Μία νέα διαδρομή για τη διοχέτευση φυσικού αερίου προς τις αγορές της Νοτιοανατολικής Ευρώπης αποκτά η Ελλάδα, καθώς από τις αρχές Οκτωβρίου ενεργοποιήθηκε η δυνατότητα αντίστροφης ροής στο σημείο σύνδεσης του TAP με το εθνικό σύστημα μεταφοράς στη Νέα Μεσημβρία.
Η αλλαγή διευρύνει τις δυνατότητες εξαγωγών προς την Αλβανία και, δυνητικά, την Ιταλία, ενισχύοντας τη θέση της χώρας στις περιφερειακές ενεργειακές συναλλαγές.
Μέχρι πρότινος, το συγκεκριμένο σημείο εξυπηρετούσε την είσοδο αζέρικου αερίου από τον TAP στο δίκτυο του ΔΕΣΦΑ. Με την αμφίδρομη λειτουργία του, μπορεί πλέον να διοχετεύεται και αέριο από το ελληνικό σύστημα στον διαδριατικό αγωγό, δημιουργώντας μία επιπλέον διαδρομή διάθεσής του στις γειτονικές αγορές.
Η εξέλιξη αποκτά σημασία για την ευελιξία του εφοδιασμού. Περισσότερες διαθέσιμες οδοί μεταφοράς δίνουν στους συμμετέχοντες στην αγορά μεγαλύτερα περιθώρια επιλογής, ενώ προσφέρουν εναλλακτικές σε περίπτωση διαταραχών ή τεχνικών προβλημάτων. Η αξιοποίηση της νέας δυνατότητας για εξαγωγές θα εξαρτηθεί, βεβαίως, από τις εμπορικές συμφωνίες και τη ζήτηση στις αγορές προορισμού.
Τα έργα που επέτρεψαν την αντίστροφη ροή
Για να καταστεί δυνατή η μεταφορά αερίου προς τον TAP, χρειάστηκαν συμπληρωματικές παρεμβάσεις από τον ΔΕΣΦΑ στη Νέα Μεσημβρία. Το βασικό τεχνικό ζήτημα ήταν η διαφορά πίεσης μεταξύ των δύο συστημάτων, καθώς ο TAP λειτουργεί σε σημαντικά υψηλότερη πίεση από το ελληνικό δίκτυο.
Οι υποδομές περιλαμβάνουν νέο σταθμό συμπίεσης για την τροφοδοσία του TAP, τροποποιήσεις στον μετρητικό σταθμό, σύστημα επανασυμπίεσης και διάταξη εξαέρωσης. Πρόκειται για παρεμβάσεις που επιτρέπουν στο αέριο του ελληνικού συστήματος να εισέρχεται στον αγωγό υπό τις απαιτούμενες συνθήκες λειτουργίας.
Δύο διαφορετικά βήματα στην Αλβανία
Στην αλβανική πλευρά, από την 1η Οκτωβρίου 2026 διατέθηκε πρόσθετη ετήσια δυναμικότητα 0,16 δισ. κυβικών μέτρων για αέριο που εισέρχεται στον TAP από το σύστημα του ΔΕΣΦΑ και εξέρχεται στο νέο σημείο της Ροσκοβέτς.
Παράλληλα, προχωρά ξεχωριστό έργο στην περιοχή Φιέρι, στη νότια Αλβανία. Η TAP AG προγραμματίζει έως το τέλος του 2027 την ολοκλήρωση εγκατάστασης μέτρησης και μείωσης πίεσης, κοντά στον σταθμό συμπίεσης ACS03, στο πλαίσιο του έργου Fier South.
Η υποδομή αναπτύσσεται σε συνεργασία με την αλβανική κυβέρνηση και την κρατική Albgaz και, μετά την κατασκευή της, προβλέπεται να μεταβιβαστεί στο αλβανικό Δημόσιο, βάσει της συμφωνίας του Ιουλίου 2021.
Το Fier South αποτελεί διαφορετικό έργο από την πρώτη φάση επέκτασης του TAP, η οποία πρόσθεσε από την 1η Ιανουαρίου 2026 περίπου 1,04 δισ. κυβικά μέτρα ετήσιας δυναμικότητας μακροχρόνιας μεταφοράς μεταξύ Κήπων και Ιταλίας.
Για την Ελλάδα, το πρακτικό όφελος είναι η διεύρυνση των επιλογών εξαγωγής από το εθνικό σύστημα. Η Νέα Μεσημβρία αποκτά έτσι πρόσθετο ρόλο, συνδέοντας την εγχώρια αγορά με περισσότερες δυνατότητες διακίνησης αερίου προς τη δυτική πλευρά της περιοχής.
