Η τιμή στην χονδρεμπορική αγορά ρεύματος για σήμερα Παρασκευή 21 Αυγούστου αυξάνεται κατά 11,02%, στα 162,73 ευρώ/MWh – Οι ΑΠΕ παραμένουν η μεγαλύτερη πηγή στο ενεργειακό μίγμα, αλλά η άνοδος του φυσικού αερίου και οι ευρωπαϊκές πιέσεις διαμορφώνουν ένα «καυτό» σκηνικό ενόψει Σεπτεμβρίου.
Η χονδρεμπορική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας στην Ελλάδα εισέρχεται εκ νέου σε τροχιά έντονης πίεσης, με την τιμή για την Παρασκευή 21 Αυγούστου να καταγράφει σημαντική αύξηση κατά 11,02% και να διαμορφώνεται στα 162,73 ευρώ ανά μεγαβατώρα.
Η εικόνα του ενεργειακού μίγματος αναδεικνύει, πάντως, τον καθοριστικό ρόλο των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, οι οποίες καλύπτουν το 46,25% της ηλεκτροπαραγωγής. Το φυσικό αέριο ακολουθεί με ποσοστό 34,64%, διατηρώντας ωστόσο τον κρίσιμο ρόλο του στη διαμόρφωση της οριακής τιμής και, κατ' επέκταση, του συνολικού κόστους στην αγορά.
Η νέα άνοδος δεν αποτελεί μεμονωμένο ελληνικό φαινόμενο. Αντανακλά μια ευρύτερη ευρωπαϊκή συγκυρία, στην οποία το φυσικό αέριο επανέρχεται δυναμικά στο επίκεντρο, ενώ οι καιρικές συνθήκες και οι περιορισμοί σε άλλες πηγές ηλεκτροπαραγωγής εντείνουν τη μεταβλητότητα.
Έτσι, στην Αυστρία για την Παρασκευή η τιμή στη χονδρεμπορική αγορά η τιμή φτάνει στα 173,42 ευρώ/MWh, αυξημένη κατά 5%, ενώ στην Τσεχία διαμορφώνεται στα 172,11 ευρώ/MWh, καταγράφοντας άνοδο 10%. Στη Γερμανία η αύξηση φθάνει το 14%, με την τιμή στα 168,87 ευρώ/MWh, ενώ στις δύο ζώνες της Δανίας οι τιμές κινούνται στα 167,69 και 169,24 ευρώ/MWh, με ημερήσιες αυξήσεις 11% και 12% αντίστοιχα.
Στην ίδια περιοχή τιμών κινείται και η Σερβία, στα 167,74 ευρώ/MWh, με ιδιαίτερα έντονη ημερήσια αύξηση της τάξης του 27%, ενώ η Ελβετία, παρά τη μικρή υποχώρηση κατά 1%, παραμένει σε πολύ υψηλά επίπεδα, στα 167,90 ευρώ/MWh.
Η εικόνα αυτή δείχνει ότι η ελληνική αγορά δεν κινείται αποκομμένη από τις εξελίξεις στην υπόλοιπη Ευρώπη. Αντίθετα, η άνοδος της τιμής στα 162,73 ευρώ/MWh έρχεται σε μια ημέρα κατά την οποία οι βασικές αγορές της Κεντρικής Ευρώπης δέχονται επίσης ισχυρές πιέσεις. Οι διασυνδέσεις και οι διασυνοριακές ροές ηλεκτρικής ενέργειας μεταφέρουν μέρος αυτών των πιέσεων και στην ελληνική αγορά, ιδιαίτερα όταν οι διαφορές τιμών μεταξύ των αγορών περιορίζονται.
Η Ευρώπη
Την ίδια ώρα, η ευρωπαϊκή αγορά δεν παρουσιάζει ενιαία εικόνα. Σε ορισμένες χώρες οι τιμές παραμένουν αισθητά χαμηλότερες, γεγονός που αναδεικνύει τη σημασία του ενεργειακού μίγματος και της διαθέσιμης παραγωγής σε κάθε αγορά.
Στην Ισπανία, για παράδειγμα, η τιμή υποχωρεί κατά 17% και διαμορφώνεται στα 113,98 ευρώ/MWh, ενώ στη Φινλανδία, παρά την εντυπωσιακή αύξηση κατά 28%, η τελική τιμή παραμένει χαμηλότερη, στα 110,48 ευρώ/MWh. Η Εσθονία καταγράφει επίσης άνοδο 22%, αλλά η τιμή της διαμορφώνεται στα 116,91 ευρώ/MWh.
Αντίθετα, η Γαλλία κινείται υψηλότερα, στα 152,80 ευρώ/MWh, με αύξηση 7%, επιβεβαιώνοντας ότι οι πιέσεις διαχέονται σε ένα μεγάλο μέρος της ευρωπαϊκής αγοράς, αν και με διαφορετική ένταση από χώρα σε χώρα.
Το φυσικό αέριο ανεβάζει ξανά τον πήχη
Το φυσικό αέριο, πάντως, κρίσιμος παράγοντας για τη διαμόρφωση των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας στις ευρωπαϊκές αγορές βρίσκεται εν μέρει πίσω από την εικόνα αυτή, καθώς έχει καταγράψει σημαντική άνοδο. Την εβδομάδα που πέρασε, η τιμή του ξεπέρασε ακόμη και την περιοχή των 65 ευρώ ανά μεγαβατώρα, αγγίζοντας επίπεδα που παραπέμπουν στις αρχές του 2023.
Η ενίσχυση της ευρωπαϊκής ζήτησης για φυσικό αέριο, καθώς οι χώρες επιδιώκουν να ενισχύσουν τα αποθέματά τους, προσέθεσε νέα πίεση στην αγορά. Και καθώς οι μονάδες φυσικού αερίου εξακολουθούν να αποτελούν βασικό στοιχείο του ευρωπαϊκού ηλεκτρικού συστήματος, η αύξηση του κόστους του καυσίμου περνά, σχεδόν αναπόφευκτα, και στις τιμές της ηλεκτρικής ενέργειας.
Για την Ελλάδα, όπου το φυσικό αέριο διατηρεί υψηλή συμμετοχή στο μίγμα παραγωγής και συχνά καθορίζει την οριακή τιμή του συστήματος, η εξέλιξη αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία. Η ισχυρή παρουσία των ΑΠΕ λειτουργεί ως αντίβαρο, δεν αρκεί όμως πάντα για να εξουδετερώσει τις πιέσεις όταν οι διεθνείς τιμές καυσίμων κινούνται ανοδικά.
Η χονδρεμπορική αγορά δέχεται τις ευρωπαϊκές πιέσεις
Η άνοδος των τελευταίων ημερών στη χονδρεμπορική αγορά ηλεκτρισμού αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης ευρωπαϊκής τάσης, η οποία δεν συνδέεται μόνο με το φυσικό αέριο, αλλά και με τις επιπτώσεις των καιρικών συνθηκών στην ενεργειακή παραγωγή.
Η παρατεταμένη λειψυδρία σε αρκετές περιοχές της Ευρώπης περιορίζει την υδροηλεκτρική παραγωγή, ενώ παράλληλα δημιουργεί πρόσθετες δυσκολίες στη λειτουργία και την ψύξη πυρηνικών μονάδων. Έτσι, η διαθέσιμη παραγωγική ισχύς περιορίζεται σε μια περίοδο κατά την οποία η ζήτηση για ηλεκτρική ενέργεια παραμένει αυξημένη.
Το αποτέλεσμα είναι η άνοδος των τιμών στις αγορές ηλεκτρισμού, με αρκετές χώρες της Κεντρικής και Νοτιοανατολικής Ευρώπης να καταγράφουν ακόμη υψηλότερες επιβαρύνσεις από την Ελλάδα. Η χώρα, λόγω και της διασύνδεσής της με τις όμορες αγορές, δέχεται αναπόφευκτα μέρος αυτών των πιέσεων.
Παράλληλα, η Ελλάδα διαδραματίζει και ενεργότερο ρόλο στις περιφερειακές ροές ηλεκτρικής ενέργειας, λειτουργώντας κατά περίπτωση ως τροφοδότης φορτίων, είτε μέσω της αυξημένης παραγωγής από ΑΠΕ είτε μέσω των θερμικών μονάδων. Η διασύνδεση αυτή προσφέρει ευελιξία στο σύστημα, αλλά σημαίνει ότι οι εγχώριες τιμές δεν μπορούν να παραμείνουν ανεπηρέαστες από όσα συμβαίνουν στις γειτονικές αγορές.
Οι πάροχοι κράτησαν έως τώρα άμυνες
Το κρίσιμο ερώτημα, ωστόσο, είναι κατά πόσο η νέα άνοδος της χονδρεμπορικής αγοράς θα περάσει στους λογαριασμούς των καταναλωτών τον Σεπτέμβριο. Και σε αυτό το σημείο, καθοριστική θα είναι για ακόμη μία φορά η στάση των προμηθευτών.
Η εμπειρία των προηγούμενων μηνών δείχνει ότι η μετακύλιση του αυξημένου κόστους δεν είναι αυτόματη ούτε πλήρης. Τον Ιούλιο, η μέση χονδρεμπορική τιμή είχε αυξηθεί περίπου κατά 20% σε σχέση με τον Ιούνιο, ωστόσο οι μεγαλύτεροι προμηθευτές επέλεξαν σε μεγάλο βαθμό να απορροφήσουν μέρος της επιβάρυνσης.
Έτσι, η μέση τιμή των ειδικών ή «πράσινων» τιμολογίων για τον Αύγουστο διαμορφώθηκε στα 18,8 λεπτά του ευρώ ανά κιλοβατώρα, από 17,4 λεπτά τον Ιούλιο, καταγράφοντας αύξηση περίπου 8% — αισθητά χαμηλότερη από τη μεταβολή που είχε προηγηθεί στη χονδρεμπορική αγορά.
Οι τρεις μεγαλύτεροι προμηθευτές, που καλύπτουν πάνω από το 80% της αγοράς λιανικής στη χαμηλή τάση, δεν προχώρησαν σε γενικευμένες ανατιμήσεις. Η ΔΕΗ και ο ΗΡΩΝ διατήρησαν σε γενικές γραμμές αμετάβλητες τις χρεώσεις τους, ενώ η Protergia προχώρησε σε πιο περιορισμένη αύξηση.
Η επιλογή αυτή λειτούργησε ως ανάχωμα απέναντι στις πιέσεις της χονδρεμπορικής αγοράς και περιόρισε τη μετακύλιση του αυξημένου κόστους στους οικιακούς καταναλωτές. Το ερώτημα είναι εάν η ίδια πολιτική θα συνεχιστεί και τον Σεπτέμβριο.
