Πιο εύκολη και πιο προσιτή γίνεται η παραγωγή και κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας για ίδια χρήση από νοικοκυριά και επιχειρήσεις, με το νέο πλαίσιο αυτοκατανάλωσης που τίθεται από σήμερα σε ισχύ με Υπουργική Απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κ. Σταύρου Παπασταύρου, και του Υφυπουργού, κ. Νίκου Τσάφου.
Η νέα ρύθμιση αποτελεί ένα ακόμη συγκεκριμένο βήμα του οδικού χάρτη για τη μείωση του ενεργειακού κόστους με ορίζοντα τριετίας, μέρος της Συμφωνίας για Πρόοδο και Ευημερία που παρουσίασε ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης στην 90ή ΔΕΘ και το οποίο εξειδίκευσε το Υπουργείο την περασμένη εβδομάδα και ενισχύει στην πράξη την ενεργειακή δημοκρατία: δίνει σε περισσότερα νοικοκυριά και επιχειρήσεις τη δυνατότητα να αξιοποιούν τον ήλιο, να παράγουν και να καταναλώνουν τη δική τους ενέργεια και να μειώνουν σε μόνιμη βάση τον λογαριασμό ηλεκτρικού ρεύματος.
Το νέο πλαίσιο κάνει την αυτοκατανάλωση πιο απλή και πιο ευέλικτη, απλοποιεί τις διαδικασίες και διευρύνει τις δυνατότητες συμμετοχής των καταναλωτών. Διαμορφώθηκε έπειτα από ευρεία δημόσια διαβούλευση, με τη συμμετοχή θεσμικών φορέων και πολιτών, καθώς και τη σχετική γνώμη της Ρυθμιστικής Αρχής Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων (ΡΑΑΕΥ).
Παράλληλα, το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας σχεδιάζει τη διάθεση επιπλέον 476 εκατ. ευρώ μέσω του Ταμείου Απανθρακοποίησης των Νήσων, με στόχο την περαιτέρω ενίσχυση της αυτοκατανάλωσης και της ευελιξίας του ηλεκτρικού συστήματος και τη μείωση του κόστους ηλεκτρικής ενέργειας στα νησιά μας. Σημειώνεται ότι το ΥΠΕΝ έχει ήδη διαθέσει περισσότερα από 170 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας για τα προγράμματα «Φωτοβολταϊκά στη Στέγη» και «Φωτοβολταϊκά στο Χωράφι», καθώς και για το πρόγραμμα «Αποθήκευση στις Επιχειρήσεις», το οποίο βρίσκεται σε εξέλιξη.
Το νέο πλαίσιο για την αυτοκατανάλωση
Για πρώτη φορά θεσπίζεται η δυνατότητα εγκατάστασης:
- μικρών φωτοβολταϊκών συστημάτων μέγιστης ισχύος έως 800 Watt (“φωτοβολταϊκά στο μπαλκόνι”),
- μεμονωμένων συστημάτων αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας,
αποκλειστικά για την κάλυψη ιδίων αναγκών, μέσω απλοποιημένων αδειοδοτικών διαδικασιών, με σαφείς όρους και προϋποθέσεις για την εγκατάστασή τους και ειδικές προδιαγραφές για την προστασία του δικτύου. Σε συνδυασμό με τα δυναμικά τιμολόγια ηλεκτρικής ενέργειας, οι καταναλωτές θα μπορούν να αποθηκεύουν ενέργεια από το δίκτυο κατά τις ώρες χαμηλότερων τιμών και να την αξιοποιούν για την κάλυψη των αναγκών τους κατά τις ώρες υψηλότερων τιμών, μειώνοντας το ενεργειακό τους κόστος.
Επιπλέον, το νέο πλαίσιο απλοποιεί, αποσαφηνίζει και καθορίζει πλήρως τις διαδικασίες για την εφαρμογή όλων των σχημάτων αυτοκατανάλωσης, θέτοντας τους όρους και τις προϋποθέσεις για την προσθήκη συστημάτων αποθήκευσης σε σταθμούς αυτοκατανάλωσης. Παράλληλα, διευρύνει και απλουστεύει τη δυνατότητα συμμετοχής πολιτών, επιχειρήσεων, αγροτών και Ενεργειακών Κοινοτήτων στην ενεργειακή μετάβαση, και θεσπίζει ειδική διαδικασία εφαρμογής της αυτοκατανάλωσης αποκλειστικά για τους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης, τα νομικά πρόσωπα δημοσίου και ιδιωτικού δικαίου του δημόσιου τομέα και τους κοινωφελείς οργανισμούς.
Η ενίσχυση της ενεργειακής δημοκρατίας, μέσω της αυτοκατανάλωσης, αποτελεί βασική προτεραιότητα για την Κυβέρνηση. Ενεργειακή δημοκρατία σημαίνει δυνατότητα σε ολοένα και περισσότερα νοικοκυριά και επιχειρήσεις να αξιοποιούν τον ήλιο, να παράγουν τη δική τους καθαρή ενέργεια και να μειώνουν το ενεργειακό τους κόστος, με αυτάρκεια, έλεγχο και συμβολή σε ένα πιο βιώσιμο και καθαρό ενεργειακό μοντέλο. Η στήριξη της Πολιτείας, η ανταπόκριση των πολιτών και η δυναμική του θεσμού στη χώρα μας αποτυπώνονται και στα 38.812 συστήματα αυτοκατανάλωσης που τέθηκαν σε λειτουργία από το 2020 ως σήμερα, συνολικής ισχύος 1.128 ΜW, με σημαντική συμμετοχή νοικοκυριών και επιχειρήσεων, σε σύγκριση με την περίοδο 2015-2019, κατά την οποία τέθηκαν σε λειτουργία μόλις 1.772 συστήματα ισχύος 36 MW..
Απλούστερο και πιο ευέλικτο πλαίσιο αυτοκατανάλωσης
Με τη νέα Υπουργική Απόφαση αντιμετωπίζονται ζητήματα που ανέκυψαν κατά την εφαρμογή του προηγούμενου πλαισίου και επέρχονται στοχευμένεςβελτιώσεις ώστε το πλαίσιο να καταστεί πιο λειτουργικό, προσφέροντας μεγαλύτερη ευελιξία και νέες δυνατότητες στους καταναλωτές.
Ειδικότερα:
- αποσαφηνίζονται οι διαδικασίες εφαρμογής και εκκαθάρισης των σχημάτων αυτοκατανάλωσης,
- διευκολύνεται η ανάπτυξη συλλογικής αυτοκατανάλωσης, όπως σε πολυκατοικίες και συγκροτήματα κατοικιών, καθώς και η ανάπτυξη σταθμών από τρίτο πρόσωπο προς όφελος του αυτοκαταναλωτή,
- εισάγεται η δυνατότητα εκπροσώπησης καταναλωτών που συμμετέχουν σε σχήματα αυτοκατανάλωσης από διαφορετικούς προμηθευτές,
- επιτρέπεται, υπό προϋποθέσεις, η μετάβαση μεταξύ διαφορετικών σχημάτων αυτοκατανάλωσης και η συμμετοχή μιας παροχής σε περισσότερους από έναν σταθμούς,
- προβλέπονται μεταβατικές διατάξεις για τους υφιστάμενους σταθμούς αυτοκατανάλωσης, ώστε η μετάβαση στο νέο πλαίσιο να πραγματοποιηθεί ομαλά, χωρίς επιπλέον κόστος για τους αυτοκαταναλωτές και με άμεσο οικονομικό όφελος.
Ψηφιοποίηση και εκσυγχρονισμός των υπηρεσιών
Το νέο πλαίσιο συνοδεύεται από σημαντικές παρεμβάσεις εκσυγχρονισμού, που διευκολύνουν την εξυπηρέτηση των πολιτών. Υπό το πρίσμα αυτό:
- επιταχύνεται η εγκατάσταση «έξυπνων» μετρητών για όλους όσοι επιλέγουν να ενταχθούν σε σχήματα αυτοκατανάλωσης,
- υλοποιείται το Ηλεκτρονικό Μητρώο Αυτοκατανάλωσης, αποσκοπώντας στην ψηφιοποίησητων διαδικασιών και στην ευέλικτη και άμεση ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των εμπλεκόμενων φορέων.
Τι πετυχαίνουμε με τη νέα μεταρρύθμιση
Η αυτοκατανάλωση γίνεται πιο προσιτή, πιο απλή και πιο αποτελεσματική για όλους. Με τη συμμετοχή των καταναλωτών σε σχήματα αυτοκατανάλωσης και την αξιοποίηση των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας επιτυγχάνεται σημαντική μείωση, αφ’ ενός στους λογαριασμούς ηλεκτρικής ενέργειας σε μόνιμη βάση, αφ’ ετέρου στο περιβαλλοντικό αποτύπωμα της ενεργειακής κατανάλωσης.