Περιθώρια αποκλιμάκωσης των τιμών πετρελαίου και φυσικού αερίου βλέπει ο Δρ. Μιχάλης Μαθιουλάκης, εφόσον δεν υπάρξει νέα μεγάλη πολεμική ανάφλεξη στον Περσικό Κόλπο. Ωστόσο, προειδοποιεί ότι ακόμη και μια υποχώρηση των ενεργειακών τιμών δεν αρκεί για να εξουδετερώσει τις επιπτώσεις του προηγούμενου διαστήματος στην οικονομία.
Σε συνέντευξή του στο EnergyMag, ο αναλυτής Ενεργειακής Στρατηγικής, Ακαδημαϊκός Διευθυντής του Ελληνικού Ενεργειακού Φόρουμ και Επιστημονικός Συνεργάτης του ΕΛΙΑΜΕΠ, εξηγεί ότι υπάρχει αρκετό πετρέλαιο στην αγοράς χωρίς να διαφαίνεται κίνδυνος εξάντλησης των αποθεμάτων. Ωστόσο, ο φόβος νέων πολεμικών συγκρούσεων τις κρατά ψηλά και προκαλεί έντονες διακυμάνσεις.
Για το φυσικό αέριο, επισημαίνει ότι η Ευρώπη βρίσκεται σε δυσκολότερη θέση, αλλά αναφέρεται στην επανέναρξη αποστολών φορτίων από το Κατάρ ως θετική εξέλιξη. Το μεγαλύτερο οικονομικό βάρος του χειμώνα, κατά την εκτίμησή του, συνδέεται με τον πληθωρισμό και τα υψηλότερα επιτόκια. Ακόμη και αν το Brent υποχωρήσει στα 75–80 δολάρια, προσφέροντας σημαντική ανάσα, οι επιπτώσεις της προηγούμενης ανόδου δεν θα εξαφανιστούν.
Κύριε Μαθιουλάκη, το Brent παρουσιάζει έντονη μεταβλητότητα, επιστρέφοντας τις τελευταίες ημέρες πάνω από τα 100 δολάρια μετά την υποχώρησή του. Πώς ερμηνεύετε αυτές τις διακυμάνσεις, με φόντο τις κινήσεις της Κίνας στις εξαγωγές και τις εξελίξεις γύρω από το Ιράν; Υπάρχουν προϋποθέσεις για να διατηρηθούν οι τιμές σε τριψήφια επίπεδα;
Σε γενικές γραμμές, πρέπει να αξιολογήσουμε δύο πράγματα. Από τη μία πλευρά, τα θεμελιώδη δεδομένα δείχνουν ότι δεν υπάρχει καμία έλλειψη αργού πετρελαίου. Το διακρίνουμε αυτό από τα διυλισμένα προϊόντα.
Υπάρχει μια αναφορά που δείχνει ότι τα αποθέματα πετρελαίου στις Ηνωμένες Πολιτείες βρίσκονται στα υψηλά 5ετίας. Αντί να μειώνονται, λοιπόν, τα αποθέματα αυξάνονται κιόλας. Άρα, σαφώς δεν έχουμε θέμα έλλειψης.
Επίσης, πριν από λίγες ημέρες δημοσιοποιήθηκαν στοιχεία που δείχνουν ότι οι χώρες του Περσικού Κόλπου έχουν βρει τρόπο να παρακάμπτουν τις δυσκολίες στα Στενά του Ορμούζ. Περίπου το 98% των ποσοτήτων που έβγαιναν από τον Περσικό Κόλπο πριν από την κρίση έχει πλέον βρει τρόπο να φτάνει στην αγορά.
Αυτά τα στοιχεία αφορούν το διάστημα από τα τέλη Αυγούστου και τις αρχές Σεπτεμβρίου. Συνεπώς, έχουμε, τα στοιχεία αυτά δείχνουν ότι δεν αντιμετωπίζουμε πρόβλημα με την προσφορά πετρελαίου. Αυτή είναι η μία πλευρά.
Από την άλλη, έχουμε ενδείξεις ότι οι συγκρούσεις μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, δεν απομακρύνονται. Αντίθετα, υπάρχει φόβος ότι μετά τον Νοέμβριο μπορεί να έχουμε ανάφλεξη επί του πεδίου.
Έχουμε, λοιπόν, αυτά τα δύο αντικρουόμενα δεδομένα. Τα πραγματικά δεδομένα της αγοράς δείχνουν ότι δεν θα έχουμε πρόβλημα στις ποσότητες πετρελαίου, κάτι που θα έπρεπε να οδηγεί τις τιμές σε υποχώρηση. Από την άλλη, η ρητορική περί νέων εχθροπραξιών κρατά την αγορά ανήσυχη και βλέπουμε τις τιμές να ανεβαίνουν.
Μένει να δούμε ποιο θα είναι το τελικό αποτέλεσμα αυτής της διελκυστίνδας. Στο τέλος, όμως, τα δεδομένα της αγοράς υπερισχύουν. Το ότι υπάρχει άφθονο πετρέλαιο, ότι τα αποθέματα αυξάνονται και ότι οι ροές έχουν βρει δρόμο για να βγαίνουν από τον Περσικό Κόλπο θεωρώ ότι είναι αυτό που θα υπερισχύσει.
Εάν δεν έχουμε επί του πεδίου μια πραγματικά μεγάλη ανάφλεξη από τον Νοέμβριο, νομίζω ότι ο χειμώνας θα έχει πιο ήπιες τιμές από αυτές που φοβόμαστε. Περιμένω, λοιπόν, οι τιμές να πέσουν και κάτω από τα 100 δολάρια.
Αντίστοιχα, ποια είναι η εικόνα στο φυσικό αέριο και πόσο δύσκολη παραμένει η κατάσταση για την Ευρώπη ενόψει του χειμώνα;
Κάτι αντίστοιχο ισχύει και με το φυσικό αέριο, όπου, βέβαια, τα πράγματα για την Ευρώπη είναι λίγο πιο δύσκολα.
Στην πράξη, αυτή τη στιγμή, το μόνο φυσικό αέριο που λείπει είναι οι ποσότητες από το Κατάρ. Δεν είναι μεγάλες οι ποσότητες που πηγαίνουν στην Ευρώπη, αλλά υπάρχει ανταγωνισμός με την Ασία.
Το Κατάρ, όμως, έχει δείξει τις τελευταίες ημέρες ότι επιχειρεί πλέον να βγάζει φορτία, παρά τα προβλήματα στον Περσικό Κόλπο, μέσω των Στενών του Ορμούζ.
Το Κατάρ παίρνει το ρίσκο και έχει αρχίσει να βγάζει φορτία και να τροφοδοτεί τις αγορές της Ασίας.
Όλα αυτά μαζί δείχνουν ότι μάλλον δεν θα έχουμε τα προβλήματα που φοβόμαστε περισσότερο. Όσο, όμως, συντηρείται η ρητορική περί νέων εχθροπραξιών, δεν επιτρέπει στις τιμές να επιστρέψουν σε χαμηλότερα επίπεδα. Αυτός είναι και ο λόγος που βλέπουμε αυτές τις αυξομειώσεις.
Εάν οι ενεργειακές τιμές αποκλιμακωθούν πριν από τον χειμώνα ή το επόμενο διάστημα, πόσο γρήγορα μπορεί να ανακουφιστεί η οικονομία; Ή έχουν ήδη περάσει οι επιπτώσεις του προηγούμενου ενεργειακού σοκ στον πληθωρισμό, στα επιτόκια και στα δημόσια οικονομικά των ευρωπαϊκών χωρών;
Θεωρώ ότι το μεγαλύτερο πρόβλημά μας τον χειμώνα θα είναι αυτό, περισσότερο από το αν οι τιμές θα αποκλιμακωθούν ή όχι.
Αν, για κάποιο λόγο, επέλθει κάποια συμφωνία και δεν έχουμε νέες πολεμικές συγκρούσεις στον Περσικό Κόλπο, θεωρώ ότι οι τιμές θα αποκλιμακωθούν και μάλιστα γρήγορα. Το πετρέλαιο θα πέσει αρκετά γρήγορα και το φυσικό αέριο θα ακολουθήσει.
Από εκεί και πέρα, έχουμε ήδη φτάσει στους οκτώ μήνες της σύγκρουσης και στον υψηλότερο μέσο όρο των τιμών σε σύγκριση με πέρυσι. Αυτό, λοιπόν, σίγουρα θα περάσει στον πληθωρισμό.
Από την άλλη πλευρά, η μειωμένη ζήτηση και η μειωμένη οικονομική δραστηριότητα συγκρατούν τον πληθωρισμό. Θεωρώ, όμως, ότι οι αυξήσεις των τιμών είναι τέτοιες που θα έχουμε υψηλότερο πληθωρισμό.
Γι’ αυτό βλέπουμε αντίστοιχα και τις κινήσεις για αύξηση των επιτοκίων.
Ο υψηλότερος πληθωρισμός και τα υψηλότερα επιτόκια, λοιπόν, θεωρώ ότι θα οδηγήσουν σε αρκετά σοβαρά προβλήματα τόσο στις ευρωπαϊκές οικονομίες όσο και στην αμερικανική οικονομία μέσα στον χειμώνα. Νομίζω ότι αυτό είναι το σημαντικότερο κομμάτι των επιπτώσεων.
Άρα, κοιτάζοντας προς τον χειμώνα, ακόμη και με υποχώρηση των ενεργειακών τιμών, το οικονομικό βάρος θα παραμείνει;
Το να αποκλιμακωθεί το πετρέλαιο και το Brent να πέσει στα 80 ή στα 75 δολάρια θα είναι μια μεγάλη ανάσα. Δεν σημαίνει, όμως, ότι ξαφνικά θα έχουμε τόσο χαμηλές τιμές ώστε να αντισταθμιστεί η μεγάλη αύξηση που προηγήθηκε.
Επομένως, θα βρισκόμαστε σε ένα περιβάλλον με πιο φυσιολογικά, αλλά υψηλά επίπεδα τιμών.
