Παρά το γεγονός ότι το θεσμικό πλαίσιο για τον ταυτοχρονισμένο και τον εικονικό ταυτοχρονισμένο συμψηφισμό ηλεκτρικής ενέργειας βρίσκεται σε ισχύ εδώ και σχεδόν δύο χρόνια, η πρακτική ενεργοποίηση του μηχανισμού εξακολουθεί να παραμένει σε εκκρεμότητα, προκαλώντας έντονο προβληματισμό σε προμηθευτές, καταναλωτές και την ευρύτερη αγορά ηλεκτρικής ενέργειας.
Η σχετική Κοινή Υπουργική Απόφαση τέθηκε σε εφαρμογή τον Σεπτέμβριο του 2024, ωστόσο μέχρι σήμερα δεν έχουν ενεργοποιηθεί οι διαδικασίες που απαιτούνται ώστε το μοντέλο του net-billing και του virtual net-billing να λειτουργήσει στην πράξη. Σύμφωνα με πληροφορίες, το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας επεξεργάζεται νέο σχέδιο υπουργικής απόφασης, το οποίο αναμένεται να τεθεί το επόμενο διάστημα σε δημόσια διαβούλευση, με στόχο την αντιμετώπιση των αδυναμιών του ισχύοντος πλαισίου.
Την ίδια στιγμή, αρμόδιοι φορείς της αγοράς, όπως ο ΔΕΔΔΗΕ και ο ΔΑΠΕΕΠ, φέρονται να θεωρούν ότι το σημερινό κανονιστικό πλαίσιο δεν επιτρέπει την αποτελεσματική εφαρμογή του μηχανισμού, καθώς εμφανίζει λειτουργικά κενά που δυσχεραίνουν τις απαιτούμενες διαδικασίες εκκαθάρισης.
Στο μεταξύ, οι ιδιώτες προμηθευτές ηλεκτρικής ενέργειας αυξάνουν την πίεση προς την Πολιτεία και τον ΔΑΠΕΕΠ. Με επιστολή του προς τη διοίκηση του Διαχειριστή και την πολιτική ηγεσία του ΥΠΕΝ, ο Ελληνικός Σύνδεσμος Προμηθευτών Ενέργειας (ΕΣΠΕΝ) ζητά να ξεκινήσουν άμεσα οι προβλεπόμενες εκκαθαρίσεις για τις εγκαταστάσεις που έχουν ήδη ενταχθεί στα σχήματα ταυτοχρονισμένου και εικονικού ταυτοχρονισμένου συμψηφισμού, στο πλαίσιο του προγράμματος εγκατάστασης οικιακών φωτοβολταϊκών ισχύος έως 10,8 kW.
Ο Σύνδεσμος επισημαίνει ότι χιλιάδες καταναλωτές έχουν ήδη προχωρήσει στις απαραίτητες επενδύσεις, καλύπτοντας το κόστος εγκατάστασης και λειτουργίας των φωτοβολταϊκών τους συστημάτων, ενώ και οι προμηθευτές έχουν αναλάβει το σχετικό διαχειριστικό βάρος. Παρά ταύτα, δεν έχουν ολοκληρωθεί μέχρι σήμερα οι οικονομικές εκκαθαρίσεις για την ενέργεια που έχει εγχυθεί στο δίκτυο, γεγονός που δεν επιτρέπει την απόδοση των αντίστοιχων ποσών στους προμηθευτές, όπως προβλέπεται από το ισχύον κανονιστικό πλαίσιο.
Η κατάσταση αυτή δημιουργεί, σύμφωνα με τους εκπροσώπους της αγοράς, σημαντική αβεβαιότητα τόσο για τους προμηθευτές όσο και για τους ίδιους τους αυτοπαραγωγούς. Οι καταναλωτές δεν μπορούν να γνωρίζουν με ακρίβεια το οικονομικό αποτέλεσμα της συμμετοχής τους στο συγκεκριμένο μοντέλο αυτοκατανάλωσης, ενώ οι προμηθευτές αδυνατούν να εκδώσουν τις αντίστοιχες τελικές εκκαθαρίσεις.
Ο ΕΣΠΕΝ ζητά την άμεση ενεργοποίηση των διαδικασιών που προβλέπει η ισχύουσα Κοινή Υπουργική Απόφαση. Εφόσον, ωστόσο, αυτό εξακολουθεί να μην είναι τεχνικά εφικτό, ο Σύνδεσμος ζητά να υπάρξει επίσημη ενημέρωση προς την αγορά σχετικά με τους λόγους της καθυστέρησης, αλλά και συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα για την ολοκλήρωση των απαραίτητων ενεργειών.
Όπως επισημαίνεται, η παρατεταμένη εκκρεμότητα πλήττει την αξιοπιστία του θεσμού του net-billing σε μια περίοδο κατά την οποία η αγορά της αυτοπαραγωγής εξελίσσεται με γρήγορους ρυθμούς, αξιοποιώντας νέες λύσεις αποθήκευσης και διαχείρισης ενέργειας. Η απουσία λειτουργικού μηχανισμού εκκαθάρισης, σύμφωνα με την αγορά, λειτουργεί αποτρεπτικά για νέες επενδύσεις και περιορίζει την εμπιστοσύνη των καταναλωτών σε ένα εργαλείο που σχεδιάστηκε για να ενισχύσει την αποκεντρωμένη παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας.
Με βάση το ισχύον καθεστώς, ο ΔΑΠΕΕΠ λαμβάνει από τον ΔΕΔΔΗΕ τα μετρητικά στοιχεία των εγκαταστάσεων και υπολογίζει, σε μηνιαία βάση, τη χρηματική αξία της ενέργειας που διοχετεύεται στο δίκτυο μέσω των σταθμών ΑΠΕ ή ΣΗΘΥΑ. Στη συνέχεια αποδίδει το αντίστοιχο ποσό στους προμηθευτές ηλεκτρικής ενέργειας, οι οποίοι εκδίδουν τους εκκαθαριστικούς λογαριασμούς προς τους αυτοπαραγωγούς. Αντίστοιχη διαδικασία προβλέπεται και για τα σχήματα εικονικού ταυτοχρονισμένου συμψηφισμού, χωρίς όμως μέχρι σήμερα να έχει εφαρμοστεί στην πράξη.
