Ισχυρές ανοδικές πιέσεις καταγράφονται στις διεθνείς αγορές ενέργειας, καθώς η κλιμάκωση της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή και οι επιθέσεις σε κρίσιμες ενεργειακές υποδομές εντείνουν τους φόβους για σοβαρές διαταραχές στον παγκόσμιο εφοδιασμό.
Η τιμή του πετρελαίου τύπου Brent καταγράφει άνοδο που ξεπερνά το 4%, διαμορφούμενη πάνω από τα 112 δολάρια ανά βαρέλι, ενώ αντίστοιχα το αμερικανικό αργό WTI κινείται ανοδικά κοντά στα 97 δολάρια. Το ράλι ενισχύεται από την αυξανόμενη ανησυχία για την ασφάλεια των ενεργειακών ροών, με τις αγορές να προεξοφλούν σενάρια περαιτέρω κλιμάκωσης.
Καθοριστικό ρόλο στην εκτίναξη των τιμών διαδραματίζουν οι επιθέσεις σε ενεργειακές εγκαταστάσεις στο Κατάρ, και ειδικότερα στο Ras Laffan, το μεγαλύτερο βιομηχανικό συγκρότημα υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) παγκοσμίως. Η κρατική QatarEnergy επιβεβαίωσε ότι οι εγκαταστάσεις υπέστησαν πυραυλική επίθεση, προκαλώντας μεγάλες πυρκαγιές και εκτεταμένες ζημιές, αν και δεν αναφέρθηκαν θύματα.
Η επίθεση αποδίδεται στο Ιράν και πραγματοποιήθηκε ως αντίποινα για πλήγμα στο κοίτασμα South Pars, τμήμα του μεγαλύτερου κοιτάσματος φυσικού αερίου στον κόσμο. Σύμφωνα με τις αρχές του Κατάρ, εκτοξεύθηκαν πέντε βαλλιστικοί πύραυλοι, εκ των οποίων ένας έπληξε τις εγκαταστάσεις στο Ras Laffan.
Η σημασία του πλήγματος είναι ιδιαίτερα μεγάλη, καθώς το Ras Laffan αντιστοιχεί περίπου στο 20% της παγκόσμιας προσφοράς LNG. Αναλυτές προειδοποιούν ότι ακόμη και περιορισμένες ζημιές θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε παρατεταμένη έλλειψη φυσικού αερίου, με επιπτώσεις που ενδέχεται να διαρκέσουν μήνες ή και χρόνια λόγω των απαιτούμενων επισκευών.
Ο Τραμπ απειλεί με καταστροφή το γίγα-κοίτασμα αερίου του Ιράν
Παράλληλα, η ένταση ενισχύεται από τις ευρύτερες γεωπολιτικές εξελίξεις. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ προειδοποίησε ότι η Ουάσινγκτον θα προχωρήσει σε «ολοκληρωτική καταστροφή» του κοιτάσματος South Pars σε περίπτωση νέας ιρανικής επίθεσης, ανεβάζοντας περαιτέρω τους τόνους.
Με μακροσκελή ανάρτησή του στην πλατφόρμα Truth Social, ο Αμερικανός πρόεδρος υποστηρίζει ότι οι ΗΠΑ «δεν γνώριζαν τίποτα» για την ισραηλινή επίθεση στο κοίτασμα South Pars στο Ιράν. Περιγράφει μάλιστα το πλήγμα ως αποτέλεσμα «οργής», σημειώνοντας ότι επλήγη «ένα σχετικά μικρό τμήμα» της συνολικής εγκατάστασης.
Αν και σημειώνει ότι το Ισραήλ δεν πρόκειται να πλήξει ξανά το South Pars – το οποίο χαρακτηρίζει «εξαιρετικά σημαντικό και πολύτιμο» – ο Αμερικανός πρόεδρος θέτει μια σαφή κόκκινη γραμμή. Εάν το Ιράν επιτεθεί ξανά στο Κατάρ, προειδοποιεί, οι ΗΠΑ θα «τινάξουν στον αέρα» το κοίτασμα με «ισχύ και δύναμη που δεν έχει ξαναδεί ποτέ» η Τεχεράνη.
Την ίδια στιγμή, η σύγκρουση έχει αρχίσει να επηρεάζει κρίσιμες ενεργειακές οδούς, με τη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ να έχει περιοριστεί σημαντικά, ενώ παραγωγοί στον Κόλπο μειώνουν την παραγωγή τους. Σε ορισμένες ασιατικές αγορές ήδη διατυπώνονται ανησυχίες για πιθανές ελλείψεις ή ακόμη και επιβολή δελτίου.
Οι ειδικοί της αγοράς προειδοποιούν ότι η κατάσταση ενδέχεται να μεταβεί από μια κρίση εφοδιαστικής αλυσίδας σε μια πλήρη κρίση προσφοράς. Όπως επισημαίνουν, σε ένα τέτοιο σενάριο, οι παραδοσιακοί μηχανισμοί τιμολόγησης παύουν να λειτουργούν, οδηγώντας σε ακραία μεταβλητότητα και απότομες αυξήσεις τιμών.
Είναι χαρακτηριστική η προειδοποίηση ότι, σε περίπτωση επέκτασης των επιθέσεων εκτός Περσικού Κόλπου – σε ενεργειακές υποδομές στην Ευρώπη ή τις ΗΠΑ – η αγορά θα εισέλθει σε συνθήκες πλήρους αβεβαιότητας, με τους επενδυτές να προεξοφλούν τα πλέον δυσμενή σενάρια.
Το πετρέλαιο, που ήδη βρίσκεται σε ανοδική πορεία από τις αρχές του 2026, φαίνεται να εισέρχεται σε νέα φάση έντονης αστάθειας, καθώς η γεωπολιτική ένταση μετατρέπεται σε άμεσο παράγοντα διαμόρφωσης της παγκόσμιας ενεργειακής ισορροπίας.
