Μετά από μια μακρά περίοδο αδειοδοτήσεων και σχεδιασμού, τα έργα αποθήκευσης ενέργειας στην Ελλάδα περνούν στη φάση της υλοποίησης, με τις πρώτες μονάδες να προχωρούν ήδη προς σύνδεση με το σύστημα.
Η εξέλιξη αυτή σηματοδοτεί μια νέα φάση για το ενεργειακό τοπίο της χώρας, όπου η αποθήκευση αποκτά πρωταγωνιστικό ρόλο στη στήριξη των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, φέρνοντας ένα νέο κύμα επενδύσεων από μεγάλους ενεργειακούς ομίλους αλλά και νέους επενδυτές που εισέρχονται δυναμικά στον κλάδο.
Ήδη από τις αρχές Απριλίου, οι πρώτες μονάδες έχουν τεθεί σε λειτουργία, ενώ η κινητικότητα εντείνεται σε όλα τα επίπεδα.
Πρωτοπόροι οι μεγάλοι ενεργειακοί όμιλοι
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν τρεις σταθμοί από τη MORE (θυγατρική της Motor Oil) συνολικής ισχύος 72 MW και χωρητικότητας 144 MWh, οι οποίοι αναπτύσσονται σε περιοχές της Στερεάς Ελλάδας και της Βόρειας Ελλάδας.
Τα έργα αυτά ξεχωρίζουν όχι μόνο για τη σημασία τους, αλλά και για τον χρόνο υλοποίησης, καθώς ολοκληρώθηκαν σε λίγους μόλις μήνες, ένα στοιχείο που αναδεικνύει τη δυναμική του κλάδου.
Την ίδια ώρα, νέα έργα αποθήκευσης προχωρούν και από τη ΔΕΗ στη Δυτική Μακεδονία, ενισχύοντας περαιτέρω το σύστημα. Δύο σταθμοί ισχύος 50 MW έκαστος έχουν ήδη ολοκληρωθεί, ενώ ένας τρίτος, μεγαλύτερης ενεργειακής διάρκειας, βρίσκεται σε εξέλιξη. Η πλήρης ένταξή τους στο δίκτυο αναμένεται μέσα στους επόμενους μήνες, ενισχύοντας σημαντικά την ευστάθεια του συστήματος.
Νέες επενδύσεις και είσοδος «φρέσκων» παικτών
Το ενδιαφέρον για την αποθήκευση δεν περιορίζεται στους παραδοσιακούς ενεργειακούς ομίλους. Νέες επιχειρηματικές κινήσεις καταγράφονται, με εταιρείες από άλλους κλάδους να επεκτείνονται δυναμικά στον τομέα.
Ενδεικτική είναι η επένδυση άνω των 20 εκατ. ευρώ από την Market In Ενεργειακή (θυγατρική της Market In Εμποροβιομηχανικής), η οποία έχει ήδη κάνει τα πρώτα της βήματα στις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας μέσω σχεδιαζόμενων φωτοβολταϊκών έργων στην ίδια περιοχή.
Τώρα, μπαίνει δυναμικά στην αποθήκευση στην περιοχή της Δυτικής Μακεδονίας για την ανάπτυξη μονάδας ισχύος έως 50 MW. Το έργο έχει ήδη λάβει τις απαραίτητες περιβαλλοντικές εγκρίσεις και αναμένεται να υλοποιηθεί σε έκταση κοντά στην Κοζάνη.
Σε τεχνικό επίπεδο, η εγκατάσταση θα περιλαμβάνει σύγχρονα συστήματα αποθήκευσης με μπαταρίες, υποσταθμούς και εξοπλισμό ελέγχου, με δυνατότητα απορρόφησης και έγχυσης ενέργειας στο δίκτυο. Παράλληλα, η υλοποίησή της συνοδεύεται από αυστηρούς περιβαλλοντικούς όρους, υπογραμμίζοντας τη σημασία της βιώσιμης ανάπτυξης.
Το επόμενο βήμα: Μεγάλα projects και διεθνείς συνεργασίες
Στο προσκήνιο έρχονται πλέον και μεγαλύτερης κλίμακας επενδύσεις, τόσο στην Ελλάδα όσο και στην ευρύτερη περιοχή της Νοτιοανατολικής Ευρώπης. Στόχος είναι η δημιουργία ενός εκτεταμένου χαρτοφυλακίου έργων αποθήκευσης που θα υποστηρίξει τη μετάβαση σε ένα πιο «έξυπνο» ενεργειακό σύστημα.
Σε εγχώριο επίπεδο, το επενδυτικό ενδιαφέρον διευρύνεται σημαντικά. Δυναμική παρουσία καταγράφει η Metlen, η οποία αναπτύσσει χαρτοφυλάκιο έργων αποθήκευσης που φτάνει τα 1,2 GW, ενώ η HELLENiQ Renewables προχωρά τις πρώτες μεγάλες της κινήσεις με τρεις αυτόνομους σταθμούς συνολικής ισχύος 100 MW, οι οποίοι αναμένεται να τεθούν σε λειτουργία έως το καλοκαίρι. Παράλληλα, η ΤΕΡΝΑ Ενεργειακή ωριμάζει το πρώτο της έργο, την ώρα που στο pipeline της περιλαμβάνονται μονάδες αποθήκευσης με μπαταρίες ισχύος 500 MW, αλλά και υβριδικά σχήματα που συνδυάζουν φωτοβολταϊκά με αποθήκευση και ξεπερνούν το 1 GW.
Την ίδια στιγμή, η ελληνική αγορά προσελκύει και ισχυρούς διεθνείς παίκτες. Μεταξύ αυτών συγκαταλέγονται η Principia καθώς και οι γαλλικές EDF και Akuo, η γερμανική Aquitos και η Greencells Energy Hellas, συμφερόντων Γερμανίας και Ολλανδίας, οι οποίες αναπτύσσουν ή δρομολογούν έργα αποθήκευσης στη χώρα.
Ξεχωριστή θέση στο νέο επενδυτικό τοπίο καταλαμβάνει και η σύμπραξη της Metlen με τον Όμιλο Καράτζη, οι οποίοι έχουν συγκροτήσει κοινό σχήμα για την ανάπτυξη μεγάλης μονάδας αποθήκευσης ενέργειας στη Θεσσαλία. Το έργο αφορά σύστημα μπαταριών ισχύος 330 MW και χωρητικότητας 790 MWh, με τις δύο πλευρές να συμμετέχουν με ποσοστά 49% και 51% αντίστοιχα, καλύπτοντας από κοινού την κατασκευή, λειτουργία και εμπορική διαχείρισή του.
Ρεκόρ ο Μάρτιος στην αποθήκευση στην Ευρώπη
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η δυναμική της αποθήκευσης αποτυπώνεται και στα πιο πρόσφατα στοιχεία, καθώς ο περασμένος Μάρτιος φαίνεται να αποτέλεσε τον ισχυρότερο μήνα που έχει καταγραφεί μέχρι σήμερα για έργα μεγάλης κλίμακας. Σύμφωνα με δεδομένα της Benchmark Mineral Intelligence, μέσα σε μόλις έναν μήνα τέθηκαν σε λειτουργία πάνω από 1,4 GW και 3,4 GWh συστημάτων αποθήκευσης με μπαταρίες (BESS), επίδοση που όχι μόνο συνιστά νέο ρεκόρ για την ήπειρο, αλλά ξεπερνά το σύνολο των εγκαταστάσεων που πραγματοποιήθηκαν σε όλη τη διάρκεια του 2023.
Η εξέλιξη αυτή εντάσσεται σε μια ευρύτερη παγκόσμια άνοδο του κλάδου, με συνολικά 6,7 GW και 18,4 GWh νέας δυναμικότητας να τίθενται σε εμπορική λειτουργία την ίδια περίοδο. Η Ευρώπη αντιπροσωπεύει πλέον περίπου το ένα πέμπτο των παγκόσμιων εγκαταστάσεων, ενισχύοντας σταδιακά τη θέση της σε έναν τομέα όπου μέχρι πρότινος κυριαρχούσε η Ασία.
Παρά την πρωτοκαθεδρία της Κίνας, η οποία συνεχίζει να συγκεντρώνει σημαντικό μερίδιο των νέων έργων, η ευρωπαϊκή αγορά εμφανίζει σαφή επιτάχυνση. Η τάση αυτή αποδίδεται σε ένα συνδυασμό πολιτικών στήριξης, αλλαγών στο ρυθμιστικό πλαίσιο και της αυξανόμενης διείσδυσης των ΑΠΕ, που καθιστούν την αποθήκευση κρίσιμο εργαλείο για την εξισορρόπηση του ενεργειακού συστήματος.
Στρατηγικός ρόλος για τις ΑΠΕ και το σύστημα
Η ταχεία ανάπτυξη της αποθήκευσης συνδέεται άμεσα με την ανάγκη καλύτερης αξιοποίησης της «πράσινης» ενέργειας. Η αυξανόμενη διείσδυση των ΑΠΕ έχει οδηγήσει σε περιπτώσεις υπερπαραγωγής, με αποτέλεσμα να απαιτούνται περικοπές ενέργειας.
Οι μπαταρίες έρχονται να καλύψουν αυτό το κενό, επιτρέποντας την αποθήκευση της περίσσειας ενέργειας και την επαναχρησιμοποίησή της όταν υπάρχει ζήτηση. Με αυτόν τον τρόπο, περιορίζονται οι απώλειες για τους παραγωγούς και ενισχύεται η σταθερότητα του ηλεκτρικού συστήματος.
Δεν είναι τυχαίο ότι εκτιμήσεις της αγοράς κάνουν λόγο για σημαντικές οικονομικές απώλειες από περικοπές ΑΠΕ, οι οποίες θα μπορούσαν να αυξηθούν τα επόμενα χρόνια χωρίς επαρκή αποθηκευτική ικανότητα.
Η κινητικότητα στον κλάδο αποτυπώνεται και στον αριθμό των έργων που έχουν δρομολογηθεί. Χιλιάδες άδειες έχουν ήδη δοθεί, με τη συνολική ισχύ να αγγίζει επίπεδα δεκάδων γιγαβάτ, ενώ σημαντικό μέρος αυτών αφορά συστήματα μπαταριών.
Παράλληλα, αυξάνονται και τα υβριδικά έργα που συνδυάζουν ΑΠΕ με αποθήκευση, δημιουργώντας ένα νέο ενεργειακό μοντέλο.
