Σχεδόν 1 εκατ. θέσεις εργασίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση στήριξαν το 2025 οι κλάδοι των φωτοβολταϊκών και της αποθήκευσης ενέργειας με μπαταρίες, σύμφωνα με τη νέα έκθεση της SolarPower Europe. Συνολικά, οι δύο κλάδοι αντιστοιχούσαν σε 982.000 ισοδύναμες θέσεις πλήρους απασχόλησης (FTE), εκ των οποίων 874.000 στα φωτοβολταϊκά και 108.000 στα συστήματα αποθήκευσης ενέργειας με μπαταρίες (BESS).
Η απασχόληση ενισχύθηκε από την ταχεία ανάπτυξη των νέων εγκαταστάσεων. Το 2025 προστέθηκαν στην ΕΕ 69 GW φωτοβολταϊκής ισχύος, ενώ οι νέες εγκαταστάσεις μπαταριών έφτασαν τις 27 GWh. Από το σύνολο των θέσεων εργασίας στους δύο κλάδους, το 44% ήταν άμεσες και το 56% έμμεσες, μέσω της εφοδιαστικής αλυσίδας και συναφών δραστηριοτήτων.
Στα φωτοβολταϊκά, η απασχόληση αυξήθηκε κατά 1% σε σχέση με το 2024. Η εγκατάσταση και ανάπτυξη έργων αντιπροσώπευε το μεγαλύτερο μέρος, με 742.000 θέσεις ή το 85% του συνόλου. Αντίθετα, οι θέσεις στη λειτουργία και συντήρηση έφτασαν σε επίπεδο-ρεκόρ, στις 78.000, ενώ η μεταποίηση αντιστοιχούσε σε περίπου 37.000 θέσεις.
Η Γερμανία ήταν η μεγαλύτερη αγορά εργασίας στον ευρωπαϊκό φωτοβολταϊκό κλάδο, με περίπου 165.000 θέσεις πλήρους απασχόλησης, ακολουθούμενη από την Ισπανία. Τρίτη κατατάχθηκε η Ιταλία, με περίπου 85.000 θέσεις. Οι τρεις χώρες συγκέντρωσαν σχεδόν το ήμισυ της συνολικής απασχόλησης στα φωτοβολταϊκά στην ΕΕ.
Παράλληλα, η αγορά μετατοπίζεται σταδιακά προς μεγαλύτερα έργα. Για πρώτη φορά από την έναρξη της σχετικής καταγραφής το 2021, τα μεγάλης κλίμακας φωτοβολταϊκά πάρκα ξεπέρασαν οριακά τα φωτοβολταϊκά σε στέγες ως προς τις θέσεις εργασίας, αντιπροσωπεύοντας το 50,2% του συνόλου.
Ανάλογη τάση καταγράφεται και στην αποθήκευση. Τα έργα μεγάλης κλίμακας αντιπροσώπευσαν πάνω από το 50% της νέας ισχύος μπαταριών που εγκαταστάθηκε στην ΕΕ το 2025 και σχεδόν τις μισές θέσεις εργασίας που συνδέονται με την ανάπτυξη των έργων.
Η αυτοματοποίηση αλλάζει την αγορά εργασίας
Παρά τη συνεχιζόμενη αύξηση της εγκατεστημένης φωτοβολταϊκής ισχύος, η SolarPower Europe προβλέπει ότι οι συνολικές θέσεις εργασίας στον κλάδο θα μειωθούν στις 766.000 έως το 2030, από 874.000 το 2025.
Η μείωση θα αφορά κυρίως την εγκατάσταση και ανάπτυξη έργων, όπου η απασχόληση εκτιμάται ότι θα υποχωρήσει κατά 22%, καθώς ο ρυθμός νέων εγκαταστάσεων σταθεροποιείται και η παραγωγικότητα αυξάνεται.
Η εξέλιξη αυτή δεν σημαίνει συρρίκνωση της φωτοβολταϊκής αγοράς. Αντίθετα, η εγκατεστημένη ισχύς στην ΕΕ αναμένεται να αυξηθεί από 411 GW το 2025 σε 739 GW το 2030. Η λειτουργία και συντήρηση του αυξανόμενου στόλου φωτοβολταϊκών αναμένεται να δημιουργήσει 109.000 θέσεις εργασίας το 2030, από 78.000 σήμερα.
Αύξηση προβλέπεται και στη μεταποίηση, με τις θέσεις εργασίας να μπορούν να φτάσουν τις 49.000, εφόσον υλοποιηθούν τα βιομηχανικά έργα που έχουν ανακοινωθεί. Παράλληλα, οι θέσεις εργασίας στην αποξήλωση και ανακύκλωση φωτοβολταϊκών συστημάτων αναμένεται να σχεδόν διπλασιαστούν, από 16.000 σε 30.000.
Ως αποτέλεσμα, το μερίδιο της εγκατάστασης και ανάπτυξης έργων στη συνολική απασχόληση του κλάδου αναμένεται να μειωθεί από 85% το 2025 σε 76% το 2030, ενώ η μεταποίηση, η λειτουργία και συντήρηση, καθώς και η αποξήλωση και ανακύκλωση θα αντιπροσωπεύουν σχεδόν το ένα τέταρτο των θέσεων εργασίας.
Η SolarPower Europe επισημαίνει ότι η εξέλιξη αυτή καθιστά κρίσιμη την επένδυση στις δεξιότητες του ανθρώπινου δυναμικού. Στις προτεραιότητες για το 2026 περιλαμβάνονται η ενίσχυση της πρόσβασης των μικρομεσαίων επιχειρήσεων σε προγράμματα κατάρτισης, η αναβάθμιση των εκπαιδευτικών προγραμμάτων με ψηφιακές και τεχνικές δεξιότητες και η εφαρμογή των σχετικών προβλέψεων της αναθεωρημένης ευρωπαϊκής οδηγίας για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας (RED III).
Παράλληλα, ο κλάδος ζητά καλύτερο συντονισμό των ευρωπαϊκών προγραμμάτων κατάρτισης, ώστε οι νέες δεξιότητες να καλύπτουν όχι μόνο τα φωτοβολταϊκά και την αποθήκευση, αλλά και τα ηλεκτρικά δίκτυα, τις αντλίες θερμότητας και την ηλεκτροκίνηση.
Πηγή: pv-magazine