Οι τελευταίες εξελίξεις στη Μέση Ανατολή έχουν ήδη πραγματικό αντίκτυπο στις μεταφορές και στις εφοδιαστικές αλυσίδες, επεσήμανε κατά την παρέμβασή του στο συνέδριο του Economist ο Επίτροπος Βιώσιμων Μεταφορών και Τουρισμού Απόστολος Τζιτζικώστας,
Η ναυτιλία μπαίνει σε μια νέα εποχή βαθιάς αβεβαιότητας, καθώς πολλές από τις σταθερές που γνωρίζαμε μέχρι σήμερα δεν μπορούν πλέον να θεωρούνται δεδομένες, είπε ο γενικός γραμματέας της Ένωσης Ελλήνων Εφοπλιστών Δημήτριος Φαφαλιός περιγράφοντας το μεταβαλλόμενο περιβάλλον στο οποίο καλείται να λειτουργήσει ο παγκόσμιος ναυτιλιακός κλάδος. Όπως σημείωσε, μιλώντας στο Συνέδριο του Economist για τη ναυτιλία που γίνεται στο Καβούρι, ακόμη και οι καπετάνιοι των πλοίων αντιμετωπίζουν πλέον ζητήματα που «υπερβαίνουν την ευθύνη των λειτουργιών τους», σε μια περίοδο όπου γεωπολιτικές εντάσεις, κανονιστικές αλλαγές και ενεργειακές μεταβάσεις επηρεάζουν άμεσα τη λειτουργία των θαλάσσιων μεταφορών.
Υπενθύμισε ότι περίπου 110.000 πλοία ταξιδεύουν σήμερα στις παγκόσμιες θάλασσες μεταφέροντας το 90% του παγκόσμιου εμπορίου. Επικαλέστηκε μάλιστα πρόσφατη μελέτη, σύμφωνα με την οποία «αν η ναυτιλία σταματούσε, ο πλανήτης θα κατέρρεε μέσα σε 90 ημέρες». Τόνισε ότι η ναυτιλία αποτελεί τον πιο εφικτό και αποδοτικό τρόπο μεταφοράς αγαθών, με σημαντικό πλεονέκτημα και ως προς το περιβαλλοντικό της αποτύπωμα.
Ο κ. Φαφαλιός υπογράμμισε τον ρόλο της ελληνικής ναυτιλίας, η οποία αντιπροσωπεύει περίπου το 20% της παγκόσμιας χωρητικότητας και κυριαρχεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση, εκπροσωπώντας πάνω από το 80% της ευρωπαϊκής ναυτιλιακής δραστηριότητας. Όπως σημείωσε, ο ελληνόκτητος στόλος διαθέτει χαμηλότερο μέσο όρο ηλικίας από τον παγκόσμιο στόλο και βρίσκεται στην πρωτοπορία της πράσινης μετάβασης.
Αναφερόμενος στις προκλήσεις της απανθρακοποίησης, υπογράμμισε ότι η ναυτιλία δεν μπορεί να λειτουργήσει βιώσιμα χωρίς ένα ρεαλιστικό και παγκόσμιο κανονιστικό πλαίσιο. «Χρειαζόμαστε καλύτερους κανονισμούς, όχι περισσότερους», ανέφερε, προσθέτοντας ότι η ΕΕ οφείλει να διαμορφώσει ένα νέο, ολιστικό όραμα για τον κλάδο. Καταλήγοντας, τόνισε ότι η ευημερούσα ναυτιλία αποτελεί «μια ήρεμη αλλά μεγάλη δύναμη που στηρίζει την παγκόσμια οικονομία» και ότι η προστασία της είναι κρίσιμη για την ευημερία των χωρών και των κοινωνιών.
Ο Βασίλης Κικίλιας,
Οι γεωπολιτικές συγκρούσεις έχουν πλέον ξεπεράσει τα όρια οποιασδήποτε μακροπρόθεσμης στρατηγικής και η εξέλιξη των καταστάσεων είναι δύσκολο να προβλεφθεί, τόνισε από την
πλευρά του ο υπουργός Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής Βασίλης Κικίλιας. Όπως σημείωσε, υπήρχαν εκτιμήσεις για ενδεχόμενη επίθεση Ισραήλ και ΗΠΑ στο Ιράν, ωστόσο «η πραγματικότητα ξεπέρασε τις εκτιμήσεις», με χώρες της περιοχής και πλοία να γίνονται στόχοι.
Αναφέρθηκε στην παρουσία ελληνόκτητων πλοίων στην ευρύτερη περιοχή, επισημαίνοντας ότι περίπου δέκα πλοία με ελληνική σημαία βρίσκονται στα στενά του Ορμούζ, ενώ χιλιάδες δραστηριοποιούνται στη γύρω θαλάσσια ζώνη. Όπως είπε, ένα ελληνικό πλοίο έχει πληγεί, ωστόσο όλοι οι Έλληνες ναυτικοί είναι καλά στην υγεία τους. «Στο Υπουργείο είμαστε σε εγρήγορση και σε συνεχή επαφή με τον στόλο».
Υπογράμμισε ότι η Ελλάδα αντιπροσωπεύει περίπου το 20% του παγκόσμιου στόλου και ότι η ναυτιλία αποτελεί βασικό πυλώνα της ελληνικής οικονομίας. Τόνισε επίσης ότι ο κλάδος χρειάζεται παγκόσμιο ρυθμιστικό πλαίσιο και πολιτικές που θα ενισχύουν την ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης έναντι των ΗΠΑ και της Κίνας.
Αναφερόμενος στην ενεργειακή μετάβαση, ο υπουργός σημείωσε ότι οι αποφάσεις πρέπει να λαμβάνονται με ρεαλισμό και σε διεθνές επίπεδο. Προειδοποίησε ότι οι μεγάλες δαπάνες για νέες τεχνολογίες και καύσιμα δημιουργούν ανασταλτικούς παράγοντες για νέες ναυπηγήσεις και μπορεί να οδηγήσουν σε κρίση στις μεταφορές αγαθών. Τόνισε επίσης ότι ευρωπαϊκές ρυθμίσεις, όπως η φορολόγηση μέσω του ETS στα ευρωπαϊκά λιμάνια, ενδέχεται να επηρεάσουν την ανταγωνιστικότητα του κλάδου.
Ο κ. Κικίλιας ανέδειξε την ανάγκη η ΕΕ να κινηθεί ταχύτερα, να μειώσει τη γραφειοκρατία και να λαμβάνει αποφάσεις με βάση τις επιπτώσεις τους στις κοινωνίες και στις οικονομίες. «Να δημιουργήσουμε ένα νέο, συγκεκριμένο πλάνο, προς το συμφέρον των λαών μας», κατέληξε.
Ο Απόστολος Τζιτζικώστας,
Οι τελευταίες εξελίξεις στη Μέση Ανατολή έχουν ήδη πραγματικό αντίκτυπο στις μεταφορές και στις εφοδιαστικές αλυσίδες, επεσήμανε κατά την παρέμβασή του στο συνέδριο του Economist ο Επίτροπος Βιώσιμων Μεταφορών και Τουρισμού Απόστολος Τζιτζικώστας, σημειώνοντας ότι στις 6 Μαρτίου θα πραγματοποιηθεί επαναξιολόγηση της κατάστασης. Όπως ανέφερε, χιλιάδες πτήσεις έχουν επηρεαστεί, ενώ η κατάσταση στα στενά του Ορμούζ χαρακτηρίζεται σοβαρή, με περίπου 3.000 πλοία να έχουν επηρεαστεί στην περιοχή. «Συνεργαζόμαστε με σειρά εταίρων για να εξασφαλίσουμε τον ασφαλή διάπλου και να προστατεύσουμε τους πολίτες μας», τόνισε.
Αναφερόμενος στη ναυτιλία, σημείωσε ότι παρουσίασε τη νέα ευρωπαϊκή στρατηγική για τη ναυτιλία και τους λιμένες, σημειώνοντας ότι το διεθνές περιβάλλον έχει αλλάξει θεμελιωδώς. «Η ενεργειακή μετάβαση επιταχύνεται και οι νέες τεχνολογίες μετασχηματίζουν τα μοντέλα λειτουργίας του κλάδου», είπε και πρόσθεσε: «Μέχρι πρόσφατα το βασικό ζητούμενο ήταν η απόδοση. Σήμερα συνδέεται με την προσαρμοστικότητα και την ανθεκτικότητα».
Η νέα ευρωπαϊκή στρατηγική, εξήγησε, θέτει προτεραιότητες όπως η ενίσχυση της ναυπήγησης, η βελτίωση της συνδεσιμότητας, η προώθηση της καινοτομίας, η επένδυση σε πόρους, δεξιότητες και νέες θέσεις εργασίας. Παράλληλα, στόχος είναι να διασφαλιστεί ότι ο παγκόσμιος ανταγωνισμός παραμένει δίκαιος και να αντιμετωπιστεί το φαινόμενο των λεγόμενων «σκιωδών στόλων». Στο πεδίο της απανθρακοποίησης υπογράμμισε ότι η προσέγγιση πρέπει να είναι παγκόσμια. «Δεν θα επιτρέψουμε η δική μας ναυτιλία να επιβαρυνθεί εις διπλούν», σημείωσε, προσθέτοντας ότι θα εξεταστεί η αναθεώρηση ευρωπαϊκών πολιτικών ώστε να αποτραπούν διπλές επιβαρύνσεις. Επισήμανε ότι η ΕΕ θα ενισχύσει τη χρηματοδότηση για την καινοτομία, ενθαρρύνοντας τα κράτη μέλη να επενδύσουν σε υποδομές και καθαρά καύσιμα. Καταλήγοντας, είπε ότι η θαλάσσια πολιτική δεν αφορά μόνο τις μεταφορές, αλλά συνδέεται με την κλιματική πολιτική και την ασφάλεια. «Η θάλασσα μάς συνδέει και κανένα κράτος δεν μπορεί να πλοηγηθεί μόνο του», ανέφερε.
Οι πιέσεις
Οι θαλάσσιες μεταφορές βρίσκονται αντιμέτωπες με μια σειρά ταυτόχρονων πιέσεων, από τις γεωπολιτικές εντάσεις έως τις εμπορικές πολιτικές και τους δασμούς επεσήμανε ο συντάκτης προβλέψεων της ετησίας έκδοσης του Economist “The World Ahead2026” Alasdair Ross περιγράφοντας το ασταθές περιβάλλον μέσα στο οποίο λειτουργεί σήμερα η παγκόσμια ναυτιλία. Όπως ανέφερε, η συσσώρευση κρίσεων έχει αυξήσει σημαντικά την αβεβαιότητα για τον κλάδο, ενώ οι πρόσφατες εξελίξεις στη Μέση Ανατολή επιβαρύνουν περαιτέρω την κατάσταση. «Σαν να μην ήταν αρκετά όλα αυτά, οι ΗΠΑ προχώρησαν σε επίθεση στο Ιράν», σημείωσε, υπογραμμίζοντας ότι η εξέλιξη αυτή έχει άμεσες συνέπειες για τις θαλάσσιες μεταφορές. Τόνισε ότι τα στενά του Ορμούζ έχουν κλείσει, γεγονός που αναγκάζει πολλά πλοία να ακολουθούν εναλλακτικές διαδρομές για να συνεχίσουν τα δρομολόγιά τους. Παράλληλα, σημείωσε, οι αλλαγές στις θαλάσσιες διαδρομές προκαλούν συμφόρηση σε λιμάνια που καλούνται να διαχειριστούν αυξημένο όγκο φορτίων. Η εξέλιξη αυτή οδηγεί σε περαιτέρω καθυστερήσεις, αυξάνει το λειτουργικό κόστος και δημιουργεί πρόσθετους κινδύνους για τη σταθερότητα της παγκόσμιας οικονομίας, ανέφερε.
