Η Ρωσία ξεκίνησε τις εμπορικές εξαγωγές πετρελαίου από το έργο «Vostok Oil» της Rosneft —ένα τεράστιο εγχείρημα ανάπτυξης στην Αρκτική, στο οποίο η Μόσχα ποντάρει για την αύξηση της παραγωγής αργού μετά από χρόνια καθυστερήσεων και κυρώσεων.
Η έναρξη αυτής της δραστηριότητας πραγματοποιείται καθώς η Ρωσία αναζητά νέες πηγές αύξησης της παραγωγής, μετά την έκρηξη της παραγωγής σχιστολιθικού πετρελαίου στις ΗΠΑ, η οποία οδήγησε τις Ηνωμένες Πολιτείες να ξεπεράσουν τη Ρωσία και να αναδειχθούν στον μεγαλύτερο παραγωγό αργού πετρελαίου παγκοσμίως.
Η κρατικά ελεγχόμενη Rosneft ξεκίνησε τον Σεπτέμβριο τη φόρτωση αργού πετρελαίου σε εξειδικευμένα δεξαμενόπλοια κατηγορίας πάγου στον νεότευκτο τερματικό σταθμό Bukhta Sever, στη χερσόνησο Taimyr, σηματοδοτώντας την έναρξη λειτουργίας ενός έργου που κάποτε παρουσιαζόταν ως ικανό να παράγει έως και 2 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως — ποσότητα που αντιστοιχεί σε περίπου 2% της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου.
Προς το παρόν, οι εξαγωγές παραμένουν πολύ χαμηλότερα από τους εν λόγω στόχους. Δύο πηγές του κλάδου εκτιμούν ότι οι εξαγωγές θα κυμανθούν κατά μέσο όρο στα 150.000 βαρέλια ημερησίως (bpd) για το τρέχον έτος, με τις ποσότητες να προέρχονται κυρίως από τα ώριμα κοιτάσματα Vankor της Rosneft. Καθώς προχωρά η ανάπτυξη των νέων κοιτασμάτων στον βορρά —και ειδικότερα του Payakha— η Rosneft σχεδιάζει να αυξήσει τις εξαγωγές σε περίπου 600.000 bpd έως το δεύτερο εξάμηνο του 2027, προτού φτάσει το 1 εκατομμύριο bpd έως το 2030, όπως ανακοίνωσε η εταιρεία.
Τον Σεπτέμβριο, η Rosneft φόρτωσε περίπου 250.000 μετρικούς τόνους αργού πετρελαίου από το Bukhta Sever σε τρία δεξαμενόπλοια: το Panamax «Valentin Pikul» και το Aframax «Akademik Gubkin» —τα οποία μετέφεραν πετρέλαιο στο Μουρμάνσκ για μεταφόρτωση από πλοίο σε πλοίο— και το Aframax «Vladimir Monomakh», το οποίο απέπλευσε για την Ασία μέσω της Διαδρομής της Βόρειας Θάλασσας, σύμφωνα με τις δύο πηγές και τα στοιχεία της LSEG. Ένα τέταρτο δεξαμενόπλοιο αναμένει τη φόρτωσή του, όπως έδειξαν τα στοιχεία της LSEG. Οι αρχικοί αγοραστές του συγκεκριμένου τύπου αργού (του οποίου η ονομασία δεν έχει προσδιοριστεί) παρέμεναν άγνωστοι.
Η Rosneft δεν ανταποκρίθηκε σε αίτημα για σχολιασμό.
Η Ρωσία ποντάρει στην ανάπτυξη της Αρκτικής
Η έναρξη του έργου συμπίπτει με μια δύσκολη συγκυρία για τη ρωσική πετρελαϊκή βιομηχανία.
Οι ΗΠΑ έχουν εδραιώσει τη θέση τους ως ο μεγαλύτερος παραγωγός αργού πετρελαίου παγκοσμίως, ενώ η ρωσική παραγωγή δυσκολεύεται να ανακάμψει.
Σύμφωνα με στοιχεία της Υπηρεσίας Πληροφοριών Ενέργειας των ΗΠΑ (EIA), η ρωσική παραγωγή πετρελαίου και συμπυκνωμάτων ανήλθε κατά μέσο όρο σε περίπου 9,9 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως το 2025, έναντι σχεδόν 13,6 εκατομμυρίων βαρελιών ημερησίως στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Το Vostok Oil αποτελεί το βασικό όχημα της Ρωσίας για τη μακροπρόθεσμη αύξηση της παραγωγής. Το έργο, το οποίο εκτείνεται σε 13 κοιτάσματα με εκτιμώμενα αποθέματα 50 δισεκατομμυρίων βαρελιών αργού χαμηλής περιεκτικότητας σε θείο, συνδέεται με την περιοχή Bukhta Sever μέσω ενός ειδικού αγωγού μήκους 790 χιλιομέτρων (491 μιλίων) και ενός σχεδιαζόμενου κόμβου αποθήκευσης δυναμικότητας 100 δεξαμενών, σύμφωνα με τη Rosneft.
Οι δυτικές κυρώσεις που επιβλήθηκαν μετά το 2022 οδήγησαν στην αποχώρηση βασικών διεθνών επενδυτών, όπως η Trafigura και η Vitol, αναγκάζοντας τη Rosneft να βασιστεί σε εγχώρια χρηματοδότηση και πωλήσεις περιουσιακών στοιχείων, γεγονός που προκάλεσε σημαντικές καθυστερήσεις.
Παρά τις εν λόγω δυσκολίες, το έργο παραμένει στρατηγικής σημασίας: πέρα από την αξιοποίηση των τεράστιων αποθεμάτων της Αρκτικής, το Bukhta Sever παρέχει μια ασφαλή διέξοδο εξαγωγών, θωρακισμένη απέναντι σε πλήγματα με μη επανδρωμένα αεροσκάφη (drones) που στοχεύουν τις ρωσικές υποδομές στη Βαλτική και τη Μαύρη Θάλασσα, εν μέσω του πολέμου της Μόσχας στην Ουκρανία.
