Σε έναν από τους βασικούς πυλώνες της ευρωπαϊκής στρατηγικής για την απανθρακοποίηση των μεταφορών και την ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας εξελίσσεται το βιομεθάνιο. Αν και η δημόσια συζήτηση επικεντρώνεται συχνά στα βιώσιμα αεροπορικά καύσιμα (SAF) και στα συνθετικά καύσιμα, νέα μελέτη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αποκαλύπτει ότι το βιομεθάνιο συγκαταλέγεται στις πλέον ώριμες και άμεσα αξιοποιήσιμες τεχνολογίες της επόμενης δεκαετίας.
Η μελέτη «Mobilization of Industrial Capacity Building for Advanced Biofuels», η οποία παρουσιάστηκε στις 5 Μαΐου σε επιλεγμένο δίκτυο 40 ειδικών της αγοράς, κατατάσσει το βιομεθάνιο μεταξύ των ελάχιστων αλυσίδων αξίας που διαθέτουν ταυτόχρονα τεχνολογική ωριμότητα, επαρκή βάση πρώτων υλών και δυνατότητα ταχείας βιομηχανικής ανάπτυξης.
Σύμφωνα με τα ευρήματα της μελέτης, η παραγωγή προηγμένου βιομεθανίου μέσω αναερόβιας χώνευσης αναμένεται να διαδραματίσει πρωταγωνιστικό ρόλο στην επίτευξη των ευρωπαϊκών στόχων για το 2040. Η συνολική παραγωγή εκτιμάται ότι μπορεί να φθάσει τα 10,48 εκατ. τόνους ισοδύναμου πετρελαίου ετησίως, ποσότητα που αντιστοιχεί σε περίπου 121,9 TWh ενέργειας, καθιστώντας το βιομεθάνιο μία από τις σημαντικότερες ανανεώσιμες ενεργειακές πηγές στον τομέα των καυσίμων.
Η αλυσίδα αξίας που προσελκύει δισεκατομμύρια
Η ανάπτυξη του τομέα συνοδεύεται από σημαντικές χρηματοδοτικές ανάγκες. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υπολογίζει ότι για τη λειτουργία και ανάπτυξη της αλυσίδας αξίας του βιομεθανίου θα απαιτούνται έως το 2040 περίπου 2,6 δισ. ευρώ, που αφορούν τη στήριξη και ανάπτυξη των βιομηχανικών μονάδων παραγωγής, ενώ από αυτά, 591 έως 966 εκατ. ευρώ προβλέπεται να κατευθύνονται κάθε χρόνο στην εξασφάλιση πρώτων υλών και στην υποστήριξη των αγροτών που συμμετέχουν στην εφοδιαστική αλυσίδα.
Η μελέτη εκτιμά ότι η επίτευξη των ευρωπαϊκών στόχων θα απαιτήσει τη λειτουργία περίπου 2.300 μονάδων αναερόβιας χώνευσης σε ευρωπαϊκό επίπεδο, γεγονός που αναδεικνύει το μέγεθος της επενδυτικής κινητοποίησης που βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη.
Ανταγωνιστικό κόστος και ώριμη τεχνολογία
Ένα από τα βασικά πλεονεκτήματα του βιομεθανίου είναι η τεχνολογική του ωριμότητα. Σε αντίθεση με άλλες προηγμένες τεχνολογίες βιοκαυσίμων που εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν τεχνικές ή οικονομικές προκλήσεις, η αναερόβια χώνευση θεωρείται ήδη πλήρως εμπορική τεχνολογία.
Το κόστος παραγωγής εκτιμάται μεταξύ 98 και 130 ευρώ ανά MWh, επίπεδο που το κατατάσσει μεταξύ των πλέον ανταγωνιστικών προηγμένων βιοκαυσίμων. Οι χαμηλότερες τιμές επιτυγχάνονται όταν αξιοποιούνται οργανικά αστικά απόβλητα ή όταν οι εγκαταστάσεις λειτουργούν σε μεγαλύτερη κλίμακα, αξιοποιώντας οικονομίες μεγέθους.
Παράλληλα, η παραγωγή βιομεθανίου συνδέει την παραγωγή ενέργειας με τη διαχείριση αποβλήτων. Αγροτικά υπολείμματα, ζωικά απόβλητα, κοπριά, οργανικά αστικά απορρίμματα και άλλες βιογενείς πρώτες ύλες μπορούν να μετατραπούν σε ανανεώσιμο καύσιμο, περιορίζοντας ταυτόχρονα το περιβαλλοντικό αποτύπωμα των αποβλήτων.
Νέα κινητικότητα στο ΥΠΕΝ
Σύμφωνα με πληροφορίες, το τελευταίο διάστημα καταγράφεται νέα κινητικότητα στο Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, επαναφέροντας στο προσκήνιο έναν τομέα που θεωρείται στρατηγικής σημασίας τόσο για την ενεργειακή μετάβαση όσο και για την κυκλική οικονομία.
Η κινητοποίηση έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η ελληνική αγορά βιομεθανίου αναμένει τις οριστικές αποφάσεις για το πλαίσιο ενίσχυσης των σχετικών επενδύσεων.
Στελέχη της αγοράς επισημαίνουν ότι η ανάπτυξη του κλάδου εξακολουθεί να προσκρούει σε σημαντικά εμπόδια. Μεταξύ αυτών συγκαταλέγονται οι καθυστερήσεις στις αδειοδοτικές διαδικασίες, αλλά και η απουσία ενός σαφούς και οριστικού πλαισίου αποζημίωσης για τους παραγωγούς βιομεθανίου. Όπως αναφέρουν παράγοντες του κλάδου, το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας δεν έχει ακόμη καθορίσει τις τιμές αναφοράς ή τον μηχανισμό στήριξης που θα διασφαλίζει τη βιωσιμότητα των επενδύσεων, γεγονός που διατηρεί σε στάση αναμονής αρκετά έργα που βρίσκονται σε ώριμο στάδιο σχεδιασμού.
Παράγοντες της αγοράς εκτιμούν ότι η χώρα διαθέτει σημαντικό ανεκμετάλλευτο δυναμικό, καθώς υπολογίζεται ότι περίπου 17 εκατ. τόνοι οργανικών αποβλήτων ετησίως παραμένουν αναξιοποίητοι. Η ενεργειακή αξιοποίησή τους θα μπορούσε να αποδώσει περίπου 7 TWh βιομεθανίου, δημιουργώντας μια νέα εγχώρια πηγή ανανεώσιμου αερίου και ενισχύοντας παράλληλα την ενεργειακή αυτάρκεια της χώρας.
Με την Ευρωπαϊκή Ένωση να τοποθετεί πλέον το βιομεθάνιο στον πυρήνα των σχεδίων της για το 2040, η αγορά εισέρχεται σε μια νέα φάση, όπου το ζητούμενο δεν είναι πλέον η τεχνολογική ωρίμανση, αλλά η ταχύτητα με την οποία θα αναπτυχθούν οι απαραίτητες υποδομές και θα ενεργοποιηθούν οι επενδύσεις.
