Η Νορβηγία ασκεί πιέσεις στην Ευρωπαϊκή Ένωση για να αρθεί το μορατόριουμ στις νέες γεωτρήσεις πετρελαίου και φυσικού αερίου στην Αρκτική, όπου βρίσκεται σχεδόν το δύο τρίτα των πετρελαϊκών της πόρων.
Νορβηγοί πολιτικοί, δημόσιοι λειτουργοί, καθώς και λομπίστες από τον περιβαλλοντικό και ενεργειακό κλάδο επισκέπτονται όλο και συχνότερα τις Βρυξέλλες προκειμένου να επηρεάσουν τα θεσμικά όργανα της ΕΕ, καθώς η Ένωση ετοιμάζεται να παρουσιάσει νέα πολιτική για την Αρκτική έως τα τέλη Σεπτεμβρίου.
Η Νορβηγία, η οποία δεν εντάχθηκε ποτέ στην ΕΕ, είναι ο μεγαλύτερος εξαγωγέας πετρελαίου και φυσικού αερίου στη Δυτική Ευρώπη, με την παραγωγή από την Υφαλοκρηπίδα της Νορβηγίας να καλύπτει περίπου το 30% της ζήτησης φυσικού αερίου της ΕΕ και του Ηνωμένου Βασιλείου, όπως μεταδίδει το Bloomberg.
"Η Νορβηγία είναι πολύ δραστήρια και αποτελεσματική στο να ακούγεται η φωνή της", δήλωσε η ειδική απεσταλμένη της ΕΕ για την Αρκτική, Κλοντ Βερόν-Ρεβίγ, σε συνέντευξή της στις Βρυξέλλες. "Η Νορβηγία γνωρίζει πολύ καλά πώς να παρεμβαίνει, είναι πολύ καλά οργανωμένη και ιδιαίτερα παρούσα", πρόσθεσε.
Μόνο φέτος, 11 Νορβηγοί υπουργοί έχουν επισκεφθεί τις Βρυξέλλες, για θέματα που αφορούν από την Αρκτική και το εμπόριο έως την ενέργεια και το διάστημα.
Ο αποκλεισμός των Στενών του Ορμούζ έδωσε στη Νορβηγία νέα επιχειρήματα για να πείσει τις Βρυξέλλες να εγκαταλείψουν το μορατόριουμ στις νέες γεωτρήσεις στην Αρκτική, καθώς η ΕΕ εξαρτάται ολοένα περισσότερο από τις νορβηγικές εξαγωγές φυσικού αερίου.
Ο πυρήνας της διαμάχης αφορά το κλίμα και το περιβάλλον. Οι επικριτές υποστηρίζουν ότι η περιοχή της Αρκτικής, η οποία θερμαίνεται τρεις έως τέσσερις φορές ταχύτερα από τον παγκόσμιο μέσο όρο, είναι πιο ευάλωτη στις δραστηριότητες εξόρυξης και ότι περισσότερες γεωτρήσεις θέτουν σε κίνδυνο τη μετάβαση μακριά από τα ορυκτά καύσιμα.
Επιπλέον, όπως τονίζουν οι επικριτές, η βραχυπρόθεσμη ενεργειακή κρίση δεν αποτελεί επαρκή λόγο για να ανοίξει η Αρκτική σε νέες γεωτρήσεις.
Η απαγόρευση της ΕΕ στις νέες γεωτρήσεις, που τέθηκε σε ισχύ το 2021, συνάδει με τις κλιματικές υποχρεώσεις της Ένωσης, δήλωσε η Βερόν-Ρεβίγ, προσθέτοντας ότι η απόφαση για άρση της εναπόκειται τελικά στα κράτη-μέλη της ΕΕ. Η ΕΕ ορίζει ως Αρκτική την περιοχή πάνω από τον Αρκτικό Κύκλο.
Η Νορβηγία διαφωνεί με το τι σημαίνει αυτός ο ορισμός για τις γεωτρήσεις.
"Δεν υπάρχουν κλιματικά επιχειρήματα για να αντιμετωπίζονται διαφορετικά το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο που παράγονται βόρεια και νότια μιας συγκεκριμένης γραμμής", δήλωσε ο Νορβηγός υπουργός Εξωτερικών Έσπεν Μπαρθ Άιντε στο Bloomberg. Ο Άιντε σημείωσε ότι η νορβηγική πολιτική είναι επίσης να αποφεύγονται γεωτρήσεις "στην παγωμένη ερημιά", λόγω περιβαλλοντικών ανησυχιών, αλλά πρόσθεσε ότι η Νορβηγία διαθέτει σημαντικό πληθυσμό και ενεργή πετρελαϊκή δραστηριότητα στην Αρκτική.
Οι γεωτρήσεις της Νορβηγίας στην Αρκτική πραγματοποιούνται στη Θάλασσα του Μπάρεντς, πάνω από τις βορειότερες ακτές της χώρας. Η Νορβηγία έχει επίσης υποστηρίξει ότι τα θερμότερα νερά του Ρεύματος του Κόλπου καθιστούν τις συνθήκες εκεί συγκρίσιμες με εκείνες νοτιότερα στην υφαλοκρηπίδα — συνέπεια της κλιματικής αλλαγής που οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στις εκπομπές της βιομηχανίας ορυκτών καυσίμων.
Παρότι η παραγωγή πετρελαίου και φυσικού αερίου της χώρας αναμένεται να μειωθεί τα επόμενα χρόνια, η Νορβηγία άνοιξε πρόσφατα 70 νέα θαλάσσια τεμάχια προς εξερεύνηση στη Βόρεια Θάλασσα, τη Νορβηγική Θάλασσα και τη Θάλασσα του Μπάρεντς. Εκτίμηση της WWF δείχνει ότι απαιτούνται περίπου 18 χρόνια από την ανακάλυψη ενός κοιτάσματος έως την έναρξη παραγωγής στη Θάλασσα του Μπάρεντς.
Οι επενδυτές παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις. Ορισμένοι διαχειριστές κεφαλαίων ενώθηκαν με ακαδημαϊκούς και περιβαλλοντικές οργανώσεις σε ανοιχτή επιστολή προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ζητώντας από την ΕΕ να "διατηρήσει και να ενισχύσει" την προστασία απέναντι σε νέες υποδομές ορυκτών καυσίμων βόρεια του Αρκτικού Κύκλου.
Ο συνασπισμός προειδοποίησε ότι η επέκταση των γεωτρήσεων στην Αρκτική ενέχει κίνδυνο "μη αναστρέψιμης περιβαλλοντικής καταστροφής", εκθέτει την Ευρώπη σε αυξημένες απειλές ασφαλείας και κινδυνεύει να παγιδεύσει την ήπειρο σε εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα πέρα από τον στόχο μηδενικών καθαρών εκπομπών έως το 2050.
Μεταξύ των χρηματοπιστωτικών οργανισμών που υπογράφουν την επιστολή περιλαμβάνονται η Nordea Asset Management, η μεγαλύτερη νορβηγική συνταξιοδοτική εταιρεία KLP, οι δανικές συνταξιοδοτικές εταιρείες Sampension, AkademikerPension και Velliv, καθώς και τράπεζες όπως η Triodos Bank και η Cultura Bank.
