Μια ολοκληρωμένη δέσμη προτάσεων για την ενίσχυση των επενδύσεων, την ανάπτυξη της ελληνικής βιομηχανίας και την αύξηση της παραγωγικότητας παρουσίασε ο πρόεδρος του ΣΕΒ, Σπύρος Θεοδωρόπουλος, από το βήμα της Ανοιχτής Εκδήλωσης της Ετήσιας Γενικής Συνέλευσης του Συνδέσμου.
Με κεντρικό μήνυμα «Παραγωγική Ελλάδα σε μια Ευρώπη που αλλάζει», ο ΣΕΒ συνδέει τον στόχο για επενδύσεις ύψους €65 δισ. έως το 2030 και την αύξηση της συμμετοχής της μεταποίησης στο 12% του ΑΕΠ με την ανάγκη διαμόρφωσης ενός νέου παραγωγικού μοντέλου.
Στον πυρήνα των προτάσεων βρίσκεται η αύξηση της παραγωγικότητας, ενώ ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στο κόστος ενέργειας, το οποίο ο πρόεδρος του ΣΕΒ χαρακτήρισε καταλυτικό παράγοντα για την ανταγωνιστικότητα της ελληνικής και ευρωπαϊκής βιομηχανίας.
Η παραγωγικότητα στην επόμενη φάση της ελληνικής οικονομίας
Σύμφωνα με τον κ. Θεοδωρόπουλο, η ελληνική οικονομία εισέρχεται σε μια νέα φάση, καθώς τα περιθώρια ανάπτυξης μέσω της αύξησης της απασχόλησης περιορίζονται, λόγω της σημαντικής υποχώρησης της ανεργίας.
Η παραγωγικότητα ανά εργαζόμενο στην Ελλάδα βρίσκεται στο 54% του ευρωπαϊκού μέσου όρου, ενώ στη βιομηχανία φτάνει το 68%. Την ίδια στιγμή, το επενδεδυμένο κεφάλαιο ανά εργαζόμενο ανέρχεται σε περίπου €94.000 στην Ελλάδα, έναντι €217.000 στην Ευρώπη.
Για τον ΣΕΒ, όπως τόνισε, ο πρόεδρό του, τα στοιχεία αυτά καθιστούν επιτακτική την ανάγκη να διατηρηθεί υψηλός ο ρυθμός των επενδύσεων και μετά την ολοκλήρωση του Ταμείου Ανάκαμψης, αλλά και να επιταχυνθεί η υιοθέτηση νέων τεχνολογιών.
Χαρακτηριστικό είναι ότι μόλις το 7,7% των ελληνικών επιχειρήσεων έχει υιοθετήσει εφαρμογές Τεχνητής Νοημοσύνης, έναντι 17% στην Ευρώπη.
Στο επίκεντρο το ενεργειακό κόστος της βιομηχανίας
Ιδιαίτερη θέση στην παρέμβαση του ΣΕΒ καταλαμβάνει το ενεργειακό κόστος, το οποίο αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες που επηρεάζουν την ανταγωνιστικότητα της βιομηχανικής παραγωγής.
Ο κ. Θεοδωρόπουλος εξέφρασε την ικανοποίηση του ΣΕΒ για την αξιοποίηση των διαθέσιμων ευρωπαϊκών μηχανισμών METSAF και CISAF, καθώς και για το γεγονός ότι τα μέτρα στήριξης που έχουν ανακοινωθεί αφορούν σχεδόν το σύνολο της ελληνικής βιομηχανίας, ανεξαρτήτως μεγέθους.
Ωστόσο, σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ο ΣΕΒ ζητά δραστική μείωση του ενεργειακού χάσματος μεταξύ Ευρώπης, ΗΠΑ και Κίνας, καθώς το υψηλότερο ενεργειακό κόστος επιβαρύνει άμεσα την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής παραγωγής.
Το ενεργειακό ζήτημα, επομένως, συνδέεται άμεσα με την ευρύτερη συζήτηση για την επανεκβιομηχάνιση της Ευρώπης και τη διατήρηση της παραγωγής εντός της ευρωπαϊκής επικράτειας.
Πράσινη μετάβαση με ανταγωνιστική βιομηχανία
Ο ΣΕΒ δεν αμφισβητεί την ανάγκη της πράσινης μετάβασης, θέτει όμως ως βασική προϋπόθεση τη συνύπαρξή της με την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής παραγωγής.
Όπως σημείωσε ο πρόεδρος του Συνδέσμου, η προτεραιοποίηση της πράσινης μετάβασης χωρίς επαρκή μέτρα προστασίας της ευρωπαϊκής παραγωγής έχει συμβάλει στην αποβιομηχάνιση της Ευρώπης, με μέρος της παραγωγής και των θέσεων εργασίας να μεταφέρεται σε τρίτες χώρες.
Στο πλαίσιο αυτό, ο ΣΕΒ ζητά:
αντισταθμιστικά μέτρα για εισαγωγές από χώρες που δεν εφαρμόζουν αντίστοιχους περιβαλλοντικούς κανόνες,
προστασία των ευρωπαϊκών εξαγωγών από το αυξημένο κόστος συμμόρφωσης,
συστηματική αξιολόγηση των επιπτώσεων των ευρωπαϊκών αποφάσεων στην ανταγωνιστικότητα,
μέτρα εξισορρόπησης όπου διαπιστώνεται σημαντική επιβάρυνση της ευρωπαϊκής παραγωγής.
Η πράσινη μετάβαση, σύμφωνα με τη θέση του ΣΕΒ, δεν μπορεί να αποσυνδεθεί από το κόστος ενέργειας και την ανάγκη διατήρησης της παραγωγικής βάσης της Ευρώπης.
Νέο πλαίσιο για μεγάλες επενδύσεις
Με δεδομένο τον στόχο των €65 δισ. επενδύσεων έως το 2030, ο ΣΕΒ προτείνει ένα νέο πλέγμα κινήτρων για στρατηγικές και εμβληματικές επενδύσεις.
Για τις εμβληματικές επενδύσεις, προτείνεται ως όριο τα €300 εκατ., με την προϋπόθεση ότι έχουν σημαντική επίδραση στην ελληνική οικονομία και παρουσιάζουν παραγωγικότητα τουλάχιστον ίση με το 100% του ευρωπαϊκού μέσου όρου στον αντίστοιχο κλάδο.
Μεταξύ των παραδειγμάτων που ανέφερε ο ΣΕΒ περιλαμβάνονται η δημιουργία παραγωγικής μονάδας κινεζικής αυτοκινητοβιομηχανίας, η ανάπτυξη δεύτερου υπόστεγου στην ΕΑΒ για την αύξηση του ρυθμού αναβαθμίσεων των F16 και η δημιουργία σταθμού συναρμολόγησης και επισκευής ελικοπτέρων Erickson.
Για τις στρατηγικές επενδύσεις, προτείνεται όριο €150 εκατ., υπό την προϋπόθεση ότι υπάρχει σημαντική περιφερειακή επίδραση και η παραγωγικότητα της επένδυσης φτάνει τουλάχιστον στο 90% του ευρωπαϊκού μέσου όρου του αντίστοιχου κλάδου.
Βιομηχανικές περιοχές και νέες παραγωγικές υποδομές
Ο ΣΕΒ θέτει επίσης ως προτεραιότητα τη δημιουργία φορέα ανάπτυξης βιομηχανικών υποδοχέων.
Η ανάγκη αυτή προκύπτει, μεταξύ άλλων, από το νέο Χωροταξικό για τη Βιομηχανία, σύμφωνα με το οποίο νέες βιομηχανικές μονάδες δεν μπορούν να αναπτύσσονται εκτός οργανωμένων βιομηχανικών περιοχών.
Σε συνδυασμό με την υψηλή πληρότητα των υφιστάμενων βιομηχανικών πάρκων, ο ΣΕΒ εκτιμά ότι απαιτείται επιτάχυνση της δημιουργίας νέων οργανωμένων υποδοχέων, ενώ παράλληλα ζητά λύσεις στα προβλήματα που έχουν προκύψει μετά την ιδιωτικοποίηση της ΒΙΠΕ ΕΤΒΑ.
Παραγωγικότητα αντί για απλή αύξηση θέσεων εργασίας
Μία από τις βασικότερες προτάσεις του Συνδέσμου αφορά τους αναπτυξιακούς νόμους.
Ο ΣΕΒ προτείνει να αντικατασταθεί το κριτήριο της δημιουργίας νέων θέσεων εργασίας με το κριτήριο της σημαντικής αύξησης της παραγωγικότητας.
Η αλλαγή αυτή αποτυπώνει τη βασική θέση του Συνδέσμου ότι η επόμενη φάση ανάπτυξης δεν μπορεί να στηριχθεί κυρίως στην αύξηση της απασχόλησης, αλλά στην αύξηση της παραγωγής και της προστιθέμενης αξίας ανά εργαζόμενο.
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η πρόταση για ισχυρότερα κίνητρα συγχωνεύσεων επιχειρήσεων, καθώς το μέγεθος μιας επιχείρησης θεωρείται σημαντικός παράγοντας για την παραγωγικότητά της.
Τεχνητή Νοημοσύνη και επενδύσεις στην τεχνολογία
Στο μέτωπο της τεχνολογικής αναβάθμισης, ο ΣΕΒ προτείνει να εφαρμοστούν για τις επενδύσεις στην Τεχνητή Νοημοσύνη οι ίδιοι κανόνες υπερεκπτώσεων που ισχύουν για την Έρευνα και Ανάπτυξη.
Στόχος είναι να επιταχυνθεί η υιοθέτηση τεχνολογιών AI από τις ελληνικές επιχειρήσεις και να ενισχυθεί η ψηφιακή αναβάθμιση της παραγωγής.
Για τον ΣΕΒ, η τεχνολογική επένδυση αποτελεί πλέον βασικό εργαλείο για την αύξηση της παραγωγικότητας και, κατ' επέκταση, για τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας της ελληνικής βιομηχανίας.
Επιτάχυνση της ευρωπαϊκής ατζέντας Ντράγκι
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ο ΣΕΒ ζητά την ταχύτερη υλοποίηση των προτάσεων της Έκθεσης Ντράγκι, αλλά και τη δημιουργία μόνιμων μηχανισμών ταχείας ευρωπαϊκής αντίδρασης σε μεγάλες κρίσεις.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην ανάγκη μιας αποτελεσματικότερης ευρωπαϊκής πολιτικής για την αντιμετώπιση ενεργειακών και παραγωγικών κρίσεων.
Η εμπειρία της πανδημίας, όπως επισημάνθηκε, απέδειξε ότι η Ευρώπη μπορεί να κινηθεί συλλογικά και γρήγορα όταν υπάρχει κοινή ανάγκη και πολιτική βούληση.
Έλεγχοι στις εισαγωγές και προστασία της παραγωγής
Ο ΣΕΒ ζητά παράλληλα την ενίσχυση της προστασίας της ελληνικής βιομηχανίας από τον αθέμιτο ανταγωνισμό τρίτων χωρών.
Ο αυξανόμενος όγκος εισαγόμενων βιομηχανικών προϊόντων, σε συνδυασμό με περιπτώσεις προϊόντων που δεν πληρούν τις ευρωπαϊκές προδιαγραφές, δημιουργεί πρόσθετες πιέσεις στην εγχώρια παραγωγή.
Για τον λόγο αυτό προτείνεται η ενδυνάμωση της Γενικής Γραμματείας Βιομηχανίας, μεταξύ άλλων μέσω συνεργασίας με πιστοποιημένους εξωτερικούς ελεγκτές.
Νέος «ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ» για τις ρυθμισμένες οφειλές
Ο ΣΕΒ προτείνει επίσης τη δημιουργία τρίτης κατηγορίας επιχειρήσεων στον ΤΕΙΡΕΣΙΑ για όσες έχουν ρυθμίσει τις ληξιπρόθεσμες οφειλές τους.
Παράλληλα, ζητά την άμεση διαγραφή από τη σχετική λίστα των επιχειρήσεων που έχουν εξοφλήσει τις υποχρεώσεις τους, χωρίς να απαιτείται η παρέλευση δύο ή τριών ετών.
Η έλλειψη προσωπικού ως κρίσιμος παράγοντας
Σημαντικό μέρος των προτάσεων αφορά και τον ανθρώπινο παράγοντα.
Η ελληνική βιομηχανία αντιμετωπίζει ελλείψεις τόσο σε εξειδικευμένο τεχνικό προσωπικό όσο και σε ανειδίκευτους εργαζομένους. Ο ΣΕΒ ζητά περισσότερες σχολές με χαρακτηριστικά αντίστοιχα της Σιβιτανιδείου, οργανωμένες με βάση τις πραγματικές ανάγκες των επιχειρήσεων και τις εξελίξεις της τεχνολογίας.
Παράλληλα, ζητά ταχύτερες διαδικασίες για την πρόσκληση ανειδίκευτων εργαζομένων.
Κεντρική θέση της πρότασης είναι η στενότερη σύνδεση εκπαίδευσης και παραγωγής, ώστε οι νέοι να αποκτούν δεξιότητες που ανταποκρίνονται στις ανάγκες της αγοράς εργασίας.
«Περίοδος φιλοδοξίας» για την ελληνική παραγωγή
Το συνολικό πλαίσιο των προτάσεων του ΣΕΒ αποτυπώνει μια ευρύτερη στρατηγική για την επόμενη δεκαετία που έχει στόχο περισσότερες και μεγαλύτερες παραγωγικές επιχειρήσεις, ισχυρότερη βιομηχανία, περισσότερες εξαγωγές και μεγαλύτερη συμμετοχή της Ελλάδας στις ευρωπαϊκές αλυσίδες παραγωγής, στην τεχνολογία, την ενέργεια και την άμυνα.
Το μήνυμα του ΣΕΒ, όπως το αποτύπωσε ο Σπ. Θεοδωρόπουλος είναι ότι ο στόχος των €65 δισ. επενδύσεων έως το 2030 δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί μόνο ως ένας ποσοτικός στόχος. Απαιτείται, δηλαδή, ένα παραγωγικό και επενδυτικό περιβάλλον που θα επιτρέπει στις επιχειρήσεις να επενδύουν, να μεγαλώνουν, να ενσωματώνουν νέες τεχνολογίες και να αυξάνουν την παραγωγικότητά τους.
