Η άνοδος των διεθνών τιμών πετρελαίου μετά τη σύγκρουση ΗΠΑ–Ισραήλ με το Ιράν οδηγεί σε αναζωπύρωση του ενδιαφέροντος για τα βιοκαύσιμα, καθώς η ανάγκη κάλυψης πιθανών ελλείψεων σε ορυκτά καύσιμα υπερβαίνει προς το παρόν τις ανησυχίες για επιπτώσεις στις τιμές τροφίμων.
Η σύγκρουση έχει διαταράξει σημαντικό μέρος της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου και φυσικού αερίου, μεγάλο μέρος της οποίας διακινείται μέσω του Πορθμού του Ορμούζ. Οι τιμές του αργού πετρελαίου έχουν αυξηθεί άνω του 30% από τα τέλη Φεβρουαρίου, πριν από την έναρξη του πολέμου, ενώ η τιμή του καλαμποκιού, βασικής πρώτης ύλης για την παραγωγή βιοκαυσίμων, έχει αυξηθεί κατά περίπου 5%.
Τα βιοκαύσιμα, που παράγονται από οργανικές πρώτες ύλες και χρησιμοποιούνται είτε ως πρόσμιξη στη βενζίνη είτε ως υποκατάστατο του ντίζελ, καθίστανται πιο ανταγωνιστικά όταν αυξάνονται οι τιμές των ορυκτών καυσίμων. Παράλληλα, συμβάλλουν στη μείωση της εξάρτησης από τις εισαγωγές πετρελαίου.
Στροφή της Ασίας και νέες πολιτικές
Χώρες της Ασίας, ιδιαίτερα εξαρτημένες από εισαγωγές πετρελαίου από τη Μέση Ανατολή, ενισχύουν τη χρήση βιοκαυσίμων. Ενδεικτικά, το Βιετνάμ προχώρησε στην πλήρη μετάβαση σε βενζίνη με αιθανόλη από τον Απρίλιο, ενώ η Ινδονησία αύξησε την υποχρεωτική ανάμειξη βιοντίζελ από φοινικέλαιο στο 50% από 40%.
Αναλυτές εκτιμούν ότι οι χώρες αυτές επιδιώκουν ταυτόχρονα μείωση της ενεργειακής εξάρτησης και στήριξη των εγχώριων αγροτικών παραγωγών.
Το δίλημμα «τροφή ή καύσιμα»
Η αύξηση της παραγωγής βιοκαυσίμων επαναφέρει τη συζήτηση για τον ανταγωνισμό μεταξύ ενεργειακής και επισιτιστικής ασφάλειας. Στις ΗΠΑ, περίπου το 40% του καλαμποκιού χρησιμοποιείται για παραγωγή αιθανόλης, ενώ στη Βραζιλία περίπου το 50% του ζαχαροκάλαμου κατευθύνεται σε βιοκαύσιμα.
Ωστόσο, ειδικοί επισημαίνουν ότι σημαντικές αυξήσεις στις τιμές τροφίμων θα προκύψουν κυρίως σε περίπτωση μεγάλης κλίμακας επέκτασης της παραγωγικής δυναμικότητας, κάτι που απαιτεί χρόνο και επενδύσεις.
Τα βιοκαύσιμα καλύπτουν σήμερα περίπου το 4% της παγκόσμιας ζήτησης καυσίμων μεταφορών, με εκτιμήσεις να τα ανεβάζουν στο 5% έως το 2035.
Περιφερειακές διαφορές στην πολιτική
Η Ευρωπαϊκή Ένωση διατηρεί περιορισμούς στη χρήση βιοκαυσίμων, λόγω ανησυχιών για επιπτώσεις στις τιμές τροφίμων και την αποψίλωση των δασών, ενώ στις Ηνωμένες Πολιτείες έχει υιοθετηθεί πολιτική ενίσχυσης της ανάμειξης βιοκαυσίμων στα καύσιμα.
Αναλυτές σημειώνουν ότι, παρά τη συμβολή τους στη σταθεροποίηση των τιμών ενέργειας, τα βιοκαύσιμα δεν μπορούν να υποκαταστήσουν σε μεγάλη κλίμακα τα ορυκτά καύσιμα, λόγω περιορισμών στην παραγωγή πρώτων υλών και στις υποδομές.
Πηγή: Reuters
