Το υψηλό ενεργειακό κόστος και οι ανατιμήσεις στις πρώτες ύλες εξακολουθούν να αποτελούν τις μεγαλύτερες προκλήσεις για τις μικρές μεταποιητικές επιχειρήσεις, την ώρα που η δυσκολία πρόσβασης στη χρηματοδότηση, η γραφειοκρατία και η έλλειψη προσωπικού επιβαρύνουν ακόμη περισσότερο τη λειτουργία και τις προοπτικές ανάπτυξής τους.
Την εικόνα αυτή καταγράφει έρευνα της KPMG, που πραγματοποιήθηκε για λογαριασμό του Βιοτεχνικού Επιμελητηρίου Αθήνας (ΒΕΑ), σε δείγμα 382 επιχειρήσεων από κλάδους όπως η αρτοποιία, τα συνεργεία αυτοκινήτων, οι κατασκευές, οι αλουμινοκατασκευές, τα μηχανουργεία, η κλωστοϋφαντουργία, η αργυροχρυσοχοΐα, οι γραφικές τέχνες και η βιομηχανία τροφίμων.
Τα στοιχεία της έρευνας αναδεικνύουν το αυξημένο κόστος των πρώτων υλών ως τον σημαντικότερο παράγοντα επιβάρυνσης για το 65% των επιχειρήσεων, ενώ το 51% κατατάσσει στη δεύτερη θέση το ενεργειακό κόστος. Παράλληλα, το 69% αναφέρει ότι την τελευταία διετία έχει καταγράψει σημαντικές αυξήσεις στις τιμές των πρώτων υλών, ενώ για ορισμένους βιοτεχνικούς κλάδους η επιβάρυνση από την ενέργεια έφθασε ακόμη και το 80% μετά το ξέσπασμα του πολέμου στην Ουκρανία.
Οι αυξήσεις αυτές έχουν άμεσο αντίκτυπο στη βιωσιμότητα των επιχειρήσεων. Το 65% δηλώνει ότι το ενεργειακό κόστος επηρεάζει καθοριστικά τη λειτουργία του, ενώ έξι στις δέκα επιχειρήσεις αδυνατούν να μετακυλίσουν το αυξημένο κόστος στους πελάτες τους. Ως αποτέλεσμα, τα περιθώρια κέρδους συρρικνώνονται και η ανταγωνιστικότητα περιορίζεται. Επιπλέον, το 54% αναφέρει ότι αναγκάστηκε να περιορίσει την παραγωγή ή τη συνολική δραστηριότητά του εξαιτίας της ενεργειακής επιβάρυνσης.
Εξίσου σοβαρό εμπόδιο αναδεικνύεται η πρόσβαση στη χρηματοδότηση. Το 77% των επιχειρήσεων δηλώνει ότι αντιμετωπίζει δυσκολίες στην αξιοποίηση χρηματοδοτικών εργαλείων και στον τραπεζικό δανεισμό. Αν και το 62% αναζήτησε τραπεζική χρηματοδότηση την τελευταία διετία, περισσότερα από ένα στα τέσσερα αιτήματα (27%) απορρίφθηκαν, με τις επιχειρήσεις να αποδίδουν την εξέλιξη αυτή στα υψηλά επιτόκια, τα αυστηρά πιστοδοτικά κριτήρια και τις χρονοβόρες διαδικασίες έγκρισης.
Σημαντικό βάρος εξακολουθεί να αποτελεί και η γραφειοκρατία. Το 34% των επιχειρήσεων αφιερώνει περισσότερες από δέκα ώρες κάθε μήνα για την εκπλήρωση διοικητικών και κανονιστικών υποχρεώσεων, ενώ μόλις το 13% αξιολογεί ως ιδιαίτερα αποτελεσματικές τις βασικές ψηφιακές πλατφόρμες του Δημοσίου.
Την ίδια στιγμή, η έλλειψη ανθρώπινου δυναμικού εξελίσσεται σε έναν ακόμη κρίσιμο παράγοντα που περιορίζει την ανάπτυξη των μικρών επιχειρήσεων. Σύμφωνα με την έρευνα:
το 62% δηλώνει ότι η έλλειψη προσωπικού επηρεάζει την παραγωγική δυναμικότητα και τις αναπτυξιακές προοπτικές της επιχείρησης,
το 79% αναφέρει ότι έχει περιορίσει δραστηριότητες λόγω δυσκολίας εύρεσης εργαζομένων,
το 51% αποδίδει το πρόβλημα στη χαμηλή διαθεσιμότητα προσωπικού και
το 30% στην έλλειψη εξειδικευμένων δεξιοτήτων.
Με αφορμή τα ευρήματα της έρευνας, ο πρόεδρος του Βιοτεχνικού Επιμελητηρίου Αθήνας, Κωνσταντίνος Δαμίγος, υπογράμμισε ότι οι μικρές επιχειρήσεις δεν ζητούν προνομιακή μεταχείριση, αλλά ένα πιο λειτουργικό επιχειρηματικό περιβάλλον. Όπως ανέφερε, βασικά αιτήματά τους είναι η μείωση της γραφειοκρατίας, ένα δικαιότερο φορολογικό πλαίσιο, η ευκολότερη πρόσβαση στη χρηματοδότηση, η ουσιαστική αντιμετώπιση της έλλειψης προσωπικού και η διαμόρφωση συνθηκών σταθερότητας για την επιχειρηματική δραστηριότητα.
Θετικό ισοζύγιο εγγραφών και διαγραφών επιχειρήσεων
Κατά τη διάρκεια της συνέντευξης Τύπου, το ΒΕΑ παρουσίασε και στοιχεία για την πορεία της επιχειρηματικότητας το πρώτο πεντάμηνο του 2026, σύμφωνα με τα οποία διατηρείται θετικό το ισοζύγιο εγγραφών και διαγραφών επιχειρήσεων.
Ειδικότερα, το διάστημα Ιανουαρίου-Μαΐου πραγματοποιήθηκαν 674 νέες εγγραφές και 276 διαγραφές επιχειρήσεων, έναντι 685 εγγραφών και 302 διαγραφών το αντίστοιχο διάστημα του 2025. Τις περισσότερες νέες εγγραφές συγκέντρωσαν οι ηλεκτρολογικές εγκαταστάσεις, οι κατασκευές κτιρίων και οι οικοδομικές εργασίες, οι υδραυλικές εγκαταστάσεις και τα συνεργεία επισκευής αυτοκινήτων.
