Oύριοι… νομοθετικοί άνεμοι φαίνεται να δίνουν νέα ώθηση στα θαλάσσια αιολικά πάρκα αν και οι γραφειοκρατικές διαδικασίες και η διστακτικότητα της πολιτικής ηγεσίας σπρώχνουν για μετά το 2030 την ανάπτυξή τους που συναντά σφοδρές αντιδράσεις και στις τοπικές κοινωνίες.
Βάσει νομοθετικής πρόβλεψης που εντάσσεται στο σχέδιο νόμου του ΥΠΕΝ για την ενσωμάτωση της ευρωπαϊκής οδηγίας RED III και βρίσκεται σε δημόσια διαβούλευση, επιχειρείται η επανεκκίνηση της διαδικασίας ωρίμανσης των θαλάσσιων αιολικών έργων. Η ρύθμιση δίνει τη δυνατότητα άμεσης εκκίνησης κρίσιμων μελετών, ακόμη και πριν από την ολοκλήρωση της έγκρισης του Εθνικού Προγράμματος.
Στο πλαίσιο αυτό, επιχειρείται να τρέξουν οι διαδικασίες για τη διεξαγωγή ανεμολογικών και βυθομετρικών ερευνών, οι οποίες έως σήμερα καθυστερούσαν λόγω της μη έκδοσης της Κοινής Υπουργικής Απόφασης που θα καθορίσει τις θαλάσσιες ζώνες ανάπτυξης. Σύμφωνα με τη διάταξη, οι περιοχές που θα εξεταστούν θα οριστούν με απόφαση της ΕΔΕΥΕΠ (Ελληνική Διαχειριστική Εταιρεία Υδρογονανθράκων), η οποία θα δημοσιευθεί σε ΦΕΚ.
Οι περιοχές αυτές αντιστοιχούν ουσιαστικά στα υποψήφια «οικόπεδα» του πρώτου κύματος ανάπτυξης, συνολικής ισχύος 1,9 GW, τα οποία θα επιλεγούν από το σύνολο των θαλάσσιων ζωνών που προβλέπει το Εθνικό Πρόγραμμα.
Νέα ρότα ανάπτυξης για τα αιολικά στο Θρακικό Πέλαγος;
Η διάταξη στο νομοσχέδιο έχει στραμμένο το βλέμμα και στη Θράκη όπου επιχειρείται να πατήσει γκάζι το πιλοτικό θαλάσσιο αιολικό των 600 MW χωρίς περιττή γραφειοκρατία (ακόμα και χωρίς να εκδοθεί η ΚΥΑ) μετά από τέσσερα χρόνια απραξίας, αναμφίβολα δύσκολο εγχείρημα.
Υπενθυμίζεται πως στο Θρακικό Πέλαγος δρομολογούνται πιλοτικά έργα (χωρίς διαγωνισμό), με σταθερή έδραση στο βυθό με στόχο να λειτουργήσουν σαν πυξίδα για τα υπόλοιπα.
Υπό αυτό το πρίσμα, οι Motor Oil, ΔΕΗ και ΤΕΡΝΑ Ενεργειακή στοχεύουν να προχωρήσουν από κοινού στην ανάπτυξη του πρώτου Υπεράκτιου Αιολικού Πάρκου (ΥΑΠ) στη χώρα, ισχύος 600 MW.
Το νευραλγικό αυτό έργο-ορόσημο, με ορίζοντα ολοκλήρωσης το τέλος της τρέχουσας δεκαετίας, θα είναι το πρώτο στο είδος του στην Ελλάδα, συμβάλλοντας ουσιαστικά στην επιτυχία της υλοποίησης του Εθνικού Προγράμματος Ανάπτυξης ΥΑΠ.
Οι τρεις όμιλοι επιδιώκουν να υλοποιήσουν άμεσα τις απαραίτητες μελέτες που ωριμάζουν με γρήγορους ρυθμούς ενώ δηλώνουν ετοιμότητα και για την διενέργεια της ΜΠΕ (Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων) αν και εμφανίζονται επιφυλακτικοί με την επενδυτική βιωσιμότητα και την ταχύτητα του project«θαλάσσια αιολικά», παρά το μήνυμα εγρήγορσης που στέλνει το ΥΠΕΝ με τη νομοθετική διάταξη.
Πάντως ακόμα δεν έχει σταλεί από το ΥΠΕΝ στις Βρυξέλλες η προκοινοποίηση της φόρμουλας στήριξης του έργου, ώστε να δοθεί το πράσινο φως από την Κομισιόν στην τιμή αποζημίωσης για το ηλεκτρικό ρεύμα που θα παράγει.
Τα δεδομένα των μελετών θα αποτελέσουν τη βάση για τον προσδιορισμό της τιμής αποζημίωσης που θα διασφαλίζει την οικονομική βιωσιμότητα των έργων.
Η «Αιολική Προβατά Τραϊανουπόλεως» έχει το δικαίωμα ανάπτυξης πιλοτικού ΥΑΠ ισχύος 400 MW, στη θαλάσσια περιοχή νότια της Αλεξανδρούπολης και βόρεια της Σαμοθράκης.
Παράλληλα, η ΔΕΗ, μετά την εξαγορά, μέσω της ΔΕΗ Ανανεώσιμες του 100% της εταιρείας «Θρακική Αιολική 1 Α.Ε.», κατέχει άδεια παραγωγής για υπεράκτιο αιολικό πάρκο, ισχύος 216 MW.
Από το 2027… θα δείξει προς τα που θα φυσήξει ο άνεμος
Η Διεύθυνση Περιβαλλοντικής Αδειοδότησης του ΥΠΕΝ έχει εγκρίνει περιβαλλοντικά το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης Υπεράκτιων Αιολικών Πάρκων και προωθείται θεωρητικά από τη Γενική Γραμματεία Χωρικού Σχεδιασμού η υπουργική απόφαση έγκρισής του η οποία θα επισημοποιήσει τις περιοχές όπου θα αναπτυχθούν τα έργα αφού ολοκληρωθούν οι ανεμολογικές και βυθομετρικές έρευνες.
Με την ολοκλήρωση των μελετών (από την Ελληνική Διαχειριστική Εταιρεία Υδρογονανθράκων και Ενεργειακών Πόρων), οι επενδυτές θα είναι σε θέση να προσδιορίσουν το ακριβές σημείο εγκατάστασης, το είδος και τον αριθμό των ανεμογεννητριών.
Σε κάθε περίπτωση, προτεραιότητα θα δοθεί στο πιλοτικό έργο των 600 MW ενώ οι διαγωνισμοί για τα πάρκα πάνε για μετά το 2027.
Οι ρυθμιστικές αγκυλώσεις, οι τεράστιες γραφειοκρατικές καθυστερήσεις, οι έντονες αντιδράσεις από τις τοπικές κοινωνίες (φορείς, πολίτες, οργανώσεις) που φοβούνται αλλοίωση του τοπίου, η ραθυμία του ΥΠΕΞ (με το βλέμμα και στην Τουρκία) αλλά και οι επιφυλάξεις για το υψηλό κόστος του εγχειρήματος «φρέναραν» τα θαλάσσια αιολικά πάρκα, τουλάχιστον μέχρι πρότινος.
Η κυβέρνηση δεν έδειχνε πρόθυμη να επιταχύνει τα όποια σχέδια για ταχεία ανάπτυξη του συγκεκριμένου τομέα, σχεδόν τέσσερα χρόνια μετά από σχετικό νόμο που θεωρητικά άνοιγε το δρόμο με τη νομοθετική πρόβλεψη στο σχέδιο νόμου του ΥΠΕΝ να επιχειρεί να βάλει ξανά σε ρότα ανάπτυξης τα θαλάσσια αιολικά.
Διστακτικοί οι επενδυτές
Οι επενδυτές παρά την απροθυμία της ελληνικής πλευράς να τρέξει δεν εγκαταλείπουν… την προσπάθεια, εκπέμποντας διφορούμενα μηνύματα.
Είναι ενδεικτικό πως μεγάλες γαλλικές εταιρείες βάζουν στο στόχαστρο τις ελληνικές θάλασσες εκφράζοντας πρόθεση να εξετάσουν επενδύσεις έως και 1 δισ. ευρώ στα υπεράκτια αιολικά.
Κορυφαίοι όμιλοι, όπως η Chantiers de l’Atlantique, η Meridiam Offshore και η SLB Offshore France είναι θεωρητικά ζεστοί για την ανάπτυξη υπεράκτιων αιολικών χωρίς βέβαια αυτό να σημαίνει κάτι από μόνο του.
Από την άλλη πλευρά, ξένοι επενδυτές που ανέμεναν ούριο άνεμο για τα θαλάσσια αιολικά, αντιλαμβάνονται πλέον τη διστακτικότητα της χώρας να κάνει το επόμενο βήμα με την Κοινή Υπουργική Απόφαση που θα ξεκαθαρίσει το τοπίο να… έχει κολλήσει στο βυθό.
Κολοσσοί στα θαλάσσια αιολικά όπως η Ocean Wind (σύμπραξη των Engie και EDPR), οι Σουηδοί της Hexicon Power και οι Δανοί της CIP αν και είχαν μπει ζεστά στο παιχνίδι, με τη δυστοκία που παρατηρείται τηρούν επιφυλακτική στάση, με τους ανέμους να τους στρέφουν προς άλλες κατευθύνσεις.
Στην επιχείρηση «υπεράκτια αιολικά» εμπλέκεται και το υπουργείο Εξωτερικών καθώς η γεωπολιτική διάσταση που έχει το ζήτημα επιβάλλει τη σύμφωνη γνώμη και του ΥΠΕΞ για να χωροθετηθούν οι ακριβείς περιοχές, μία γνώμη όμως που συνέχεια σκαλώνει με αποτέλεσμα το project να είναι στον αέρα.
Θεωρητικά, το Θαλάσσιο Χωροταξικό που αποτυπώνει για πρώτη φορά τα δυνητικά όρια της ελληνικής υφαλοκρηπίδας, ισχυροποιεί και νομικά τις προοπτικές ανάπτυξης θαλάσσιων αιολικών αλλά και πάλι δεν κουνιέται φύλλο με τα πάρκα να μένουν… στη στεριά.
Υπεράκτια Αιολικά Πάρκα είναι τα αιολικά πάρκα που εγκαθίστανται στη θάλασσα, δηλαδή πέραν της ακτής (offshore). Τα ΥΑΠ μπορεί να θεμελιώνονται στον πυθμένα εάν το βάθος της θάλασσας είναι σχετικά μικρό (έως 50 μέτρα περίπου), είτε να αποτελούνται από πλωτές ανεμογεννήτριες εάν τα βάθη είναι μεγαλύτερα.
