Με τη συμμετοχή εκπροσώπων από δέκα χώρες πραγματοποιείται σήμερα, Παρασκευή 10 Ιουλίου, στην Αθήνα η διευρυμένη τεχνική συνάντηση των Διαχειριστών Συστημάτων Μεταφοράς Φυσικού Αερίου για τον Κάθετο Διάδρομο (Vertical Corridor), σηματοδοτώντας ένα νέο κεφάλαιο στην ανάπτυξη του έργου.
Για πρώτη φορά στις διαβουλεύσεις συμμετέχουν η Σλοβακία και η Ουγγαρία, διευρύνοντας το σχήμα συνεργασίας προς την Κεντρική Ευρώπη, σε μια περίοδο που η Ευρωπαϊκή Ένωση επιταχύνει τις κινήσεις της για τη σταδιακή απεξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο έως το τέλος του 2027. Στο επίκεντρο των συζητήσεων βρίσκονται οι τεχνικές παρεμβάσεις και ο συντονισμός των εθνικών δικτύων, με στόχο τη διαμόρφωση ενός ενιαίου διαδρόμου μεταφοράς φυσικού αερίου από την Ελλάδα προς τις αγορές της Νοτιοανατολικής και της Κεντρικής Ευρώπης.
Με το χρονοδιάγραμμα να πλησιάζει, οι χώρες της περιοχής εντείνουν τον συντονισμό τους, επιδιώκοντας να διασφαλίσουν εναλλακτικές πηγές προμήθειας και επαρκή διασυνδεσιμότητα των δικτύων τους.
Η τεχνική συνάντηση, που διεξάγεται σε υβριδική μορφή, συγκεντρώνει τους Διαχειριστές από την Ελλάδα, τη Βουλγαρία, τη Ρουμανία, τη Σερβία, τη Βόρεια Μακεδονία και την Ουκρανία, ενώ η συμμετοχή της Σλοβακίας και της Ουγγαρίας διευρύνει για πρώτη φορά το σχήμα προς τη δυτική πλευρά του διαδρόμου. Σύμφωνα με πληροφορίες, εξετάζεται ακόμη η ένταξη μίας επιπλέον χώρας στις σχετικές διεργασίες.
Η διεύρυνση αυτή μεταβάλλει ουσιαστικά τη γεωγραφική διάσταση του έργου, καθώς πλέον η συζήτηση αφορά τη λειτουργία ενός ενιαίου ενεργειακού άξονα που θα εκτείνεται από τις ελληνικές πύλες εισόδου υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) έως τις αγορές της Κεντρικής Ευρώπης.
Ο Vertical Corridor βασίζεται σε ένα πλέγμα διασυνδεδεμένων συστημάτων μεταφοράς που επιτρέπουν τη διοχέτευση ποσοτήτων φυσικού αερίου από την Ελλάδα προς τη Βουλγαρία, τη Ρουμανία, τη Μολδαβία και την Ουκρανία, ενώ η διεύρυνση προς τα Δυτικά Βαλκάνια και την Κεντρική Ευρώπη αναβαθμίζει τον ρόλο του ως εναλλακτικής ενεργειακής οδού για την περιοχή.
Στο επίκεντρο οι τεχνικές παρεμβάσεις
Μετά τις πολιτικές πρωτοβουλίες και τη διακρατική στήριξη που έχει ήδη εξασφαλίσει το έργο, οι Διαχειριστές επικεντρώνονται πλέον στις τεχνικές προϋποθέσεις που απαιτούνται για την πλήρη ανάπτυξη του διαδρόμου.
Στην ατζέντα των συζητήσεων περιλαμβάνονται η αξιολόγηση της διαθέσιμης δυναμικότητας των υφιστάμενων δικτύων, οι απαιτήσεις σε επίπεδο πιέσεων λειτουργίας, οι ανάγκες ενίσχυσης με νέους σταθμούς συμπίεσης, καθώς και πιθανές παρεμβάσεις σε επιμέρους τμήματα αγωγών ή διασυνδέσεων όπου αυτό κριθεί απαραίτητο.
Στόχος των τεχνικών διαβουλεύσεων είναι η κατάρτιση ενός κοινού σχεδίου υλοποίησης, το οποίο θα αποτυπώνει τις παρεμβάσεις που απαιτούνται σε κάθε συμμετέχουσα χώρα, αλλά και το χρονοδιάγραμμα εφαρμογής τους.
Πηγές με γνώση των συζητήσεων επισημαίνουν ότι η βασική υποδομή του Κάθετου Διαδρόμου είναι ήδη διαθέσιμη, γεγονός που περιορίζει την ανάγκη για εκτεταμένα νέα έργα. Η έμφαση δίνεται κυρίως στην αναβάθμιση επιμέρους υποδομών, στη βελτίωση της διαλειτουργικότητας των εθνικών δικτύων και στον καλύτερο συντονισμό της λειτουργίας τους.
Επόμενος σταθμός ένα κοινό Μνημόνιο Συνεργασίας
Η σημερινή συνάντηση θεωρείται η αφετηρία μιας σειράς τεχνικών επαφών που θα συνεχιστούν τους επόμενους μήνες. Εφόσον ολοκληρωθεί η απαιτούμενη προεργασία και υπάρξει συμφωνία στα τεχνικά ζητήματα, οι Διαχειριστές αναμένεται να προχωρήσουν στην υπογραφή κοινού Μνημονίου Συνεργασίας μέσα στον Σεπτέμβριο, με πιθανότερο χρονικό ορίζοντα τη διάρκεια της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης.
Το μνημόνιο θα αφορά τη συνεργασία των ίδιων των Διαχειριστών Συστημάτων Μεταφοράς και θα αποτελέσει το πλαίσιο συντονισμού για την υλοποίηση του τεχνικού σχεδίου που απαιτείται προκειμένου ο Κάθετος Διάδρομος να λειτουργήσει ως ένα ολοκληρωμένο διασυνοριακό σύστημα μεταφοράς φυσικού αερίου.
Αυξημένο ενδιαφέρον και από τη Σερβία
Ιδιαίτερη βαρύτητα αποκτά και η ενεργός συμμετοχή της Σερβίας, η οποία, παρά το γεγονός ότι δεν δεσμεύεται από τις ευρωπαϊκές αποφάσεις για τη σταδιακή κατάργηση των ρωσικών εισαγωγών φυσικού αερίου, επιδιώκει να ενισχύσει την πρόσβασή της σε εναλλακτικές πηγές τροφοδοσίας μέσω του ελληνικού διαδρόμου.
Η στάση του Βελιγραδίου εκτιμάται ότι ενισχύει τη δυναμική του έργου, καθώς οι διασυνδέσεις της χώρας με τα δίκτυα των Δυτικών Βαλκανίων μπορούν να διευρύνουν περαιτέρω το αποτύπωμα του Vertical Corridor στην ευρύτερη περιοχή.
Παπασταύρου: Η συνεργασία των Διαχειριστών αποτελεί τη βάση του εγχειρήματος
Αναφερόμενος στην πορεία του έργου, ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, υπογράμμισε από το βήμα του συνεδρίου του Economist ότι η μέχρι σήμερα εξέλιξη του Κάθετου Διαδρόμου επιβεβαιώνει πως ο συντονισμός μεταξύ των Διαχειριστών και η στήριξη των κυβερνήσεων μπορούν να οδηγήσουν στη δημιουργία ενός λειτουργικού και εμπορικά βιώσιμου σχήματος συνεργασίας.
Όπως επισήμανε, η σημερινή τεχνική συνάντηση αποτελεί ακόμη ένα βήμα στην ωρίμανση του έργου, σε μια περίοδο κατά την οποία η Ευρωπαϊκή Ένωση προωθεί το νέο κανονιστικό πλαίσιο για την πλήρη απεξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο. Σύμφωνα με τον ίδιο, η βασική πρόκληση πλέον αφορά την ομαλή μετάβαση στο νέο ενεργειακό περιβάλλον χωρίς να τεθεί σε κίνδυνο η ασφάλεια εφοδιασμού των κρατών-μελών, με τον Κάθετο Διάδρομο να αναδεικνύεται σε μία από τις σημαντικότερες υποδομές για την ενεργειακή ασφάλεια της Νοτιοανατολικής Ευρώπης.
