Ένα «δίχτυ ασφαλείας» για τη θέρμανση της Κοζάνης ενεργοποιεί το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, δίνοντας παράταση ζωής σε τρεις λιγνιτικές μονάδες του Ατμοηλεκτρικού Σταθμού Αγίου Δημητρίου. Η απόφαση αφορά τις μονάδες ΙΙΙ, IV και V, οι οποίες παραμένουν κρίσιμες για την απρόσκοπτη λειτουργία της τηλεθέρμανσης στη Δυτική Μακεδονία, σε μια περίοδο που τα εναλλακτικά έργα δεν έχουν ακόμη ολοκληρωθεί.
Η νέα ρύθμιση τροποποιεί απόφαση του 2022, η οποία είχε επιτρέψει, κατ’ εξαίρεση, περιορισμένη λειτουργία παλαιών λιγνιτικών και πετρελαϊκών μονάδων πέραν των ορίων εκπομπών που θέτει η ευρωπαϊκή νομοθεσία, υπό αυστηρό πλαίσιο ωρών λειτουργίας.
Στην πράξη, το ΥΠΕΝ αναγνωρίζει ότι χωρίς αυτή την παράταση υπάρχει σοβαρός κίνδυνος να μείνουν χωρίς επαρκή θέρμανση χιλιάδες νοικοκυριά στην Κοζάνη και την ευρύτερη περιοχή.
Καθοριστικό ρόλο στην απόφαση έπαιξε η τεκμηρίωση που κατέθεσε η ΔΕΗ. Με επιστολή του προς τον υπουργό Ενέργειας, ο διευθύνων σύμβουλος του ομίλου Γιώργος Στάσσης επεσήμανε την αναγκαιότητα διατήρησης των μονάδων σε λειτουργία υπό το καθεστώς παρέκκλισης του άρθρου 15.4 της Οδηγίας 2010/75/ΕΕ, προκειμένου να συνεχιστεί απρόσκοπτα η παροχή θερμικής ενέργειας στο δίκτυο τηλεθέρμανσης.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που τέθηκαν υπόψη του υπουργείου, τα διαθέσιμα «υπόλοιπα» ωρών λειτουργίας παραμένουν σημαντικά. Περίπου 13.000 ώρες για τη Μονάδα ΙΙΙ, 20.000 ώρες για τη Μονάδα IV και 17.000 ώρες για τη Μονάδα V. Το πλαίσιο αυτό επιτρέπει μια ελεγχόμενη, χρονικά περιορισμένη χρήση των λιγνιτικών μονάδων, αποκλειστικά για την κάλυψη αναγκών κοινής ωφέλειας.
Παράλληλα, η πολιτική ηγεσία του ΥΠΕΝ επικαλείται λόγους δημοσίου συμφέροντος, καθώς το μόνιμο σχήμα τροφοδοσίας της τηλεθέρμανσης δεν είναι ακόμη έτοιμο. Τα έργα διασύνδεσης με τον πρώην ΑΗΣ Καρδιάς – όπου προβλέπεται να εγκατασταθούν νέες μονάδες παραγωγής θερμού νερού – βρίσκονται σε εξέλιξη, αλλά δεν έχουν ολοκληρωθεί.
Στο ίδιο πλαίσιο, η Βουλή έχει ήδη εγκρίνει από τον Οκτώβριο ειδική ρύθμιση που επιτρέπει την κατά προτεραιότητα ένταξη των συγκεκριμένων μονάδων στην Αγορά Επόμενης Ημέρας, αποκλειστικά για την ισχύ που απαιτείται για την τηλεθέρμανση έως τις 15 Μαΐου 2026. Η πρόβλεψη αυτή κρίθηκε αναγκαία, καθώς το υψηλό μεταβλητό κόστος των λιγνιτικών μονάδων τις καθιστά μη ανταγωνιστικές στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας με καθαρά οικονομικούς όρους.
Την ίδια ώρα, η ΔΕΗ επιχειρεί να επιταχύνει τη μετάβαση στη «μετά λιγνίτη» εποχή. Στον χώρο του πρώην ΑΗΣ Καρδιάς προχωρούν με εντατικούς ρυθμούς οι εργασίες για τη νέα μονάδα Συμπαραγωγής Ηλεκτρισμού και Θερμότητας Υψηλής Απόδοσης (ΣΗΘΥΑ), ύψους 80 εκατ. ευρώ.
Το έργο περιλαμβάνει 17 μηχανές εσωτερικής καύσης με καύσιμο φυσικό αέριο, οι οποίες έχουν σχεδιαστεί ώστε να μπορούν να λειτουργούν και με μείγμα φυσικού αερίου και υδρογόνου, χωρίς απώλεια απόδοσης.
Μέχρι να τεθεί σε πλήρη λειτουργία το νέο αυτό σχήμα, η παράταση στον Άγιο Δημήτριο λειτουργεί ως αναγκαία γέφυρα, μια προσωρινή λύση που διασφαλίζει την κοινωνική συνοχή και την ενεργειακή επάρκεια της περιοχής, χωρίς να αναιρεί τον στρατηγικό στόχο της απανθρακοποίησης.
