Το στοίχημα για το Ρέθυμνο είναι η διαχείριση των βιοαποβλήτων. Σε έναν προορισμό όπου η τουριστική περίοδος πολλαπλασιάζει τον πληθυσμό και τη δραστηριότητα ξενοδοχείων και εστιατορίων, ο διαχωρισμός των οργανικών υπολειμμάτων μπορεί να περιορίσει την ταφή, να μειώσει το κόστος διαχείρισης και να δημιουργήσει πρώτη ύλη για παραγωγή ενέργειας.
Αυτή η πρόκληση βρέθηκε στο επίκεντρο του Zero Waste Forum 2026, που πραγματοποιήθηκε στο Ρέθυμνο, με διοργανωτή τη Διεύθυνση Περιβάλλοντος του Δήμου Ρεθύμνης και τη συνεργασία του Συλλόγου Ξενοδόχων και του Συλλόγου Εστίασης. Οι παρεμβάσεις ανέδειξαν ότι η αξιοποίηση των αποβλήτων ξεκινά πολύ πριν φθάσουν στη μονάδα επεξεργασίας, μέσα στην κουζίνα, στην επιχείρηση και στο νοικοκυριό.
Από τα υπολείμματα τροφίμων στο ρεύμα και τη θερμότητα
Τα υπολείμματα τροφίμων μπορούν να αξιοποιηθούν ενεργειακά μέσω της αναερόβιας χώνευσης. Σε κλειστές εγκαταστάσεις, χωρίς οξυγόνο, μικροοργανισμοί διασπούν την οργανική ύλη και παράγουν βιοαέριο.
Το βιοαέριο μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την ταυτόχρονη παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας και θερμότητας. Το ρεύμα καλύπτει ανάγκες της εγκατάστασης ή διοχετεύεται στο δίκτυο, ανάλογα με τη σύνδεσή της, ενώ η θερμότητα μπορεί να αξιοποιηθεί στη λειτουργία της μονάδας ή σε κοντινές χρήσεις.
Με πρόσθετο καθαρισμό και αναβάθμιση, μπορεί επίσης να μετατραπεί σε βιομεθάνιο, για χρήση ως καύσιμο ή τροφοδοσία κατάλληλου δικτύου αερίου. Πρόκειται για διαθέσιμες δυνατότητες αξιοποίησης, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι εφαρμόζονται όλες στις εγκαταστάσεις της Κρήτης.
Η ενεργειακή απόδοση εξαρτάται από την ποσότητα και τη σύνθεση των υλικών και από τον εξοπλισμό της μονάδας. Η κομποστοποίηση προσφέρει διαφορετικό αποτέλεσμα, την παραγωγή υλικού για το έδαφος, και δεν ταυτίζεται με την παραγωγή ηλεκτρισμού από βιοαέριο.
Το Αμάρι δείχνει τη σημασία του σωστού διαχωρισμού
Στο συνέδριο, ο γενικός διευθυντής Κυκλικής Οικονομίας του ομίλου Motor Oil, Δημήτρης Κονταξής, έφερε ως παράδειγμα τη μονάδα Αμαρίου. Όπως ανέφερε, παρά τον σύγχρονο εξοπλισμό της, το υπόλειμμα κυμαίνεται στο 30% με 35%, κυρίως επειδή δεν προηγείται σωστή διαλογή.
Η παρέμβασή του ανέδειξε τη σημασία του διαχωρισμού εκεί όπου παράγονται τα απόβλητα. Όταν τα οργανικά αναμειγνύονται με πλαστικά και άλλα απορρίμματα, δυσκολεύεται η επεξεργασία τους. Η καλύτερη διαλογή στην πηγή μπορεί, σύμφωνα με τον ίδιο, να περιορίσει το υπόλειμμα και το κόστος διαχείρισης.
Ο αντιδήμαρχος Περιβάλλοντος Στέλιος Σπανουδάκης υπογράμμισε ότι τα οργανικά απόβλητα πρέπει να αποτελέσουν προτεραιότητα, ιδιαίτερα για έναν τουριστικό δήμο όπως το Ρέθυμνο, με έντονη εποχική αύξηση των αναγκών του.
Υποδομές που πρέπει να ακολουθήσουν τις ανάγκες
Ο γενικός γραμματέας Συντονισμού Διαχείρισης Αποβλήτων Μανώλης Γραφάκος ανέφερε ότι στην Κρήτη λειτουργούν η μονάδα Αμαρίου και η μονάδα ανακύκλωσης της ΔΕΔΙΣΑ Χανίων, ενώ κατασκευάζονται μονάδες σε Ηράκλειο, Σητεία και Χερσόνησο.
Σύμφωνα με τον ίδιο, προβλέπεται χρηματοδότηση για τη μετατροπή των μονάδων σε εγκαταστάσεις ανάκτησης και ανακύκλωσης, με παραγωγή δευτερογενούς καυσίμου και περιορισμό της ταφής. Η συγκεκριμένη διαδρομή αφορά επεξεργασμένα απορρίμματα και διαφέρει από την παραγωγή βιοαερίου μέσω αναερόβιας χώνευσης.
Παράλληλα, ο δήμαρχος Χανίων Παναγιώτης Σημανδηράκης επισήμανε την ανάγκη επιτάχυνσης των έργων, ενώ ο δήμαρχος Ρεθύμνης Γιώργης Μαρινάκης υπογράμμισε τις καθυστερήσεις στην τήρηση των χρονοδιαγραμμάτων.
Η διαχείριση αρχίζει πριν γεμίσει ο κάδος
Ξεχωριστή θέση στις εργασίες είχαν η πρόληψη της σπατάλης και η οργάνωση ασφαλών δικτύων δωρεάς πλεονάζουσας τροφής. Εκπρόσωποι κοινωνικών φορέων, επιχειρήσεων και αυτοδιοίκησης συζήτησαν τα εμπόδια στη διάθεση τροφίμων και την ανάγκη καλύτερου συντονισμού.
Για το Ρέθυμνο, το πρακτικό ζητούμενο είναι η σύνδεση της καθημερινής λειτουργίας των επιχειρήσεων με ένα αξιόπιστο σύστημα συλλογής και αξιοποίησης. Ο σωστός προγραμματισμός περιορίζει τη σπατάλη, η δωρεά δίνει διέξοδο στην κατάλληλη για κατανάλωση τροφή και η χωριστή συλλογή επιτρέπει στα αναπόφευκτα υπολείμματα να αποκτήσουν νέα αξία, ως ενέργεια ή υλικό για το έδαφος.
