Συμφωνίες που ανοίγουν προοπτικές στον Κάθετο Διάδρομο και στην περαιτέρω ανάπτυξη της εμπορικής σχέσης ΗΠΑ - Ευρώπης με αιχμή το αμερικανικό LNG, στο φόντο της απεξάρτησης από τη Ρωσία, περιλαμβάνει το βασικό “μενού” της διήμερης συνόδου που ξεκίνησε, χθες, στην Ουάσιγκτον με τη συμμετοχή κορυφαίων Αμερικανών και Ευρωπαίων αξιωματούχων, μεταξύ των οποίων ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κ. Σταύρος Παπασταύρου.
Ο ρόλος της Ελλάδας
Άλλωστε η Ελλάδα επιδιώκει έχοντας κάνει την στρατηγική επιλογή της πλήρους ταύτισης με τις ΗΠΑ να κεφαλαιοποιήσει την εταιρική αυτή σχέση αποσπώντας “μέρισμα ανάπτυξης” και διασφαλίζοντας ένα νέο ρόλο που θα την ισχυροποιήσει έναντι της Τουρκίας, που αποτελούσε, ένεκα της Ρωσίας, το ενεργειακό “σταυροδρόμι” της ευρύτερης περιοχής. Εξ ού και οι αιχμές που άφησε χθες ο κ. Παπασταύρου για το ρόλο της γείτονος ως “κερκόπορτας” εισόδου του υπό εμπάργκο ρωσικού αερίου προς την Ευρώπη.
Η Κοινή δήλωση
Το στίγμα, πάντως, μιας υπό σχεδίασης νέας αρχιτεκτονικής, ήδη δόθηκε, χθες, με την υπογραφή κοινής δήλωσης για την ενίσχυση της ασφάλειας του εφοδιασμού φυσικού αερίου στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη, από τους Υπουργούς Ενέργειας και τους εκπροσώπους 13 χώρων: της Ελλάδας , της Βουλγαρίας, της Ουγγαρίας, της Πολωνίας, της Ρουμανίας, της Σλοβακίας , της Μολδαβίας, της Ουκρανίας, της Κροατίας, της Λιθουανίας, της Σερβίας, της Βοσνίας και Ερζεγοβίνης και των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής , στο περιθώριο της Υπουργικής Συνόδου που διοργανώνουν στο «Συμβούλιο Ειρήνης» του Ντόναλντ Τραμπ στην Ουάσιγκτον, ο Λευκός Οίκος και το Εθνικό Συμβούλιο Ενεργειακής Κυριαρχίας των ΗΠΑ (NEDC)με θέμα «Transatlantic Gas Security Summit».
Η κοινή δήλωση κατανόησης την οποία από Ελληνικής πλευράς υπέγραψε ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου γίνεται αναφορά ευθέως στον Κάθετο Διάδρομο Ελλάδας - Ουκρανίας, για τον οποίο οι συμμετέχοντες προτίθενται να εργαστούν με σκοπό την προώθηση αποδοτικών και οικονομικά συμφερουσών ρυθμιστικών πλαισίων τιμολόγησης και τον μετριασμό ή, όπου είναι δυνατόν, την εξάλειψη κανονισμών που θα παρεμποδίσουν τις εισαγωγές φυσικού αερίου, την κατασκευή νέων υποδομών και τη μακροπρόθεσμη σταθερότητα του εμπορίου.
Παράλληλα αναγνωρίζουν την ιδιαίτερη σημασία στην ανάπτυξη έργων υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) σε χώρες όπως η Ελλάδα, η Κροατία, η Λιθουανία και η Πολωνία, καθώς και στην αξιοποίηση των υπόγειων αποθηκευτικών δυνατοτήτων της Ουκρανίας ,ενώ δεσμεύονται να κινητοποιήσουν δημόσια και ιδιωτικά τραπεζικά κεφάλαια «συμπεριλαμβανομένων οργανισμών εξαγωγικών πιστώσεων και πολυμερών χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων» για επενδύσεις σε υποδομές .
Επίσης όπως αναφέρεται επιδιώκουν να ενισχύσουν τη ρευστότητα των αγορών, με στόχο έναν ασφαλή, ανθεκτικό και οικονομικά προσιτό εφοδιασμό. Μάλιστα όπως αναφέρεται κοινός σκοπός των 13 χωρών είναι και η αποτροπή ενεργειακής χειραγώγησης, η ενίσχυση της περιφερειακής ολοκλήρωσης και η δημιουργία αμοιβαία επωφελών ευκαιριών για ευρωπαϊκές και αμερικανικές επιχειρήσεις.
Αυξημένο ενδιαφέρον
Συνολικά πάντως στην Ουάσιγκτον αυτές τις μέρες έχουν συρρεύσει αντιπροσωπείες από όλη την περιοχή αλλά και πολλές εταιρείες που προσπαθούν να βρουν “θέση” στο νέο αυτό χάρτη. Μάλιστα, ενώ ο αρχικός κατάλογος των συμμετεχόντων περιλάμβανε δώδεκα ευρωπαϊκές χώρες, ο τελικός αγγίζει σύμφωνα με πληροφορίες τις είκοσι δύο. Εκτός, από την Ελλάδα συμμετέχουν: Αλβανία, Αυστρία, Βοσνία & Ερζεγοβίνη, Βουλγαρία, Κροατία, Κύπρος, Τσεχική Δημοκρατία, Εσθονία, Γερμανία, Ουγγαρία, Λετονία, Λιθουανία, Μολδαβία, Μαυροβούνιο, Βόρεια Μακεδονία, Πολωνία, Ρουμανία, Σερβία, Σλοβακία, Σλοβενία και Ουκρανία.
Μεγάλες εταιρείες
Επιπλέον, παρουσία έχουν υψηλόβαθμοι αξιωματούχοι της ΕΕ, μεγάλες ενεργειακές εταιρείες των ΗΠΑ και της Ευρώπης. Μεταξύ των περισσοτέρων από πενήντα εταιρειών που συμμετέχουν από 13 χώρες, από την Ελλάδας το παρόν δίνουν όμιλος AKTOR, η ΔΕΣΦΑ, η ATLANTIC SEE LNG Trade S.A., η METLEN, η GasTrade, η ΔΕΗ και ο όμιλος ONEX Ship yards & Technologies. Από τις ΗΠΑ συμμετέχουν ενεργειακές και επενδυτικές εταιρείες ανάμεσα τους οι: Berkshire Hathaway, Cheniere Energy, Chevron, ConocoPhillips, ExxonMobil, Glencore, S&P Global, Shell USA, Siemens Energy, Woodside Energy Group, ενώ από άλλες χώρες μεταξύ πολλών άλλων, στην Ουάσιγκτον βρίσκονται αντιπροσωπείες Διαχειριστών (TSOs) από τις Bulgartransgaz, TotalEnergies, Orlen, Transgaz.
Σε συνέχεια της συνάντησης των Αθηνών
Ουσιαστικά η Σύνοδος στις ΗΠΑ έρχεται σε συνέχεια του P-TEC, που έγινε τον περασμένο Νοέμβριο στην Αθήνα και έδωσε το πρώτο “κύμα” ενεργειακών συμφωνιών, Πλέον τροχοδρομούνται νέες όπως ήδη διεφάνη από την πρώτη μέρα της συνάντησης της Ουάσιγκτον, μεταξύ ευρωπαϊκών και αμερικανικών εταιρειών που θα επιβεβαιώσουν την ισχυρή διατλαντική συνεργασία στον τομέα της ενέργειας, με την Ελλάδα να φιλοδοξεί να παίξει κομβικό ρόλο, κάτι που τονίζει εμφατικά το τελευταίο διάστημα ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου.
Νέες συμφωνίες μεγάλων εταιρειών
Έτσι, ήδη, στο πλαίσιο της συνόδου ξεκίνησε η συνυπογραφή μιας σειράς από έξι μακροχρόνιες συμφωνίες ή πιο σωστά μνημόνια συνεργασίας για την προμήθεια αμερικανικού LNG. Χθες ανακοίνωσε 4 η Aktor ενώ και σήμερα αναμένονται ανακοινώσεις για τα MoU της Metlen με τη Shell αλλά και από την Ουγγρικών συμφερόντων πολυεθνική ΜΕΤ με τη Shell, Ουσιαστικά καταφαίνεται έτσι η διάθεση των ΗΠΑ να “σφραγίσουν” σε κρατικό και εταιρικό επίπεδο την νέα πραγματικότητα στην Αν. Ευρώπη.
Η Aktor
Αναλυτικά, νέες μακροχρόνιες συμφωνίες πώλησης αμερικανικού LNG με 4 χώρες εξασφάλισε, με βάση σχετική ανακοίνωση, η Atlantic SEE LNG Trade στο πλαίσιο της υπουργικής συνόδου που διοργανώθηκε στην Ουάσιγκτον από τον Λευκό Οίκο και το Εθνικό Συμβούλιο Ενεργειακής Κυριαρχίας των ΗΠΑ (NEDC), με θέμα την διατλαντική ενεργειακή συνεργασία.
Όπως αναφέρεται, με τις συγκεκριμένες συμφωνίες όχι μόνο καθίσταται πραγματικότητα ο Κάθετος Ενεργειακός Διάδρομος, αλλά και αποκτά η Ελλάδα ένα στρατηγικό πλεονέκτημα εν μέσω γεωπολιτικής ρευστότητας που την καθιστά σταθερό και διεθνή ενεργειακό κόμβο για την ευρύτερη περιοχή.
Ουσιαστικά, σύμφωνα με την Atlantic SEE LNG Trade, "η χώρα μας βρίσκεται στο επίκεντρο μίας στρατηγικής επιλογής των ΗΠΑ να χρησιμοποιηθεί η Ελλάδα ως είσοδος του Αμερικανικού LNG, που προσφέρει στην Ευρώπη ενεργειακή εναλλακτική εν όψει της απαγόρευσης του ρωσικού φυσικού αερίου και δημιουργεί ταυτόχρονα μία ιστορική ευκαιρία για την Αθήνα, που δεν πρέπει να χαθεί."
Συγκεκριμένα, με βάση όσα αναφέρονται, η Atlantic SEE LNG Trade, στην οποία ο Όμιλος AKTOR συμμετέχει κατά 60% και η ΔΕΠΑ Εμπορίας κατά 40%, υπέγραψε μακροχρόνιες συμφωνίες πώλησης LNG με 4 χώρες του Κάθετου Διαδρόμου:
- Με το Υπουργείο Υποδομών και Ενέργειας της Αλβανίας.
- Με την δημόσια εταιρεία BULGARGAZ της Βουλγαρίας.
- Με την Aluminij Industries και την M.T. Abraham group της Βοσνίας – Ερζεγοβίνης.
- Με την Naftogaz της Ουκρανίας.
Παπασταύρου: Κάναμε την γεωγραφία γεωπολιτική δύναμη
Σε δήλωσή του, πάντως, χθες, προσερχόμενος στο Donald J. Trump Institute of Peace, όπου συμμετέχει στην Υπουργική Σύνοδο που διοργανώνουν ο Λευκός Οίκος και το Εθνικό Συμβούλιο Ενεργειακής Κυριαρχίας των ΗΠΑ (NEDC) με θέμα «Transatlantic Gas Security Summit ο υπουργός Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου ανέφερε «κάναμε τη γεωγραφία μας, γεωπολιτική δύναμη. Μετατρέψαμε τη διεθνή μας αξιοπιστία και σταθερότητα σε πόλο έλξης επενδύσεων και συνεργασιών». Πρόσθεσε επίσης ότι ο Κάθετος Διάδρομος δεν είναι απλώς ένα έργο αλλά μια στρατηγική συνεργασία, που ενισχύει την ενεργειακή ασφάλεια, διευρύνει τις επιλογές της Ευρώπης και αναβαθμίζει τη θέση της Ελλάδας. «Με τη Chevron, με την ExxonMobil, με τον Κάθετο Διάδρομο, η Ελλάδα δυναμώνει. Και αυτό για τον Έλληνα πολίτη σημαίνει περισσότερες επενδύσεις, περισσότερες θέσεις εργασίας, περισσότερα χρήματα για την ελληνική οικονομία. Σημαίνει όμως και μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση, μεγαλύτερη περηφάνια για την Πατρίδα μας, που δεν ακολουθεί τις εξελίξεις, αλλά τις διαμορφώνει», τόνισε.
Η πρώτη ημέρα
Χθες στην πρώτη ημέρα της Συνόδου την έναρξη των εργασιών έκανε ο υπουργός Εσωτερικών των ΗΠΑ Ντάγκ Μπέργκαμ, επικεφαλής του Συμβουλίου Ενεργειακής Κυριαρχίας. Πραγματοποιήθηκε συζήτηση για το μέλλον των ενεργειακών σχέσεων Ευρώπης και ΗΠΑ καθώς και συνάντηση των υπουργών ενέργειας.
Σημειώνεται ότι η Σύνοδος πραγματοποιείται σε περίοδο όπου η Ευρώπη επιταχύνει την απεξάρτηση από το ρωσικό αέριο. Την ίδια στιγμή, η αμερικανική πλευρά δίνει έμφαση στην ενεργειακή επάρκεια και στο χαμηλό κόστος ως βασικό παράγοντα γεωοικονομικής ισχύος.
Συνέχεια κρίσιμων συναντήσεων
Στο πλαίσιο αυτό κρίσιμη θα είναι και η σημερινή συνάντηση που θα έχει ο Έλληνας υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου με τον υπουργό Ενέργειας των ΗΠΑ Κρίς Ραίτ αλλά και με τον επικεφαλής του Εθνικού Συμβουλίου Ενεργειακής Κυριαρχίας των ΗΠΑ, Νταγκ Μπέργκαμ και με μέλη του αμερικανικού Κογκρέσου και της Γερουσίας, με βασικό θέμα στην ατζέντα τον Κάθετο Διάδρομο. Επίσης θα παραστεί στην τελετή υπογραφής συμφωνίας ONEX-Hanwa, που αφορά πλάνο ναυπηγήσεων πολεμικών πλοίων αλλά και ενεργειακών.
Τέλος την ο κ. Παπασταύρου Πέμπτη 27 Φεβρουαρίου θα συμμετάσχει στη Διάσκεψη EU-US LNG Cooperation που θα πραγματοποιηθεί στην Πενσυλβάνια και στις 28 Φεβρουαρίου θα έχει συναντήσεις με Γερουσιαστές στην Νέα Υόρκη.
