Έπεσαν σήμερα (15/5) οι υπογραφές για το Block 2 στο Βορειοδυτικό Ιόνιο, με τη συμφωνία μεταξύ της κοινοπραξίας ExxonMobil – Energean – HELLENiQ Energy και της Stena Drilling να βάζει οριστικά σε τροχιά το project της πρώτης ερευνητικής γεώτρησης στη χώρα μετά από σχεδόν μισό αιώνα.
Η γεώτρηση προγραμματίζεται για τον Φεβρουάριο του 2027 και θα πραγματοποιηθεί από το γεωτρύπανο Stena DrillMAX, σηματοδοτώντας την επανεκκίνηση των ερευνών υδρογονανθράκων στην Ελλάδα σε ένα ιδιαίτερα απαιτητικό διεθνές ενεργειακό περιβάλλον.
Τα μεγέθη του project και οι προσδοκίες
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, η γεώτρηση «Ασωπός-1» θα φτάσει σε βάθος που προσεγγίζει τα 4.600 μέτρα κάτω από τον πυθμένα, με το συνολικό κόστος να εκτιμάται στα 60-70 εκατ. ευρώ. Η διάρκεια των εργασιών υπολογίζεται σε περίπου δύο μήνες, με εντατική λειτουργία της πλατφόρμας σε 24ωρη βάση.
Οι εκτιμήσεις για το δυναμικό φυσικού αερίου στην περιοχή είναι ιδιαίτερα υψηλές, φτάνοντας έως και τα 270 δισ. κυβικά μέτρα, ποσότητα πολλαπλάσια της ετήσιας κατανάλωσης της χώρας. Σε περίπτωση επιβεβαίωσης εμπορικά εκμεταλλεύσιμου κοιτάσματος, θα απαιτηθούν επενδύσεις δισεκατομμυρίων ευρώ για την ανάπτυξή του, με σημαντικά οφέλη τόσο για την οικονομία όσο και για την ενεργειακή ασφάλεια.
Αν η γεώτρηση αποδειχθεί επιτυχής, θα χρειαστούν πρόσθετες επενδύσεις ύψους 5 δισ. ευρώ για την ανάπτυξη του κοιτάσματος το οποίο θα συνδεθεί μέσω πλωτής μονάδας τόσο με την Ελλάδα όσο και με την Ιταλία.
Στο σενάριο της επιτυχούς γεώτρησης, τα έσοδα για το Ελληνικό Δημόσιο (με τις σημερινές τιμές του φυσικού αερίου) σε βάθος 20 ετών θα φθάσουν στα 10 δισ. ευρώ. Ωστόσο, πολλαπλάσιο θα είναι το όφελος στο επίπεδο της ενεργειακής ασφάλειας και της αναβάθμισης του γεωστρατηγικού ρόλου της χώρας.
Ισχυρό γεωπολιτικό και επενδυτικό αποτύπωμα
Η παρουσία μεγάλων διεθνών εταιρειών στο σχήμα ενισχύει τη βαρύτητα του εγχειρήματος, ενώ η συμμετοχή της ExxonMobil προσδίδει πρόσβαση σε υψηλού επιπέδου τεχνογνωσία και κεφάλαια.
Κυβερνητικά στελέχη τόνισαν ότι η εξέλιξη αυτή εντάσσεται στον ευρύτερο σχεδιασμό για ενίσχυση της ενεργειακής αυτάρκειας της χώρας, με την αξιοποίηση εγχώριων πόρων να λειτουργεί συμπληρωματικά προς την ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.
Παράλληλα, η διεθνής διάσταση του έργου αναδεικνύει τον ρόλο της Ελλάδας ως ενεργειακού κόμβου στην ευρύτερη περιοχή, με τη συνεργασία εταιρειών από τις ΗΠΑ και την Ευρώπη να ενισχύει την εμπιστοσύνη στο επενδυτικό περιβάλλον.
Οι προκλήσεις και τα κρίσιμα ορόσημα – Στις 15 Ιουνίου η ΜΠΕ
Παρά τη θετική δυναμική, το project συνοδεύεται από συγκεκριμένες προκλήσεις, με βασικό ζητούμενο την τήρηση ενός απαιτητικού χρονοδιαγράμματος. Καθοριστικό βήμα αποτελεί η κατάθεση της Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων, η οποία αναμένεται στις 15 Ιουνίου του 2026, και κυρίως η έγκαιρη έγκρισή της.
Τυχόν καθυστερήσεις σε αυτό το στάδιο ενδέχεται να μεταθέσουν συνολικά τον σχεδιασμό, ενώ παράλληλα δεν αποκλείεται το ενδεχόμενο νομικών προσφυγών, οι οποίες θα μπορούσαν να επιβαρύνουν σημαντικά τον χρόνο υλοποίησης.
Σε τεχνικό επίπεδο, η γεώτρηση σε υπερβαθέα ύδατα αποτελεί από μόνη της μια σύνθετη διαδικασία, που απαιτεί εξειδικευμένο εξοπλισμό και αυστηρή τήρηση κανόνων ασφαλείας και περιβαλλοντικής προστασίας.
Το γεωτρύπανο και οι δυνατότητές του
Το Stena DrillMAX, που θα αναλάβει την εκτέλεση των εργασιών, αποτελεί πλοίο έκτης γενιάς, σχεδιασμένο για επιχειρήσεις σε μεγάλα βάθη. Διαθέτει προηγμένα συστήματα δυναμικής τοποθέτησης, δυνατότητα ταυτόχρονων εργασιών και εξοπλισμό υψηλών προδιαγραφών για την αποτροπή εκροών.
Η ικανότητά του να επιχειρεί σε δύσκολες συνθήκες και σε μεγάλα βάθη το καθιστά κατάλληλο για το συγκεκριμένο εγχείρημα, το οποίο χαρακτηρίζεται από αυξημένο τεχνικό βαθμό δυσκολίας.
Η σημερινή υπογραφή σηματοδοτεί την έναρξη μιας νέας φάσης για τον τομέα των υδρογονανθράκων στην Ελλάδα. Το επόμενο διάστημα θα κρίνει αν η χώρα θα μπορέσει να κεφαλαιοποιήσει τις προσδοκίες και να επανατοποθετηθεί δυναμικά στον ενεργειακό χάρτη της περιοχής.
Το πολιτικό μήνυμα
Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου χαρακτήρισε τη σημερινή εξέλιξη ιστορική, τονίζοντας ότι η χώρα περνά πλέον από τις μελέτες και τις προσδοκίες στην πράξη. Υπογράμμισε ότι, εφόσον επιβεβαιωθεί εκμεταλλεύσιμο κοίτασμα, τα οφέλη θα είναι πολλαπλά. Ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας, αύξηση δημοσίων εσόδων, νέες θέσεις εργασίας, τεχνογνωσία και νέες επενδύσεις, πάντα, όπως είπε, με αυστηρή περιβαλλοντική συμμόρφωση.
Από την πλευρά της, η πρέσβειρα των ΗΠΑ Κίμπερλι Γκιλφόιλ περιέγραψε τη συμφωνία ως σημαντικό ορόσημο για το ενεργειακό μέλλον της Ελλάδας, σημειώνοντας ότι η χώρα αναδεικνύεται σε αξιόπιστο ενεργειακό εταίρο και πυλώνα σταθερότητας στην ευρύτερη περιοχή. Ο πρέσβης της Σουηδίας Χάκαν Εμσγκάρντ στάθηκε στη συνεργασία όλων των πλευρών και έδωσε έμφαση στο ότι η σημερινή υπογραφή αποτελεί μόνο την αρχή.
Στο ίδιο μήκος κύματος, ο διευθύνων σύμβουλος της HELLENiQ Energy Ανδρέας Σιάμισιης ανέφερε ότι μια πιθανή ανακάλυψη μπορεί να μεταβάλει ουσιαστικά τα δεδομένα για τη χώρα, ενώ σε μήνυμα του που μεταδόθηκε κατά τη διάρκεια της τελετής υπογραφής ο αντιπρόεδρος της ExxonMobil, Τζον Άρντιλ, αναφέρθηκε στην ταχεία πρόοδο της συνεργασίας μετά την είσοδο της εταιρείας στην κοινοπραξία, τον Νοέμβριο του 2025.
