Η αποξήλωση του παροπλισμένου πυρηνικού σταθμού της Ιγκναλίνα αποτελεί μια πρωτοφανή πρόκληση σε παγκόσμιο επίπεδο, δήλωσαν Λιθουανοί αξιωματούχοι στην 70ή Γενική Διάσκεψη του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ).
Η Λιθουανία είναι η πρώτη χώρα που επιχειρεί την αποξήλωση δύο πυρήνων αντιδραστήρων τύπου RBMK-1500. Ο υφυπουργός Ενέργειας Γκαμπριέλιους Γκορμπατσέφσκι δήλωσε ότι το συγκεκριμένο έργο αντιμετωπίζει τεχνικές δυσκολίες που δεν έχουν παρουσιαστεί μέχρι σήμερα στη διεθνή πρακτική παροπλισμού πυρηνικών εγκαταστάσεων, προσφέροντας πολύτιμη τεχνογνωσία για μελλοντικά αντίστοιχα έργα, καθώς αυξάνεται παγκοσμίως η ανάγκη για παροπλισμό πυρηνικών σταθμών.
Ο πυρηνικός σταθμός της Ιγκναλίνα ήταν μία από τις σημαντικότερες εγκαταστάσεις της σοβιετικής περιόδου στην ανατολική Λιθουανία. Διέθετε δύο αντιδραστήρες RBMK-1500 και είχε σχεδιαστεί με την ίδια τεχνολογία με τον πυρηνικό σταθμό του Τσερνόμπιλ. Η Λιθουανία συμφώνησε να προχωρήσει στον παροπλισμό της εγκατάστασης ως προϋπόθεση για την ένταξή της στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Ο τελευταίος αντιδραστήρας τέθηκε εκτός λειτουργίας το 2009, με στόχο την εξάλειψη δομικών κινδύνων για την ασφάλεια.
Πλέον, η χώρα καλείται να αναπτύξει μεθόδους αποξήλωσης αντιδραστήρων που δεν έχουν εφαρμοστεί μέχρι σήμερα από κανένα άλλο κράτος.
Σύμφωνα με πρόσφατο δημοσίευμα του Euractiv, η αποξήλωση της Ιγκναλίνα παρουσιάζει σοβαρές τεχνικές δυσκολίες, καθώς οι εργαζόμενοι πρέπει να χρησιμοποιήσουν ειδικά ρομποτικά συστήματα για την εξ αποστάσεως αποσυναρμολόγηση των ιδιαίτερα μολυσμένων πυρήνων των αντιδραστήρων.
Οι μηχανικοί καλούνται να διαχειριστούν ένα πολύπλοκο εσωτερικό δίκτυο με περισσότερα από 2.000 επιμέρους κανάλια σε κάθε αντιδραστήρα RBMK-1500, τα οποία φιλοξενούσαν πυρηνικό καύσιμο, συστήματα ελέγχου και εξαρτήματα ψύξης.
Ανησυχία για τον πυρηνικό σταθμό της Λευκορωσίας
Παράλληλα με την πρόοδο στον παροπλισμό της Ιγκναλίνα, η Λιθουανία επανέφερε στη Γενική Διάσκεψη του ΔΟΑΕ τις σοβαρές ανησυχίες της για ζητήματα ασφάλειας που παραμένουν σε εκκρεμότητα στον κοντινό πυρηνικό σταθμό Άστραβετς της Λευκορωσίας, ο οποίος βρίσκεται κοντά στα λιθουανικά σύνορα.
Οι εκπρόσωποι της Λιθουανίας έκαναν λόγο για έλλειψη διαφάνειας σχετικά με καταγεγραμμένες βλάβες εξοπλισμού στην εγκατάσταση και επέκριναν τα σχέδια του Μινσκ για επέκταση του πυρηνικού του προγράμματος στην περιοχή.
Ο Γκορμπατσέφσκι τόνισε ότι η Λευκορωσία θα πρέπει να αντιμετωπίσει τα υφιστάμενα κενά ασφαλείας και να συμμετάσχει σε διαφανείς διασυνοριακές διαβουλεύσεις πριν προχωρήσει σε νέα πυρηνικά έργα.
Οι προειδοποιήσεις της Λιθουανίας στον ΔΟΑΕ εντάσσονται σε μια μακροχρόνια διπλωματική αντιπαράθεση για τον συγκεκριμένο πυρηνικό σταθμό. Το 2021, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο είχε ζητήσει την αναστολή της εμπορικής λειτουργίας του πυρηνικού σταθμού του Οστρόβετς στη Λευκορωσία, επικαλούμενο την ταχεία έναρξη λειτουργίας και τις συχνές, μη ανακοινωμένες έκτακτες διακοπές λειτουργίας.
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο είχε επίσης καλέσει το Μινσκ να εφαρμόσει πλήρως όλες τις συστάσεις της ΕΕ για την πυρηνική ασφάλεια, ενώ οι γειτονικές χώρες της Βαλτικής είχαν δεσμευτεί να εμποδίσουν την είσοδο ηλεκτρικής ενέργειας που παράγεται στην εγκατάσταση στις αγορές τους.
«Η πυρηνική ασφάλεια δεν μπορεί να περιορίζεται από τα κρατικά σύνορα», δήλωσε ο υφυπουργός Ενέργειας Γκαμπριέλιους Γκορμπατσέφσκι, υπογραμμίζοντας τη σημασία του ρόλου του ΔΟΑΕ στην ενίσχυση των διεθνών προτύπων ασφάλειας και στην αντιμετώπιση των εκκρεμών ζητημάτων πυρηνικής ασφάλειας στην περιοχή.
Πηγή: ceenergynews
