Με την ενέργεια, την ασφάλεια και τις περιφερειακές συνεργασίες να βρίσκονται στον πυρήνα της ελληνικής διπλωματικής ατζέντας, ολοκληρώνεται στη Νέα Υόρκη ο κύκλος των επαφών του Κυριάκου Μητσοτάκη στο περιθώριο της 81ης Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ. Η παρουσία του πρωθυπουργού στη Νέα Υόρκη συνδυάστηκε με την ανάδειξη του ρόλου της Ελλάδας ως χώρας που επιχειρεί να λειτουργήσει ως «γέφυρα» μεταξύ Ευρώπης, Ανατολικής Μεσογείου, Μέσης Ανατολής και Βόρειας Αφρικής.
Στην ομιλία του στη Γενική Συνέλευση, ο κ. Μητσοτάκης έθεσε στο επίκεντρο τις διεθνείς προκλήσεις, την ασφάλεια στην Ανατολική Μεσόγειο, τις ελληνοτουρκικές σχέσεις, το Κυπριακό, αλλά και τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και την Ουκρανία. Παράλληλα, υπογράμμισε την ανάγκη ενίσχυσης της πολυμέρειας και του διεθνούς δικαίου, σε μια περίοδο αυξανόμενων γεωπολιτικών εντάσεων.
Ιδιαίτερη θέση στην τοποθέτησή του κατείχε το Δίκαιο της Θάλασσας και η ελεύθερη ναυσιπλοΐα. Ο πρωθυπουργός ανέδειξε τις θαλάσσιες οδούς ως κρίσιμες υποδομές όχι μόνο για το παγκόσμιο εμπόριο, αλλά και για την ενεργειακή ασφάλεια και τις εφοδιαστικές αλυσίδες. Στο πλαίσιο αυτό αναφέρθηκε και στη συμμετοχή της Ελλάδας στην ευρωπαϊκή επιχείρηση «Ασπίδες» στην Ερυθρά Θάλασσα.
Το μήνυμα που εξέπεμψε από το βήμα του ΟΗΕ ήταν ότι η Ελλάδα επιδιώκει να ενισχύσει τον ρόλο της ως χώρας που «χτίζει γέφυρες» και όχι ως παράγοντας έντασης. Η γεωγραφική της θέση, όπως τόνισε, αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε μια εποχή κατά την οποία η ενεργειακή και ψηφιακή συνδεσιμότητα, τα λιμάνια, τα δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας και οι θαλάσσιες διαδρομές αποτελούν ολοένα και περισσότερο παράγοντες γεωπολιτικής ισχύος.
Η ενέργεια ως κοινός παρονομαστής
Η διάσταση αυτή αποτυπώθηκε και στη συνάντηση του κ. Μητσοτάκη με τον πρωθυπουργό του Ισραήλ Μπενιαμίν Νετανιάχου. Στο επίκεντρο βρέθηκαν η στρατηγική συνεργασία των δύο χωρών, η άμυνα και η ενέργεια, ενώ συζητήθηκε και η προώθηση νέας τριμερούς Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ.
Η συνάντηση με τον Ισραηλινό πρωθυπουργό αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς η Αθήνα επιχειρεί να διατηρεί ανοιχτούς διαύλους τόσο με το Ισραήλ όσο και με τις αραβικές χώρες της περιοχής. Πρόκειται για μια προσέγγιση που, σύμφωνα με τον κ. Μητσοτάκη, επιτρέπει στην Ελλάδα να συμμετέχει στον περιφερειακό διάλογο και να αξιοποιεί τις στρατηγικές της συνεργασίες στην Ανατολική Μεσόγειο, τη Μέση Ανατολή και τον Κόλπο.
Το ενεργειακό σκέλος, άλλωστε, δεν περιορίζεται στις σχέσεις με το Ισραήλ. Η Αθήνα έχει επενδύσει τα τελευταία χρόνια στη συγκρότηση ενός πλέγματος περιφερειακών συνεργασιών, με την Αίγυπτο και την Κύπρο να αποτελούν βασικούς πυλώνες κάτι που αναμένεται να επιβεβαιωθεί και στο πέρας της παρουσίας στη Ν. Υόρκη.
Υπενθυμίζεται ότι η τριμερής Ελλάδα–Κύπρος–Αίγυπτος, που συναντήθηκε άτυπα τον Σεπτέμβριο στο Ελ Αλαμέιν, έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στην ενέργεια, τη συνδεσιμότητα και τις επενδύσεις. Στο επίκεντρο βρέθηκε και η ηλεκτρική διασύνδεση GREGY, την οποία ο πρωθυπουργός χαρακτήρισε έργο στρατηγικής σημασίας για τη μεταφορά ανανεώσιμης ηλεκτρικής ενέργειας από την Αίγυπτο προς την Ευρώπη.
Οι περιφερειακές συνεργασίες
Μετά την παρουσία στη Γενική Συνέλευση, το ενδιαφέρον στρέφεται πλέον στις επαφές που εντάσσονται στο ευρύτερο δίκτυο περιφερειακών συνεργασιών της Ελλάδας. Στο διπλωματικό επίπεδο, η ελληνική πλευρά συνεχίζει να επενδύει στα σχήματα συνεργασίας με την Αίγυπτο, την Κύπρο και άλλες χώρες της περιοχής. Η ηλεκτρική διασύνδεση, οι ενεργειακοί διάδρομοι, οι υποδομές και η προστασία των θαλάσσιων οδών συνδέονται πλέον άμεσα με την ασφάλεια και τη γεωπολιτική σταθερότητα.
Η Αθήνα επιχειρεί έτσι να διαμορφώσει έναν ρόλο που υπερβαίνει την παραδοσιακή διμερή διπλωματία: να λειτουργήσει ως κόμβος συνδεσιμότητας και ενέργειας, αλλά και ως σημείο συνάντησης διαφορετικών περιφερειακών σχημάτων.
