Η είσοδος του γαλλικού επενδυτικού ομίλου Meridiam ως πλειοψηφικού μετόχου στον Great Sea Interconnector (GSI) επαναφέρει στο προσκήνιο τη γεωπολιτική διάσταση του έργου ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ, με τον τουρκικό Τύπο να αντιμετωπίζει τη γαλλική συμμετοχή ως ένδειξη ενισχυμένης πολιτικής και διεθνούς στήριξης προς την Αθήνα.
Η τουρκική εφημερίδα Hürriyet παρουσιάζει την είσοδο της Meridiam ως εξέλιξη που προσδίδει μεγαλύτερη βαρύτητα στο έργο, υποστηρίζοντας ότι η Γαλλία αναλαμβάνει πλέον ενεργότερο ρόλο στην προώθησή του. Το δημοσίευμα συνδέει παράλληλα τη συμμετοχή του γαλλικού ομίλου με τις ευρύτερες γεωπολιτικές αντιπαραθέσεις στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η συμφωνία για την είσοδο της Meridiam στην εταιρεία του έργου υπεγράφη στην Αθήνα, παρουσία του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη. Με τη νέα μετοχική σύνθεση, η γαλλική εταιρεία αναλαμβάνει τον έλεγχο της εταιρείας που υλοποιεί τον GSI, εξέλιξη που, σύμφωνα με την ελληνική πλευρά, δημιουργεί νέα δυναμική για την προώθηση και χρηματοδότηση της διασύνδεσης.
Η Meridiam δεν είναι νέος παίκτης στον χώρο των ενεργειακών υποδομών. Ο γαλλικός όμιλος έχει επενδυτική παρουσία σε μεγάλα έργα υποδομών και ηλεκτρικών διασυνδέσεων, ενώ είχε ήδη εκδηλώσει από το 2024 ενδιαφέρον για συμμετοχή στον Great Sea Interconnector.
Οι τουρκικές ενστάσεις
Η εξέλιξη προκαλεί το ενδιαφέρον της Άγκυρας, καθώς η Τουρκία έχει επανειλημμένα εκφράσει αντιρρήσεις για τον σχεδιασμό του Great Sea Interconnector. Η τουρκική πλευρά υποστηρίζει ότι τμήματα της προβλεπόμενης διαδρομής του καλωδίου αφορούν θαλάσσιες περιοχές στις οποίες θεωρεί ότι διαθέτει δικαιώματα και δικαιοδοσία.
Στο πλαίσιο αυτό, η Hürriyet υποστηρίζει ότι η υλοποίηση του έργου δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται αποκλειστικά ως τεχνικό ή οικονομικό εγχείρημα, αλλά συνδέεται άμεσα με τις ευρύτερες διαφωνίες Ελλάδας και Τουρκίας στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η Κομισιόν έχει χαρακτηρίσει τον Great Sea Interconnector έργο κοινού ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος και έχει επανειλημμένα υπογραμμίσει τη στρατηγική σημασία του για την ενεργειακή ασφάλεια της Κύπρου και της ΕΕ.
Μάλιστα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει καταγράψει στο παρελθόν προσπάθειες της Τουρκίας να εμποδίσει ερευνητικές εργασίες που συνδέονται με τον GSI, ενώ το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει επίσης αναφερθεί στην τουρκική προσπάθεια παρεμπόδισης της υλοποίησης του έργου.
Έργο 1,9 δισ. ευρώ με ευρωπαϊκή στήριξη
Ο Great Sea Interconnector προβλέπει τη διασύνδεση της Κύπρου με την Ελλάδα, μέσω Κρήτης, και σε δεύτερη φάση την επέκταση της διασύνδεσης προς το Ισραήλ. Η συνολική εκτιμώμενη αξία του έργου ανέρχεται σε περίπου 1,9 δισ. ευρώ, ενώ η διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου αφορά υποθαλάσσιο καλώδιο μήκους περίπου 898 χιλιομέτρων.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει ήδη διαθέσει 657 εκατ. ευρώ μέσω του Connecting Europe Facility για το τμήμα Κύπρου – Κρήτης, γεγονός που αποτυπώνει τη στρατηγική σημασία που αποδίδουν οι Βρυξέλλες στην άρση της ηλεκτρικής απομόνωσης της Κύπρου.
Με την είσοδο της Meridiam, το έργο αποκτά πλέον έναν ισχυρό ιδιώτη επενδυτή με διεθνή παρουσία, σε μια κρίσιμη χρονική συγκυρία για την εξασφάλιση της χρηματοδότησης και την επανεκκίνηση της υλοποίησής του.
