Στην τελική ευθεία εισέρχεται το νέο πρόγραμμα αγρο-φωτοβολταϊκών, με την ηλεκτρονική πλατφόρμα του ΔΕΔΔΗΕ να αναμένεται να ενεργοποιηθεί μέσα στις επόμενες ημέρες. Στην περιφέρεια, το ενδιαφέρον καταγράφεται ήδη αυξημένο, καθώς επαγγελματίες αγρότες προετοιμάζουν φακέλους και τεχνικές μελέτες προκειμένου να προλάβουν το περιορισμένο περιθώριο ισχύος.
Το διαθέσιμο «καλάθι» ανέρχεται σε 10 Μεγαβάτ ανά Περιφέρεια, με τις αιτήσεις να εξετάζονται κατά σειρά προτεραιότητας έως την εξάντληση του ορίου. Παράγοντες της αγοράς εκτιμούν ότι, δεδομένης της ζήτησης, η ισχύς αυτή ενδέχεται να καλυφθεί σε σύντομο χρονικό διάστημα.
Προσδοκίες πριν «κλειδώσει» η ταρίφα
Αν και η τιμή αναφοράς που θα διαμορφώσει το εγγυημένο έσοδο των έργων δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί, αρκετοί ενδιαφερόμενοι εμφανίζονται διατεθειμένοι να κινηθούν άμεσα. Η σχετική Υπουργική Απόφαση του Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, η οποία αναμένεται έως τα τέλη Μαρτίου, θα καθορίσει το ύψος αποζημίωσης της παραγόμενης κιλοβατώρας και ουσιαστικά θα κρίνει την ελκυστικότητα του μέτρου.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις της αγοράς, αποζημίωση της τάξης των 6,5 λεπτών ανά κιλοβατώρα καθιστά την επένδυση οριακή, ειδικά σε ένα περιβάλλον αυξημένου κόστους εξοπλισμού και ακριβότερης χρηματοδότησης. Για να εξασφαλιστεί απόσβεση σε ορίζοντα περίπου δεκαετίας και να καταστεί εφικτή η τραπεζική στήριξη, οι ίδιες πηγές θεωρούν αναγκαία μια τιμή που να υπερβαίνει τα 10 λεπτά/kWh.
Το στοίχημα για το υπουργείο είναι να προσφέρει μια σταθερή συμπληρωματική πηγή εισοδήματος στους κατ’ επάγγελμα αγρότες και να αποφευχθεί η άναρχη μετατροπή παραγωγικής γης σε ενεργειακά έργα.
Τεχνικές προδιαγραφές και «κόκκινες γραμμές»
Το νέο πλαίσιο συνοδεύεται από σαφείς όρους εγκατάστασης. Τα φωτοβολταϊκά πάνελ θα πρέπει να τοποθετούνται σε ύψος τουλάχιστον 2,10 μέτρων από το έδαφος, ώστε να διασφαλίζεται η συνέχιση της καλλιεργητικής δραστηριότητας. Η ανώτατη ισχύς ανά έργο ορίζεται στα 200 kW, ενώ παρέχεται η δυνατότητα ενσωμάτωσης συστημάτων αποθήκευσης.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στη γη υψηλής παραγωγικότητας. Εκεί, η εγκατάσταση αγρο-φωτοβολταϊκών δεν επιτρέπεται, με μοναδική εξαίρεση τα έργα που αναπτύσσονται σε στέγες θερμοκηπίων. Παράλληλα, τα συγκεκριμένα έργα δεν υπολογίζονται στο όριο του 0,8% της γης υψηλής παραγωγικότητας που μπορεί να καλύπτεται από φωτοβολταϊκά σε κάθε Περιφέρεια.
Ωστόσο, η πρόβλεψη αυτή έχει προκαλέσει ερωτήματα στην αγορά, καθώς ο Νόμος 5087/2024 επιτρέπει εγκαταστάσεις έως 1 MW σε γη υψηλής παραγωγικότητας, δημιουργώντας διαφοροποίηση μεταξύ των δύο καθεστώτων.
Παράθυρο και για κορεσμένα δίκτυα
Σημαντική καινοτομία του προγράμματος αποτελεί η δυνατότητα σύνδεσης έργων ακόμη και σε περιοχές όπου τα δίκτυα θεωρούνται κορεσμένα. Η πρόβλεψη αυτή επιχειρεί να άρει έναν από τους βασικούς περιορισμούς για την ανάπτυξη νέων έργων ΑΠΕ στην περιφέρεια, όπου ο διαθέσιμος ηλεκτρικός «χώρος» είναι περιορισμένος.
Παρά ταύτα, το χαμηλό πλαφόν των 10 MW ανά Περιφέρεια ενισχύει τον ανταγωνισμό. Οι ενδιαφερόμενοι σπεύδουν να ολοκληρώσουν αδειοδοτικές διαδικασίες και να συγκεντρώσουν τα απαραίτητα δικαιολογητικά, γνωρίζοντας ότι η ταχύτητα υποβολής θα αποδειχθεί καθοριστική.
Το τελικό ύψος της αποζημίωσης θα αποτελέσει τον καταλύτη για το εάν το μέτρο θα εξελιχθεί σε ουσιαστικό εργαλείο ενίσχυσης του αγροτικού εισοδήματος ή θα παραμείνει ένα περιορισμένης εμβέλειας πρόγραμμα με έντονο, αλλά βραχύβιο, ενδιαφέρον.