Η αποθήκευση ενέργειας περνά σε νέα φάση ωρίμανσης στην Ελλάδα, με την αντλησιοταμίευση να εξελίσσεται σε βασικό «όπλο» του ενεργειακού συστήματος. Οι μεγάλοι όμιλοι του κλάδου επιταχύνουν αδειοδοτήσεις και τεχνικές μελέτες, διαμορφώνοντας ένα επενδυτικό χαρτοφυλάκιο που πλέον ξεπερνά τα 20 GW, ισχύς πολλαπλάσια των εθνικών στόχων για το 2030.
Η κινητικότητα αποτυπώνει τη στρατηγική σημασία της τεχνολογίας σε ένα σύστημα με αυξανόμενη διείσδυση ΑΠΕ, όπου η ανάγκη για ευελιξία και σταθερότητα γίνεται ολοένα πιο μεγάλη.
Νέο «πράσινο φως» για την ΤΕΡΝΑ
Ένα ακόμη σημαντικό βήμα έγινε στη Βόρεια Ελλάδα με την ΤΕΡΝΑ Ενεργειακή να εξασφαλίζει προ ημερών Απόφαση Έγκρισης Περιβαλλοντικών Όρων από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας για το έργο αντλησιοταμίευσης «Βροχόνερα», το οποίο σχεδιάζεται νότια του ταμιευτήρα Αγίας Βαρβάρας και νοτιοανατολικά της Βέροιας.
Το έργο προβλέπει ισχύ 450 MW σε λειτουργία παραγωγής και 537 MW σε άντληση, με ορίζοντα ολοκλήρωσης έως το 2030. Πρόκειται για το δεύτερο μεγάλο αντλησιοταμιευτικό project στο χαρτοφυλάκιο της εταιρείας, ενισχύοντας τη στρατηγική της παρουσία στον τομέα της μεγάλης κλίμακας αποθήκευσης.
Η Αμφιλοχία στην τελική ευθεία
Προπομπός της νέας γενιάς έργων είναι το αντλησιοταμιευτικό της Αμφιλοχίας, επίσης της ΤΕΡΝΑ Ενεργειακή. Με εγκατεστημένη ισχύ 680 MW για παραγωγή και 730 MW για άντληση, και προϋπολογισμό που αγγίζει τα 650 εκατ. ευρώ, αποτελεί το μεγαλύτερο έργο αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας στη χώρα.
Το έργο αναπτύσσεται με δύο άνω ταμιευτήρες, στον Άγιο Γεώργιο και στον Πύργο, ενώ ως κάτω ταμιευτήρας αξιοποιείται η λίμνη Καστρακίου. Η κατασκευή εξελίσσεται βάσει χρονοδιαγράμματος, με στόχο ολοκλήρωσης εντός του 2026 και δοκιμαστική λειτουργία αμέσως μετά. Έχει χαρακτηριστεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση ως Έργο Κοινού Ενδιαφέροντος (PCI), αναγνωρίζοντας τον διασυνοριακό και στρατηγικό του ρόλο.
Νέες άδειες και ισχυρή παρουσία ιδιωτικών ομίλων
Στον τελευταίο κύκλο αδειοδότησης αποθήκευσης ενέργειας της Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων περιλήφθηκε έργο 630 MW στα Γρεβενά από την Anemos RES, θυγατρική της Motor Oil. Η επένδυση εντάσσεται σε ένα ευρύτερο «pipeline-μαμούθ» που αναπτύσσει ο όμιλος στον χώρο της αποθήκευσης.
Παράλληλα, η HELLENiQ Renewables έχει εξασφαλίσει βεβαίωση παραγωγού για έργο 538 MW στους Δήμους Γρεβενών και Δεσκάτης, το οποίο βρίσκεται σε ώριμο αδειοδοτικό στάδιο.
Το επενδυτικό ενδιαφέρον εκτείνεται σε ολόκληρη τη χώρα αποτυπώνοντας την προσπάθεια γεωγραφικής διασποράς των έργων.
ΔΕΗ: Μετασχηματισμός των πρώην λιγνιτωρυχείων
Κομβικό ρόλο διαδραματίζει και η ΔΕΗ, η οποία μετατρέπει την απολιγνιτοποίηση σε ευκαιρία αποθήκευσης ενέργειας. Στη Δυτική Μακεδονία δρομολογεί δύο έργα 304 MW και 240 MW αντίστοιχα, αξιοποιώντας τα πρώην ορυχεία σε Καρδιά και Νότιο Πεδίο.
Στα σχέδια περιλαμβάνεται και μονάδα 183 MW στη Μεγαλόπολη, με ορίζοντα λειτουργίας μετά το 2030, καθώς και νέο έργο στον ταμιευτήρα του Υδροηλεκτρικού Σταθμού Σφηκιάς, με μέγιστη ισχύ έγχυσης 467 MW και απορρόφησης 441 MW.
Οι νέες μονάδες θα πλαισιώσουν τα υφιστάμενα αντλητικά έργα της επιχείρησης στη Σφηκιά (Αλιάκμονας) και στον Θησαυρό (Νέστος), συνολικής ισχύος περίπου 0,7 GW — τα μοναδικά που λειτουργούν σήμερα στη χώρα.
Υπερκαλύπτονται οι εθνικοί στόχοι
Το συνολικό pipeline έργων αντλησιοταμίευσης υπερβαίνει πλέον τα 20 GW, όταν το Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα προβλέπει έως το 2030 συνολική αποθήκευση 6 GW, εκ των οποίων 1,9 GW από αντλησιοταμίευση και 4,3 GW από συστήματα μπαταριών.
Η απόκλιση μεταξύ στόχων και αδειοδοτικής δραστηριότητας δείχνει αφενός το επενδυτικό momentum, αφετέρου τον ανταγωνισμό που θα διαμορφωθεί για την τελική υλοποίηση των έργων.
Πώς λειτουργεί η αντλησιοταμίευση
Η αντλησιοταμίευση βασίζεται σε μια απλή αλλά αποτελεσματική αρχή, την αποθήκευση ενέργειας μέσω νερού και υψομετρικής διαφοράς.
Όταν υπάρχει πλεονάζουσα ηλεκτρική ενέργεια, συνήθως από ΑΠΕ, αυτή χρησιμοποιείται για την άντληση νερού από έναν χαμηλότερο σε έναν ανώτερο ταμιευτήρα. Σε περιόδους αυξημένης ζήτησης, το νερό επιστρέφει προς τα κάτω μέσω υδροστροβίλων, παράγοντας ηλεκτρική ενέργεια.
Πρόκειται για την πιο ώριμη τεχνολογία αποθήκευσης μεγάλης κλίμακας διεθνώς, ικανή να εξισορροπεί ημερήσιες και εβδομαδιαίες διακυμάνσεις, ενισχύοντας την ευστάθεια του συστήματος και την ασφάλεια εφοδιασμού.
Η μεγάλη εικόνα
Η δυναμική που αναπτύσσεται γύρω από την αντλησιοταμίευση επιβεβαιώνει ότι η ενεργειακή μετάβαση δεν αφορά μόνο την παραγωγή «πράσινης» ενέργειας, αλλά και την ικανότητα του συστήματος να τη διαχειρίζεται.
Με δεκάδες έργα σε τροχιά ωρίμανσης και επενδυτικά κεφάλαια δισεκατομμυρίων ευρώ σε αναμονή, η επόμενη πενταετία αναμένεται κομβική για το ποια από τα σημερινά σχέδια θα μετατραπούν σε κρίσιμες υποδομές του νέου ενεργειακού χάρτη της χώρας.
