Η διεθνής αγορά πετρελαίου έστειλε το δικό της μήνυμα. Το Brent υποχώρησε στα 72,40 δολάρια το βαρέλι, χαμηλότερα ακόμη και από το κλείσιμο της τελευταίας ημέρας πριν από την έναρξη της πολεμικής σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή. Οι αγορές ουσιαστικά διέγραψαν το γεωπολιτικό premium που είχε δημιουργήσει ο πόλεμος μεταξύ Ισραήλ, ΗΠΑ και Ιράν, θεωρώντας ότι η ομαλή ροή πετρελαίου από τον Περσικό Κόλπο αποκαθίσταται. Επιπλέον το ευρώ υποχώρησε σε χαμηλά ενός έτους στην ισοτιμία με το δολάριο, στο 1,20, κάνοντας τις εισαγωγές ενέργειας φθηνότερες.
Την ίδια ώρα, όμως, στην Ελλάδα οι οδηγοί συνεχίζουν να πληρώνουν σημαντικά ακριβότερα καύσιμα σε σχέση με τα επίπεδα που επικρατούσαν πριν από την κρίση.
Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία του Παρατηρητηρίου Τιμών Καυσίμων, η μέση πανελλαδική τιμή της αμόλυβδης 95 οκτανίων διαμορφώνεται στα 1,92 ευρώ ανά λίτρο, ενώ το πετρέλαιο κίνησης στα 1,62 ευρώ ανά λίτρο.
Η σύγκριση με το τέλος Φεβρουαρίου είναι αποκαλυπτική. Πριν ξεσπάσει η κρίση στη Μέση Ανατολή, η μέση τιμή της αμόλυβδης βρισκόταν περίπου στα 1,75 ευρώ το λίτρο, ενώ το πετρέλαιο κίνησης στα 1,56 ευρώ. Δηλαδή, παρότι το Brent έχει επιστρέψει σχεδόν στο ίδιο επίπεδο, η αμόλυβδη παραμένει περίπου 17 λεπτά ακριβότερη και το ντίζελ περίπου 6 λεπτά υψηλότερα παρά την επιδότηση των 15 λεπτών που αν δεν υπήρχε θα έκαναν το καύσιμο ακριβότερο κατά 21 λεπτά από τα προ κρίσης επίπεδα!
Η αγορά προεξοφλεί το τέλος της κρίσης
Η μεγάλη πτώση του Brent δεν ήρθε τυχαία.
Μετά τη συμφωνία κατάπαυσης του πυρός και την επαναλειτουργία της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, άρχισε να διοχετεύεται στις διεθνείς αγορές η τεράστια ποσότητα πετρελαίου που είχε εγκλωβιστεί στον Περσικό Κόλπο.
Μόνο μέσα σε μία ημέρα, σύμφωνα με στοιχεία της Windward, αναχώρησαν 31 δεξαμενόπλοια από την περιοχή, αυξημένα κατά σχεδόν 50% σε σχέση με την προηγούμενη ημέρα. Η αμερικανική κυβέρνηση ανακοίνωσε ότι περίπου 20 εκατ. βαρέλια αργού πέρασαν τα Στενά του Ορμούζ μέσα σε μόλις 24 ώρες, δημιουργώντας συνθήκες προσωρινής υπερπροσφοράς.
Οι traders θεωρούν πλέον ότι η αγορά επιστρέφει στην κανονικότητα και εγκαταλείπουν τα σενάρια μεγάλης έλλειψης πετρελαίου που είχαν οδηγήσει το Brent έως και τα 126 δολάρια ανά βαρέλι τον Μάρτιο.
Ωστόσο, αρκετοί αναλυτές προειδοποιούν ότι η εικόνα μπορεί να αποδειχθεί προσωρινή. Όπως επισημαίνουν, τα παγκόσμια αποθέματα παραμένουν χαμηλά και η σημερινή πίεση στις τιμές οφείλεται κυρίως στη μαζική απελευθέρωση φορτίων που είχαν παραμείνει εγκλωβισμένα στον Κόλπο. Μόλις απορροφηθούν αυτές οι ποσότητες από την αγορά, δεν αποκλείεται το Brent να κινηθεί ξανά προς τα 80-90 δολάρια το βαρέλι.
Γιατί δεν πέφτουν το ίδιο γρήγορα οι τιμές στην Ελλάδα;
Το ερώτημα που απασχολεί πλέον τους οδηγούς είναι εύλογο: αν το Brent γύρισε στα επίπεδα πριν από τον πόλεμο, γιατί η αμόλυβδη δεν επέστρεψε και αυτή στις τιμές του Φεβρουαρίου;
Η αγορά απαντά ότι τα πρατήρια διαθέτουν ακόμη αποθέματα που αγοράστηκαν σε υψηλότερες τιμές κατά τη διάρκεια της κρίσης, ενώ σημαντικό μέρος της τελικής τιμής διαμορφώνεται από τον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης και τον ΦΠΑ, που δεν επηρεάζονται από τις διακυμάνσεις του αργού.
Ωστόσο, το φαινόμενο επαναλαμβάνεται σχεδόν σε κάθε διεθνή κρίση: οι αυξήσεις περνούν σχεδόν άμεσα στην αντλία, ενώ οι μειώσεις εμφανίζονται με πολύ μεγαλύτερη καθυστέρηση.
Το επόμενο στοίχημα
Εφόσον το Brent διατηρηθεί κοντά στα 72 δολάρια και δεν υπάρξει νέα γεωπολιτική αναταραχή, οι αναλυτές εκτιμούν ότι οι μειώσεις θα συνεχιστούν και στην ελληνική αγορά τις επόμενες εβδομάδες.
Μέχρι τότε, όμως, η εικόνα παραμένει αντιφατική. Η διεθνής αγορά έχει ήδη «ξεχάσει» τον πόλεμο, όμως ο Έλληνας οδηγός εξακολουθεί να πληρώνει στην αντλία τιμές που θυμίζουν ακόμη την περίοδο της κρίσης. Και αυτό είναι το στοιχείο που εξηγεί γιατί, παρά την αποκλιμάκωση του πετρελαίου, η συζήτηση για το κόστος των καυσίμων κάθε άλλο παρά έχει τελειώσει.
