Στη φάση όπου ο σχεδιασμός αποκτά συγκεκριμένα τεχνικά δεδομένα περνά το GREGY, η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Αιγύπτου. Ήδη για το έργο έχουν κινηθεί οι διαδικασίες ανάθεσης της έρευνας βυθού και δύο γεωτεχνικών μελετών στις χερσαίες περιοχές από τις οποίες θα διέλθει η διασύνδεση. Τα αποτελέσματά τους θα προσδιορίσουν τις τεχνικές απαιτήσεις και θα τροφοδοτήσουν την απόφαση για την επένδυση.
Η ELICA, εταιρεία ανάπτυξης του έργου που ανήκει στον Όμιλο Κοπελούζου, ξεκίνησε στα μέσα του καλοκαιριού τη σχετική διαγωνιστική διαδικασία ενώ οι μελέτες αναμένεται να ολοκληρωθούν το πρώτο τρίμηνο του 2028.
Εντός του 2027 προβλέπεται επίσης να προχωρήσει ο διαγωνισμός για τις τεχνικές προδιαγραφές, ώστε έως τα μέσα του 2028 να έχουν συγκεντρωθεί τα στοιχεία που απαιτούνται για την τελική επενδυτική απόφαση. Εφόσον αυτή ληφθεί, θα ακολουθήσει η προμήθεια του εξοπλισμού.
Πρόκειται για ένα κρίσιμο στάδιο ωρίμανσης, καθώς το χρονοδιάγραμμα παραμένει συνδεδεμένο με την ολοκλήρωση των ερευνών και των τεχνικών διαδικασιών.
Η σχεδιαζόμενη υποθαλάσσια γραμμή συνεχούς ρεύματος θα συνδέει την Αίγυπτο με την ηπειρωτική Ελλάδα, με προβλεπόμενη δυνατότητα μεταφοράς έως 3.000 MW. Η ενέργεια προορίζεται να προέρχεται από ανανεώσιμες πηγές στην Αίγυπτο, με στόχο να καλύψει ανάγκες της ελληνικής αγοράς και να διοχετευθεί περαιτέρω στην Ευρώπη.
Στο επίκεντρο η ασφάλεια εφοδιασμού και το κόστος
Την οικονομική διάσταση της διασύνδεσης ανέδειξε ο Γιάννης Καρύδας, διευθύνων σύμβουλος της μονάδας ΑΠΕ και αποθήκευσης του Ομίλου Κοπελούζου και του φορέα ανάπτυξης του GREGY, μιλώντας στο 11ο επιχειρηματικό φόρουμ Ελλάδας–Σουηδίας. Όπως επισήμανε, η Ευρώπη χρειάζεται ενεργειακή ασφάλεια και ανταγωνιστικό κόστος ηλεκτρικής ενέργειας, ιδιαίτερα για τη βιομηχανία της.
Στη λογική του έργου βρίσκεται η αξιοποίηση του υψηλού ηλιακού και αιολικού δυναμικού της Αιγύπτου, μαζί με τις διαθέσιμες εκτάσεις για ανάπτυξη νέων μονάδων παραγωγής. Η διασύνδεση φιλοδοξεί να μεταφέρει αυτή την ενέργεια μέσω της Ελλάδας προς την ευρωπαϊκή αγορά. Το κατά πόσον θα επιτευχθεί το επιδιωκόμενο όφελος στο κόστος θα εξαρτηθεί από τα τεχνικά και οικονομικά δεδομένα που θα οριστικοποιηθούν στα επόμενα στάδια.
Ο κ. Καρύδας συνέδεσε την ενεργειακή ασφάλεια και με την εξωτερική πολιτική, επισημαίνοντας ότι οι πρόσφατες γεωπολιτικές κρίσεις κατέδειξαν πόσο εκτεθειμένη μπορεί να γίνει η ευρωπαϊκή οικονομία στις αυξήσεις του ενεργειακού κόστους. Υπό αυτό το πρίσμα, παρουσίασε τις νέες υποδομές μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας ως μέρος της προσπάθειας διαφοροποίησης των πηγών εφοδιασμού.
Η δέσμευση Μητσοτάκη για το έργο
Η πολιτική στήριξη στο GREGY επαναβεβαιώθηκε την Παρασκευή από τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, στην ομιλία του στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ.
Ο πρωθυπουργός ενέταξε τη διασύνδεση με την Αίγυπτο στα έργα που μπορούν να ενισχύσουν τους δεσμούς της Ελλάδας με τη Βόρεια Αφρική και την Ευρώπη, αναφερόμενος παράλληλα στο Great Sea Interconnector για τη σύνδεση με την Κύπρο και το Ισραήλ.
Τα οφέλη του mega project - Τι να κερδίζει η Ελλάδα από τη διασύνδεση
Σημειώνεται ότι το GREGY επιχειρεί να ανοίξει μια νέα διαδρομή μεταφοράς καθαρής ηλεκτρικής ενέργειας προς την Ευρώπη μέσω της σχεδιαζόμενης υποθαλάσσιας διασύνδεσης Ελλάδας–Αιγύπτου, μήκους περίπου 954 χιλιομέτρων και δυναμικότητας έως 3 GW, η οποία προβλέπει τη μεταφορά ηλεκτρικής ενέργειας από αιολικές και ηλιακές μονάδες της Αιγύπτου προς την Ελλάδα και την ευρωπαϊκή αγορά.
Για την Ελλάδα, το πρώτο πιθανό όφελος είναι η διαφοροποίηση του εφοδιασμού. Η πρόσβαση σε παραγωγή από μια διαφορετική γεωγραφική περιοχή θα μπορούσε να συμπληρώσει τις εγχώριες ανανεώσιμες πηγές και να περιορίσει μέρος της έκθεσης στις διακυμάνσεις των αγορών καυσίμων. Παράλληλα, η χώρα θα ενισχύσει τον ρόλο της ως σημείου εισόδου ηλεκτρικής ενέργειας από τη Βόρεια Αφρική προς την Ευρώπη.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει η προοπτική για τη βιομηχανία. Μεταλλουργίες, τσιμεντοβιομηχανίες και άλλες ενεργοβόρες επιχειρήσεις χρειάζονται μεγάλες ποσότητες ρεύματος σε τιμές που τους επιτρέπουν να σχεδιάζουν την παραγωγή τους. Εφόσον η ενέργεια του GREGY διατεθεί με ανταγωνιστικούς όρους και μακροχρόνια συμβόλαια, θα μπορούσε να προσφέρει μεγαλύτερη προβλεψιμότητα στο κόστος τους. Το ίδιο στοιχείο θα μετρούσε και για την προσέλκυση νέων παραγωγικών επενδύσεων.
Το έργο έχει οφέλη και για την Αίγυπτο, καθώς δημιουργεί δυνατότητα εξαγωγής της ανανεώσιμης ενέργειάς της στην ευρωπαϊκή αγορά και μπορεί να στηρίξει νέες επενδύσεις στην παραγωγή και στα δίκτυα. Ταυτόχρονα, δίνει πιο σταθερό οικονομικό περιεχόμενο στη συνεργασία Αθήνας και Καΐρου.
