Σε νέα φάση αστάθειας εισέρχεται η αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, με τις τιμές να καταγράφουν απότομη ανοδική τάση και τους παράγοντες της αγοράς να προειδοποιούν ότι η σημερινή επιβάρυνση ίσως αποτελεί τον προάγγελο μιας πιο δύσκολης περιόδου.
Η χονδρεμπορική τιμή ηλεκτρικής ενέργειας «έσπασε» εκ νέου το ψυχολογικό όριο των 100 ευρώ ανά μεγαβατώρα, καταγράφοντας διαδοχικά άλματα μέσα σε λίγα 24ωρα. Η μεταβολή αυτή δεν αποδίδεται, τουλάχιστον προς το παρόν, σε άμεση εκτίναξη του κόστους φυσικού αερίου, αλλά κυρίως στη μεταβολή του ενεργειακού μείγματος. Η μειωμένη συμμετοχή των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και των υδροηλεκτρικών, που έως πρόσφατα λειτουργούσαν ως «μαξιλάρι» συγκράτησης τιμών, αφήνει πλέον περισσότερο χώρο στις ακριβότερες μορφές παραγωγής.
Ειδικότερα, η τιμή της ηλεκτρικής ενέργειας στη χονδρεμπορική αγορά του Ελληνικού Χρηματιστηρίου Ενέργειας κινήθηκε έντονα ανοδικά μέσα σε ελάχιστο χρονικό διάστημα. Από τα 83,39 ευρώ ανά μεγαβατώρα την περασμένη Κυριακή, εκτινάχθηκε στα 116,2 ευρώ/MWh την Τρίτη 17 Μαρτίου, καταγράφοντας άνοδο κοντά στο 40% μέσα σε μόλις δύο ημέρες.
Η εξέλιξη αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς η επίδραση των διεθνών τιμών φυσικού αερίου δεν έχει ακόμη περάσει πλήρως στην εγχώρια αγορά ηλεκτρισμού. Με χρονική υστέρηση περίπου ενός μήνα, η πίεση από το ενεργειακό κόστος αναμένεται να ενταθεί, μεταφέροντας σταδιακά το βάρος στα τιμολόγια των καταναλωτών.
Γεωπολιτική αβεβαιότητα και ενεργειακό κόστος
Το διεθνές περιβάλλον παραμένει ρευστό, με την ένταση στη Μέση Ανατολή να συντηρεί υψηλά επίπεδα αβεβαιότητας. Οι επιθέσεις σε ενεργειακές υποδομές και οι ανησυχίες για την ασφάλεια των θαλάσσιων διαδρομών μεταφοράς ενέργειας δημιουργούν ένα εύθραυστο σκηνικό για την παγκόσμια αγορά.
Οι τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου, μετά από έντονες διακυμάνσεις, φαίνεται να σταθεροποιούνται σε υψηλότερα επίπεδα σε σχέση με το προηγούμενο διάστημα, ενσωματώνοντας το γεωπολιτικό ρίσκο. Η εμπειρία δείχνει ότι κάθε αύξηση στο κόστος του φυσικού αερίου μεταφράζεται μεγεθυμένα στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, επιβαρύνοντας το τελικό κόστος για νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Από «ασπίδα» σε ευάλωτο σημείο οι ΑΠΕ
Μέχρι πρόσφατα, η υψηλή παραγωγή από φωτοβολταϊκά και αιολικά, σε συνδυασμό με ευνοϊκές καιρικές συνθήκες, περιόριζε σημαντικά τις πιέσεις στις τιμές. Η προσωρινή κάμψη της συμμετοχής τους αποκαλύπτει πόσο κρίσιμη είναι η συμβολή τους στη σταθερότητα της αγοράς.
Η επάνοδος της άνοιξης και η αύξηση της πράσινης παραγωγής εκτιμάται ότι θα λειτουργήσουν εκ νέου ως αντίβαρο. Ωστόσο, το κατά πόσο θα επαρκέσουν εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη διάρκεια και την ένταση της διεθνούς κρίσης.
Μήνυμα αυξήσεων για τα επόμενα τιμολόγια
Τα πρώτα σήματα για τα κυμαινόμενα τιμολόγια των επόμενων μηνών είναι ήδη ορατά. Η αγορά δείχνει να προεξοφλεί αυξήσεις, με τους παρόχους να κινούνται σε ένα περιβάλλον έντονης αβεβαιότητας, επιχειρώντας να ισορροπήσουν ανάμεσα στο αυξημένο κόστος και την ανάγκη διατήρησης ανταγωνιστικών τιμών.
Παράγοντες του κλάδου σημειώνουν ότι οι τελικές χρεώσεις θα εξαρτηθούν σε μεγάλο βαθμό από την πορεία του φυσικού αερίου μέσα στον Μάρτιο και τις αρχές της άνοιξης. Η πλήρης εικόνα αναμένεται να ξεκαθαρίσει μέσα στις επόμενες ημέρες, όταν θα αποτυπωθεί πιο καθαρά η ένταση των διεθνών πιέσεων.
Κυβερνητική ετοιμότητα και ευρωπαϊκός παράγοντας
Σε αυτό το περιβάλλον, η κυβέρνηση εμφανίζεται έτοιμη να ενεργοποιήσει μηχανισμούς στήριξης, εφόσον οι συνθήκες το απαιτήσουν. Στο τραπέζι βρίσκονται τόσο εθνικές παρεμβάσεις όσο και πιθανές ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες, με στόχο την απορρόφηση μέρους των αυξήσεων και τον περιορισμό των επιπτώσεων στον πληθωρισμό.
Η συζήτηση μεταφέρεται πλέον και σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπου αναζητούνται κοινές λύσεις για την αντιμετώπιση μιας κρίσης που δεν περιορίζεται σε εθνικά σύνορα, με το ζήτημα να αναμένεται να κυριαρχήσει στη συνεδρίαση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου την Πέμπτη.
Το επόμενο τρίμηνο θα κρίνει την πορεία
Παρά τη σχετική «ανάσα» που έδωσαν οι χαμηλότερες τιμές του προηγούμενου μήνα, η αγορά εισέρχεται σε περίοδο αυξημένου ρίσκου.
Οι επόμενοι μήνες αναμένεται να αποτελέσουν βαρόμετρο για την εξέλιξη των τιμών, με την πορεία της σύγκρουσης και τις διεθνείς ενεργειακές ισορροπίες να καθορίζουν το τελικό αποτέλεσμα.
