Το αυξημένο ενεργειακό κόστος και οι πιέσεις που δέχεται η ανταγωνιστικότητα της ελληνικής βιομηχανίας βρέθηκαν στο επίκεντρο της συνάντησης της πολιτικής ηγεσίας του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας με την ηγεσία του ΣΕΒ, σε μια περίοδο κατά την οποία οι διεθνείς εξελίξεις στην ενέργεια δημιουργούν νέα δεδομένα για τις επιχειρήσεις.
Στο επίκεντρο της συζήτησης τέθηκαν οι προτάσεις του ΣΕΒ για τη στήριξη της βιομηχανίας, εν όψει και της παρουσίας του Πρωθυπουργού στην ανοιχτή εκδήλωση του Συνδέσμου στις 6/10, με το ΥΠΕΝ να εξετάζει παρεμβάσεις που θα μπορούσαν να περιορίσουν το ενεργειακό βάρος για τις επιχειρήσεις και να στηρίξουν την ανταγωνιστικότητα της εγχώριας παραγωγής. Οι σχετικές αποφάσεις, πάντως, όπως αναφέρεται από την κυβέρνηση, θα πρέπει να κινηθούν εντός των ορίων που θέτουν τόσο οι δημοσιονομικές δυνατότητες της χώρας όσο και το ευρωπαϊκό πλαίσιο για τις κρατικές ενισχύσεις.
Σύμφωνα με πληροφορίες, που έχουν καταγραφεί στα ΜΜΕ, στο κυβερνητικό τραπέζι βρίσκεται ήδη ένα πακέτο μέτρων για τη μείωση του ενεργειακού κόστους της εγχώριας βιομηχανίας, συνολικού ύψους περίπου 100 εκατ. ευρώ. Η συγκεκριμένη παρέμβαση φέρεται να έχει σε μεγάλο βαθμό διαμορφωθεί, ωστόσο οι σχετικές διαβουλεύσεις συνεχίζονται, αφήνοντας ανοιχτό, όπως αναφέρεται από παράγοντες με γνώση, το ενδεχόμενο το τελικό πακέτο να είναι ακόμη πιο γενναιόδωρο.
Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι η κατεύθυνση που εξετάζεται δεν περιορίζεται σε μια στενή κατηγορία δικαιούχων, αλλά αφορά το σύνολο των ενεργοβόρων επιχειρήσεων. Με τον τρόπο αυτό επιχειρείται να δοθεί μια ευρύτερη απάντηση στο πρόβλημα του υψηλού ενεργειακού κόστους, το οποίο τα τελευταία χρόνια αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα για την ανταγωνιστικότητα της ελληνικής παραγωγής.
Σημειώνεται ότι στη συνάντηση συμμετείχαν ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου, ο υφυπουργός Νίκος Τσάφος και η γενική γραμματέας Ενέργειας και Ορυκτών Πρώτων Υλών Δέσποινα Παληαρούτα. Από την πλευρά του ΣΕΒ συμμετείχαν ο πρόεδρος Σπύρος Θεοδωρόπουλος και η αντιπρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου Ράνια Αικατερινάρη.
Στο επίκεντρο της Γενικής Συνέλευσης του ΣΕΒ
Το ενεργειακό κόστος, πάντως, όπως προαναφέρθηκε, αναμένεται να αποτελέσει ένα από τα βασικά ζητήματα που θα απασχολήσουν και την ανοιχτή εκδήλωση της ετήσιας Γενικής Συνέλευσης του ΣΕΒ, την Τρίτη 6 Οκτωβρίου. Η ενεργειακή επιβάρυνση αφορά ιδιαίτερα τη μεταποίηση, με τις επιχειρήσεις να αναζητούν μεγαλύτερη ορατότητα ως προς το κόστος λειτουργίας τους και τα περιθώρια ανταγωνισμού στις διεθνείς αγορές.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, ο πρόεδρος του ΣΕΒ Σπύρος Θεοδωρόπουλος αναμένεται, σύμφωνα με πληροφορίες, να θέσει εμφατικά στον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη το ζήτημα του ενεργειακού κόστους της βιομηχανίας, καθώς η παρατεταμένη επιβάρυνση δεν αποκλείεται να μετακυλιστεί σταδιακά και στις τελικές τιμές προϊόντων και υπηρεσιών.
Για τις ενεργοβόρες επιχειρήσεις, το ζητούμενο είναι πλέον να υπάρξει ένας σαφής οδικός χάρτης για την αντιμετώπιση των υψηλών τιμών ενέργειας. Η αβεβαιότητα παραμένει, καθώς τόσο ο πόλεμος στην Ουκρανία όσο και η κρίση στη Μέση Ανατολή εξακολουθούν να επηρεάζουν τις διεθνείς αγορές ενέργειας, χωρίς να διαφαίνεται άμεσα επιστροφή σε συνθήκες σταθερότητας.
Οι διαφορετικές προσεγγίσεις στο εσωτερικό του ΣΕΒ
Την ίδια ώρα, το ενεργειακό ζήτημα αναδεικνύει και διαφορετικές προσεγγίσεις στο εσωτερικό του ΣΕΒ. Ο Σύνδεσμος δεν συνυπέγραψε την πρόσφατη κοινή επιστολή 16 βιομηχανικών συνδέσμων και φορέων προς την κυβέρνηση, με την οποία ζητείται η λήψη άμεσων μέτρων για τη μείωση του ενεργειακού κόστους.
Μεταξύ των προτάσεων που έχουν τεθεί είναι η επιδότηση της τιμής του ηλεκτρικού ρεύματος για το σύνολο της βιομηχανίας, με αναδρομική ισχύ, μέσω της αξιοποίησης των ευρωπαϊκών εργαλείων κρατικών ενισχύσεων CISAF (Clean Industrial Deal State Aid Framework) και METSAF (Middle East Crisis Temporary State Aid Framework).
Η αναδρομικότητα αποτελεί ένα από τα βασικά αιτήματα της βιομηχανίας, καθώς ζητείται η στήριξη να μην περιοριστεί μόνο στις επιχειρήσεις που ήδη διαθέτουν μηχανισμούς ενίσχυσης, αλλά να επεκταθεί και σε εκείνες που μέχρι σήμερα δεν έχουν αντίστοιχη «ομπρέλα» προστασίας.
Σε αυτό το πλαίσιο, το υπό διαμόρφωση κυβερνητικό πακέτο αποκτά ιδιαίτερη σημασία. Η αρχική πρόβλεψη για μέτρα περίπου 100 εκατ. ευρώ φαίνεται να αποτελεί τη βάση της παρέμβασης, ενώ οι διαβουλεύσεις που βρίσκονται σε εξέλιξη δεν αποκλείεται να οδηγήσουν σε διεύρυνση τόσο του ύψους όσο και της εμβέλειάς της.
Στήριξη και για τις μικρότερες επιχειρήσεις
Ιδιαίτερο βάρος, πάντως, ειδικά από την ΕΒΙΚΕΝ, δίνεται στις μικρότερες και μεσαίες ενεργοβόρες επιχειρήσεις, οι οποίες μέχρι σήμερα δεν είχαν πρόσβαση στους ίδιους μηχανισμούς στήριξης με τις μεγαλύτερες βιομηχανίες.
Στο φόντο αυτό με βάση πληροφορίες, εξετάζεται αναδρομική ενίσχυση για ολόκληρο το 2026 για τις επιχειρήσεις που ανήκουν σε αυτή την κατηγορία. Το επιχείρημα είναι ότι πρόκειται για επιχειρήσεις οι οποίες έχουν παραμείνει επί μακρόν εκτός των υφιστάμενων μηχανισμών στήριξης, παρά την έκθεσή τους στις υψηλές τιμές ενέργειας.
Στην κατηγορία αυτή περιλαμβάνονται εκατοντάδες μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, με συνολική ετήσια κατανάλωση που υπολογίζεται σε 1-1,5 TWh. Η ΕΒΙΚΕΝ εκτιμά ότι πρόκειται για περίπου 600 παροχές, ενώ από την πλευρά του ΥΠΕΝ οι σχετικές εκτιμήσεις είναι χαμηλότερες.
Το επόμενο διάστημα και μέχρι τις 6/10 αναμένεται να ξεκαθαρίσει τόσο το τελικό ύψος της παρέμβασης όσο και οι ακριβείς όροι και οι δικαιούχοι. Το βασικό ζητούμενο για τη βιομηχανία είναι αν η κυβερνητική παρέμβαση θα περιοριστεί στην αρχική πρόβλεψη ή αν, μετά και τις διαβουλεύσεις με τους παραγωγικούς φορείς, θα διευρυνθεί περαιτέρω, δίνοντας μεγαλύτερη ανάσα στο σύνολο των ενεργοβόρων επιχειρήσεων.
