Στην τελική ευθεία για το «ταξίδι» του στον Λευκό Οίκο εισέρχεται ο Κάθετος Διάδρομος με το ραντεβού κορυφής της 24ης Φεβρουαρίου να κρίνει το μέλλον του, σε μεγάλο βαθμό.
Ο Κάθετος Διάδρομος (παρακλάδια του οποίου αποτελούν και η Αλεξανδρούπολη μέσω της οποίας μεταφέρεται LNG στον ελληνοβουλγαρικό αγωγό IGB αλλά και ο αγωγός TAP στην Κομοτηνή, μέσω του οποίου αζέρικο φυσικό αέριο διοχετεύεται επίσης στον ελληνοβουλγαρικό αγωγό αερίου IGB) αποτελεί στρατηγική προτεραιότητα για τις ΗΠΑ, ως βασικό εργαλείο εξαγωγής αμερικανικού LNG προς την Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη.
Συνδέει την Ελλάδα με Βουλγαρία, Ρουμανία, Ουγγαρία, Σλοβακία, Μολδαβία και Ουκρανία, μειώνοντας την εξάρτηση από ρωσικό αέριο και ενισχύοντας την ενεργειακή ασφάλεια.
Επί της ουσίας ο Κάθετος Διάδρομος, αν και για την ώρα παραμένει μη ανταγωνιστικός, απόρροια των ακριβότερων «διοδίων» διέλευσης από τις πέντε χώρες που διέρχεται συγκεντρώνοντας υποτονικό ενδιαφέρον από τους χρήστες στις δημοπρασίες δέσμευσης χωρητικότητας, βάζει την Ελλάδα σε πρωταγωνιστική θέση στην ευρύτερη βαλκανική αγορά.
Η χώρα μας έχει τη δυνατότητα να μοιράσει την ενεργειακή τράπουλα, ακόμα και αν δεν φτάσει απαραίτητα το αέριο μέχρι το Κίεβο. Με δεδομένη τη δεσμευτική απόφαση της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την απαγόρευση των εισαγωγών ρωσικού φυσικού αερίου, με το… ολικό μπλόκο να τίθεται σε ισχύ από τον Ιανουάριο του 2027 για το LNG και από τον Οκτώβριο του 2027 για τις εισαγωγές μέσω αγωγών, τίθεται αυτομάτως ένα ορόσημο για την πλήρη ενεργοποίηση της διαδρομής LNG από την Ελλάδα προς την Ουκρανία.
Στο πλαίσιο αυτό, στις 24 Φεβρουαρίου θα πραγματοποιηθεί συνάντηση στον Λευκό Οίκο για τον Κάθετο Διάδρομο, με τη συμμετοχή του υπουργού Ενέργειας των ΗΠΑ, Κρις Ράιτ και από ελληνικής πλευράς, του υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρου Παπασταύρου, καθώς και του διευθύνοντος συμβούλου του Ομίλου AKTOR και της ATLANTIC SEE LNG TRADE (συμμετέχει με 60% ο ΑΚΤΟR και με 40% η ΔΕΠΑ Εμπορίας), Αλέξανδρου Εξάρχου. Στη συνάντηση θα συμμετέχει και εκπρόσωπος της Κομισιόν.
H ATLANTIC υπέγραψε πρόσφατα την πρώτη συμφωνία πώλησης αμερικανικού LNG στην Ουκρανία μέσω Ελλάδας. Το φορτίο LNG θα αφιχθεί στη Ρεβυθούσα, με την παράδοσή του στο Κίεβο να προγραμματίζεται για τον ερχόμενο Μάρτιο, σηματοδοτώντας την επίσημη ενεργοποίηση του Κάθετου Διαδρόμου.
Ο Διάδρομος… επαναλανσάρεται
Βασικός στόχος της Ελλάδας είναι να γίνει πιο ανταγωνιστικός και περισσότερο ελκυστικός εμπορικά ο Διάδρομος, μία επιδίωξη διόλου εύκολη δεδομένων των ρυθμιστικών εμποδίων από τους πέντε διαφορετικούς διαχειριστές των χωρών και της γραφειοκρατίας της Κομισιόν
Υπενθυμίζεται πως η Ελλάδα συμφώνησε το 2025 να εισάγει 700 εκατομμύρια κυβικά μέτρα αμερικανικού LNG ετησίως από το 2030 στην πρώτη μακροπρόθεσμη συμφωνία της με την Ουάσινγκτον, η οποία επιδιώκει να αντικαταστήσει τις ρωσικές προμήθειες στην Ευρώπη.
Στο τραπέζι θα τεθεί η υπογραφή όλων των σχετικών συμφωνιών και όχι μόνο εκείνων που αφορούν την Ουκρανία και τη Ρουμανία, γεγονός που αυξάνει την πίεση προς την Ευρώπη να καταλήξει εγκαίρως στις απαιτούμενες αποφάσεις. Η Ουάσιγκτον εμφανίζεται αποφασισμένη (ο Τραμπ δεν… παίζει με αυτά) να βάλει τέλος στην κωλυσιεργία, με στόχο την ολοκλήρωση μιας συμφωνίας διάρκειας τουλάχιστον 25 ετών.
Παράλληλα, αναμένεται να συζητηθούν εκτενώς τα ζητήματα των ενεργειακών υποδομών, με έμφαση στη νέα Πλωτή Μονάδα Επαναεριοποίησης και Αποθήκευσης (FSRU) που σχεδιάζεται να γίνει στην Αλεξανδρούπολη από τη Gastrade καθώς και στη δυνατότητα αναβάθμισης του υφιστάμενου αγωγού ή ακόμη και στην κατασκευή νέου.
Η συνάντηση στον Λευκό Οίκο θα συνοδευτεί από συνεδρίαση της Επιτροπής Ενεργειακής Κυριαρχίας με τη συμμετοχή και του Αμερικανικού Ιδρύματος Χρηματοδότησης της Ανάπτυξης (DFC) που εξετάζει την πιθανότητα χρηματοδότησης του δεύτερου FSRU στη Θράκη, δείγμα του αυξημένου ενδιαφέροντος των Αμερικανών για το νέο εγχείρημα της Gastrade.
Αμερικανική πίεση - «Επιδοτήστε τη διέλευση αερίου»
Υπό αυτό το πρίσμα, θεωρείται βέβαιο ότι θα ασκηθούν έντονες πιέσεις προς τις Βρυξέλλες προκειμένου να επιδοτηθεί ουσιαστικά η διέλευση του φυσικού αερίου προς τη Βόρεια Ευρώπη (για να καταστεί ελκυστικός ο Διάδρομος), στο πλαίσιο της ευρύτερης συμφωνίας ΕΕ-ΗΠΑ για δασμούς και ενεργειακές εισαγωγές, συνολικής αξίας 750 δισ. ευρώ.
Μάλιστα ο κ. Εξάρχου έθεσε πρόσφατα το ζήτημα της επιδότησης του LNG από την Ευρώπη στο περιθώριο του Οικονομικού Φόρουμ στο Νταβός.
