίκηση ευρωπαϊκής συγχρηματοδότησης μέσω του μηχανισμού «Συνδέοντας την Ευρώπη» (Connecting Europe Facility – CEF).
Η ανάπτυξη της υποδομής στην Κλαϊπέντα εντάσσεται στην ευρύτερη ευρωπαϊκή προσπάθεια δημιουργίας δικτύων δέσμευσης, μεταφοράς και αποθήκευσης CO₂, τα οποία θεωρούνται αναγκαία για τη μείωση των εκπομπών σε βιομηχανίες όπου η απανθρακοποίηση είναι τεχνικά και οικονομικά πιο απαιτητική.
Πηγή: Reuters