Ένας ενεργειακός και περιβαλλοντικός χάρτης για το Ηράκλειο των επόμενων ετών βρίσκεται στις σελίδες του νέου Επιχειρησιακού Προγράμματος του Δήμου. Από την ενεργειακή διαχείριση και την παρακολούθηση της κατανάλωσης στα δημοτικά κτίρια μέχρι τη βιώσιμη κινητικότητα και την εξοικονόμηση φυσικών πόρων, το πρόγραμμα 2024-2028 επιχειρεί να μεταφέρει την πράσινη μετάβαση από τη θεωρία σε συγκεκριμένες δράσεις.
Το Ολοκληρωμένο Σχέδιο εγκρίθηκε κατά πλειοψηφία από το Δημοτικό Συμβούλιο Ηρακλείου και αποτελεί ουσιαστικά τον οδικό χάρτη του Δήμου έως το 2028, περιλαμβάνοντας τόσο τον στρατηγικό όσο και τον επιχειρησιακό σχεδιασμό.
Η περιβαλλοντική διάσταση έχει ιδιαίτερη βαρύτητα. Από τις συνολικά 761 δράσεις που περιλαμβάνονται στο πρόγραμμα, οι 463, ποσοστό 60,84%, εντάσσονται στον άξονα «Περιβάλλον και ποιότητα ζωής». Από αυτές, οι 283 χαρακτηρίζονται νέες και οι 180 συνεχιζόμενες.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τον ενεργειακό τομέα παρουσιάζει η κατηγορία «Ενεργειακή διαχείριση και αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής», για την οποία στον οικονομικό προγραμματισμό αποτυπώνεται ποσό 5,293 εκατ. ευρώ. Παράλληλα, για τη διαχείριση και εξοικονόμηση φυσικών πόρων καταγράφονται 3,973 εκατ. ευρώ, ενώ σημαντικό αποτύπωμα έχει και η βιώσιμη κινητικότητα, με σχεδιασμό που φθάνει τα 17,898 εκατ. ευρώ.
Σε τούτο το σημείο, όμως, η ενεργειακή μετάβαση αποκτά και πιο καθημερινή διάσταση. Στο πρόγραμμα των δράσεων περιλαμβάνεται σύστημα παρακολούθησης της κατανάλωσης ενέργειας στα δημοτικά κτίρια. Η συγκεκριμένη εφαρμογή εντάσσεται σε ευρύτερη παρέμβαση για την «έξυπνη πόλη», μαζί με ψηφιακές υποδομές και τη δημιουργία Κέντρου Ελέγχου Έξυπνης Πόλης.
Η σημασία της παρακολούθησης της κατανάλωσης είναι ουσιαστική. Πριν ένας δήμος περιορίσει την ενέργεια που καταναλώνει, πρέπει να γνωρίζει πού, πότε και πόσο καταναλώνει. Έτσι, η ψηφιακή καταγραφή μπορεί να αποτελέσει τη βάση για καλύτερη ενεργειακή διαχείριση των δημοτικών υποδομών και για στοχευμένες παρεμβάσεις εξοικονόμησης.
Παράλληλα, η βιώσιμη κινητικότητα αναδεικνύεται σε έναν από τους μεγάλους πυλώνες του σχεδιασμού. Η σύνδεσή της με την ενεργειακή πολιτική είναι άμεση, καθώς η αλλαγή του τρόπου μετακίνησης μέσα στην πόλη επηρεάζει την κατανάλωση καυσίμων, τις εκπομπές και συνολικά το περιβαλλοντικό αποτύπωμα του αστικού ιστού.
Το ενδιαφέρον είναι ότι το Ηράκλειο δεν αντιμετωπίζει πλέον την ενέργεια ως μια απομονωμένη τεχνική υπόθεση. Την εντάσσει στο ίδιο κάδρο με την κλιματική αλλαγή, τους φυσικούς πόρους, τις μετακινήσεις και την ψηφιακή διαχείριση της πόλης.
Αυτό είναι ίσως και το μεγαλύτερο στοίχημα του σχεδίου. Οι αριθμοί και οι εκατοντάδες προβλεπόμενες δράσεις αποτυπώνουν τις προθέσεις. Η πραγματική ενεργειακή εικόνα του Ηρακλείου έως το 2028 θα κριθεί, στο μεταξύ, από το πόσα από αυτά τα σχέδια θα περάσουν από τις σελίδες του Επιχειρησιακού Προγράμματος στην καθημερινότητα της πόλης.
