Νέα έκτακτη σύσκεψη στο υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας προγραμματίζεται εντός των επόμενων ημερών (πιθανότατα αύριο, Μεγάλη Τετάρτη), με τη συμμετοχή των βασικών διαχειριστών υποδομών και εκπροσώπων της αγοράς, καθώς οι γεωπολιτικές εξελίξεις στη Μέση Ανατολή εντείνουν την αβεβαιότητα στην ενεργειακή αγορά.
Η κυβέρνηση βρίσκεται σε καθεστώς αυξημένης επιφυλακής προκειμένου να επανεκτιμηθεί η κατάσταση και να αξιολογηθούν τα διαθέσιμα εργαλεία αντίδρασης.
Η πρωτοβουλία έρχεται σε συνέχεια πρόσφατης συνεδρίασης για την ασφάλεια εφοδιασμού, όπου καταγράφηκε μεν επάρκεια για το άμεσο διάστημα, αλλά και έντονη ανησυχία για τη συνέχεια, εφόσον η κρίση παραταθεί ή επιδεινωθεί.
Ειδικότερα, στη σύγκληση ευρείας σύσκεψης εκτιμάται ότι θα συμμετάσχουν εκπρόσωποι της Ρυθμιστικής Αρχής Αποβλήτων Ενέργειας και Υδάτων, του ΔΕΣΦΑ και του ΑΔΜΗΕ, καθώς και στελέχη των διυλιστηρίων HELLENiQ ENERGY και Motor Oil. Στόχος είναι μια συνολική αποτίμηση της κατάστασης στην ενεργειακή αγορά, με ιδιαίτερη έμφαση, σε δεύτερο χρόνο, στην πορεία των καυσίμων και κυρίως του πετρελαίου κίνησης.
Παράλληλα, πληροφορίες από τον κλάδο αναφέρουν ότι τα ελληνικά διυλιστήρια έχουν ήδη διασφαλίσει επαρκή αποθέματα σε βασικά καύσιμα, συμπεριλαμβανομένων diesel και αεροπορικών καυσίμων, καλύπτοντας τις ανάγκες της αγοράς τουλάχιστον έως και τον Μάιο.
Επανασχεδιασμός ροών και εύθραυστη ισορροπία
Οι αναταράξεις στις διεθνείς αγορές έχουν ήδη επηρεάσει τις παραδοσιακές διαδρομές προμήθειας καυσίμων. Η ελληνική αγορά προσαρμόζεται, στρεφόμενη σε εναλλακτικές πηγές προμήθειας, προκειμένου να καλύψει τα κενά που δημιουργούνται. Αν και οι αρμόδιοι φορείς εμφανίζονται καθησυχαστικοί ως προς τη σημερινή εικόνα, αναγνωρίζουν ότι πρόκειται για μια λεπτή ισορροπία.
Στο πλαίσιο αυτό, ενεργοποιήθηκε και η χρήση μέρους των στρατηγικών αποθεμάτων, με στόχο την ενίσχυση της επάρκειας. Ωστόσο, παράγοντες της αγοράς επισημαίνουν ότι τέτοιες παρεμβάσεις έχουν προσωρινό χαρακτήρα και μεταθέτουν το βάρος στο μέλλον, καθώς τα αποθέματα θα πρέπει να αναπληρωθούν.
Η ορατότητα της αγοράς εκτείνεται μέχρι τα τέλη της άνοιξης. Από εκεί και πέρα, η πορεία θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από την εξέλιξη των συγκρούσεων και τυχόν επιπτώσεις σε κρίσιμες υποδομές ή θαλάσσιες οδούς μεταφοράς ενέργειας.
Σημεία πίεσης και ευρωπαϊκές ανησυχίες
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η πιθανότητα περαιτέρω διαταραχών σε κομβικά περάσματα, όπως τα Στενά του Ορμούζ, αλλά και η ευρύτερη αστάθεια σε θαλάσσιες ζώνες υψηλής σημασίας. Εκτιμήσεις της αγοράς κάνουν λόγο για σημαντικά ελλείμματα στην παγκόσμια προσφορά, γεγονός που εντείνει την αβεβαιότητα.
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, οι προειδοποιήσεις για παρατεταμένη ενεργειακή κρίση πληθαίνουν. Αξιωματούχοι της ΕΕ δεν αποκλείουν την ενεργοποίηση έκτακτων μέτρων, ακόμη και περιορισμού κατανάλωσης, εφόσον οι συνθήκες επιδεινωθούν. Το βασικό μήνυμα είναι σαφές: οι πιέσεις στις τιμές ενδέχεται να διατηρηθούν για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Diesel και jet fuel στο επίκεντρο
Η μεγαλύτερη πίεση εντοπίζεται σε συγκεκριμένα προϊόντα, κυρίως στο πετρέλαιο κίνησης και στα αεροπορικά καύσιμα. Η συγκυρία είναι ιδιαίτερα κρίσιμη, καθώς η αυξημένη ζήτηση λόγω της τουριστικής περιόδου ενισχύει τις πιέσεις, ειδικά στο jet fuel.
Αντίθετα, οι βενζίνες εμφανίζουν μεγαλύτερη ανθεκτικότητα προς το παρόν, χωρίς όμως να αποκλείονται μεταβολές αν η διεθνής κατάσταση επιδεινωθεί. Παράλληλα, ο ανταγωνισμός για φορτία εντείνεται, καθώς αγορές της Ασίας στρέφονται στις ίδιες πηγές προμήθειας με την Ευρώπη.
Περιορισμένη αποτελεσματικότητα των μέτρων
Τα μέτρα στήριξης των καταναλωτών αποδεικνύονται λιγότερο αποτελεσματικά σε ένα περιβάλλον έντονης μεταβλητότητας. Οι διεθνείς αυξήσεις στις τιμές απορροφούν σημαντικό μέρος των επιδοτήσεων, περιορίζοντας το τελικό όφελος για τα νοικοκυριά.
Την ίδια στιγμή, επανενεργοποιούνται εργαλεία ενίσχυσης όπως τα επιδόματα καυσίμων, σε μια προσπάθεια να μετριαστεί το κόστος μετακίνησης, αν και οι δυνατότητες παρέμβασης παραμένουν περιορισμένες.
Αβεβαιότητα και στο φυσικό αέριο
Η ανησυχία δεν περιορίζεται στα υγρά καύσιμα. Το φυσικό αέριο και ιδιαίτερα οι ροές υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) βρίσκονται επίσης στο μικροσκόπιο. Ενδεχόμενες διαταραχές στην τροφοδοσία θα μπορούσαν να επηρεάσουν άμεσα την ηλεκτροπαραγωγή και να οδηγήσουν σε νέες αυξήσεις τιμών ρεύματος.
Κρίσιμος ο σχεδιασμός ενόψει καλοκαιριού
Η επικείμενη σύσκεψη στο ΥΠΕΝ αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς αναμένεται να καθορίσει τη στρατηγική αντιμετώπισης μιας κρίσης που ενδέχεται να έχει διάρκεια. Η χρονική συγκυρία είναι κρίσιμη, καθώς η είσοδος στη θερινή περίοδο συνοδεύεται παραδοσιακά από αυξημένη ζήτηση ενέργειας, κυρίως λόγω ψύξης.
Με το γεωπολιτικό ρίσκο να παραμένει υψηλό, η ενεργειακή αγορά εισέρχεται σε μια περίοδο αυξημένων προκλήσεων, όπου η διατήρηση της επάρκειας και η συγκράτηση των τιμών θα αποτελέσουν βασικές προτεραιότητες.
